Oceń
Początek wiosny w Polsce oznacza charakterystyczne czerwono-czarne owady na chodnikach. To kowal bezskrzydły (kowal dwuplamek, Pyrrhocoris apterus) czyli tzw. tramwajarz. Widzieliście te owady na pewno, gdy samica „ciągnie za sobą jak wagonik” samca. Czy ten owad gryzie i jest szkodliwy? Najważniejsze fakty i informacje.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie są charakterystyczne cechy kowala bezskrzydłego.
- Dlaczego kowal bezskrzydły nie jest groźnym szkodnikiem.
- Co jest głównym pożywieniem kowala bezskrzydłego.
- Dlaczego kowale często chodzą parami.
Kowal bezskrzydły – co to za owad? Czy gryzie i czy jest szkodliwy?
Wiosną i latem na chodnikach, murach czy pniach drzew często można zobaczyć charakterystyczne czerwono-czarne owady. Niekiedy tworzą całe skupiska liczące dziesiątki lub setki osobników. Dla wielu osób ich wygląd jest niepokojący, dlatego pojawia się pytanie: czy to groźny szkodnik? Tym owadem jest kowal bezskrzydły, tzw. fire bug i tramwajarz, jeden z najbardziej rozpoznawalnych gatunków owadów w Polsce.
Charakterystyczny czerwono-czarny owad
Kowal bezskrzydły (Pyrrhocoris apterus) należy do rzędu pluskwiaków różnoskrzydłych. Dorasta zwykle do około 9–12 mm długości, a jego ciało ma intensywnie czerwony kolor z wyraźnymi czarnymi wzorami przypominającymi trójkąty i kropki. Ten kontrastowy wzór działa jak sygnał ostrzegawczy dla drapieżników – informuje, że owad nie jest smaczną zdobyczą.
Mimo nazwy nie wszystkie osobniki są całkowicie bezskrzydłe. U części z nich skrzydła są silnie zredukowane i nie pozwalają na latanie, co sprawia, że większość kowali porusza się wyłącznie po ziemi lub po pniach drzew.
W Polsce owad ten jest bardzo pospolity. Najczęściej można go spotkać w parkach, ogrodach, na cmentarzach czy w pobliżu drzew liściastych, szczególnie lip. W ciepłe dni owady chętnie wygrzewają się w słońcu, tworząc duże skupiska.
Czy kowal bezskrzydły gryzie?
Kowal bezskrzydły nie gryzie ludzi ani zwierząt i nie jest jadowity. Choć należy do pluskwiaków, które posiadają kłująco-ssący aparat gębowy, wykorzystuje go wyłącznie do pobierania pokarmu. Owady te nie są agresywne i nie interesują się ludźmi. Nawet jeśli weźmiemy je na rękę, zwykle próbują po prostu uciec. Nie przenoszą żadnych chorób.
Czym żywi się kowal bezskrzydły?
Kowale bezskrzydłe są wszystkożerne, ale ich dieta jest dość specyficzna. Najczęściej żywią się:
- opadłymi nasionami drzew, zwłaszcza lipy,
- sokami roślin i owoców,
- martwymi lub osłabionymi owadami,
- czasami także resztkami organicznymi.
Pokarm wysysają za pomocą kłujki, czyli cienkiego aparatu gębowego typowego dla pluskwiaków.
Czy kowal bezskrzydły jest szkodnikiem?
Wbrew powszechnemu przekonaniu kowal bezskrzydły nie jest groźnym szkodnikiem. W większości przypadków nie niszczy roślin ani upraw. Jego obecność w ogrodzie zwykle nie powoduje żadnych strat. Co więcej, owad ten pełni w przyrodzie pożyteczną rolę. Zjada martwe owady i resztki organiczne, dzięki czemu pomaga w naturalnym „sprzątaniu” środowiska. Nie dotykajmy ich i dajmy im robić porządek w otoczeniu.
Tylko w wyjątkowych sytuacjach – na przykład w szkółkach roślin czy w winnicach – duże skupiska mogą uszkadzać młode rośliny, ale zdarza się to rzadko.
Dlaczego kowale chodzą parami?
Jedną z najbardziej charakterystycznych scen jest widok dwóch owadów połączonych odwłokami i poruszających się razem. To nic innego jak kopulacja, która u tego gatunku może trwać bardzo długo – nawet kilkanaście godzin, a czasami jeszcze dłużej. To właśnie od tego zjawiska wzięła się popularna nazwa „tramwajarz”, ponieważ para owadów przypomina dwa wagony tramwaju połączone ze sobą. Następnie samice składają jaja w glebie, a larwy przechodzą kilka stadiów rozwojowych, zanim osiągną postać dorosłą. Cały cykl życiowy trwa kilka miesięcy, a owady mogą zimować w stadach pod kamieniami, liśćmi lub korą drzew.
Źródło: Radio ZET, Lasy Państwowe / Nadleśnictwo Olsztynek / Nadleśnictwo Dojlidy
Oceń artykuł
Tu się dzieje
