Oceń
Dlaczego nie zapamiętujemy snów? Naukowcy od wieków starają się wyjaśnić dlaczego zapominamy sny od razu po przebudzeniu. Ten temat - nomen omen - spędza im sen z powiek. Przeprowadzono badania, które rzuciły nowe światło na temat snów, fazy REM i aktywności mózgu w czasie snu. Oto dlaczego twój mózg kasuje sny, gdy się obudzisz.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Dlaczego nie pamiętamy snów?
- Jak pamięć mózgu w czasie spania wpływa na zapominanie snów
- Co się dzieje z mózgiem w czasie snu i fazy REM
- Jak działa hipokamp w czasie snu i fazy REM
- Jakie czynniki mogą poprawić zapamiętywanie snów
Dlaczego nie pamiętamy snów? Naukowcy odkryli, co dzieje się w mózgu w czasie snu
W ciągu całego życia przesypiamy średnio około 1/3 naszego czasu, co daje statystycznie nawet 25-27 lat. Spędzamy tysiące godzin śniąc. Śni każdy. Jednak gdy rano dzwoni budzik, otwierasz oczy i jesteś jakby w innym świecie. Przed sekundą we śnie uczestniczyłeś w niezwykłej historii. Straszne koszmary, spadanie we śnie, latanie, surrealistyczne wizje, spotkanie z bliskimi którzy odeszli. Jak wynika z badań naukowych, mózg podczas snu potrafi być niemal tak aktywny jak na jawie, a przeciętny człowiek może doświadczać nawet kilku różnych snów podczas jednego snu nocnego (chociaż ma świadomość tylko tego ostatniego). Problem w tym, że kilka minut po przebudzeniu sen znika z pamięci niemal całkowicie. Dlaczego tak się dzieje i mózg kasuje sny? Naukowcy od lat badają ten fenomen i próbują wyjaśnić dlaczego sny nie pozostają w pamięci długotrwałej. Wnioski są zaskakujące.
Dlaczego zapominamy sny?
Badania pokazują, że sny są naturalnym elementem pracy mózgu. Występują przede wszystkim podczas fazy REM (rapid eye movement), kiedy aktywność mózgu jest bardzo wysoka (aktywność naszych fal mózgowych jest wtedy najbardziej zbliżona do tej, gdy nie śpimy), a oczy wykonują szybkie ruchy pod zamkniętymi powiekami. Każdy śni, takie są fakty. Osoby twierdzące, że nie mają snów, najczęściej po prostu ich nie pamiętają.
Gdy badacze budzą uczestników eksperymentów bezpośrednio podczas fazy REM, zdecydowana większość potrafi opowiedzieć o treści właśnie przeżywanego snu. Błyskawicznie jednak zapominają o czym śnili. Ten proces udało się wyjaśnić.
Dlaczego mózg kasuje sny?
Dlaczego zapominamy o czym śniliśmy? Najbardziej prawdopodobne wyjaśnienie dotyczy sposobu działania pamięci. Aby jakieś wydarzenie zostało zapamiętane na dłużej, musi zostać zapisane przez struktury mózgowe odpowiedzialne za tworzenie wspomnień, przede wszystkim hipokamp. Podczas snu, część mechanizmów odpowiedzialnych za utrwalanie nowych informacji działa jednak inaczej niż w stanie czuwania. Mózg jest zajęty porządkowaniem wspomnień z całego dnia, analizowaniem emocji oraz przetwarzaniem ogromnych ilości danych. Treść snów nie zawsze trafia więc do „magazynu pamięci”, z którego moglibyśmy ją później odtworzyć.
Naukowcy z Instytutu Badawczego SRI w Menlo Park w Kalifornii przebadali grupę neuronów w hipokampie, czyli elemencie układu limbicznego odpowiedzialnym głównie za pamięć. To właśnie te neurony wytwarzają hormon koncentracji melaniny (MCH). To cząsteczka pomagająca regulować sen i apetyt. Neurony te są aktywne podczas fazy REM. Jak wykazały badania na myszach, MCH hamuje hipokamp uniemożliwiając zapisywanie informacji.
Deirdre Barrett, badacz snu z Harvard Medical School i autor książki The Committee of Sleep, wyjaśnił, że w fazie REM obszary mózgu odpowiedzialne za transfer wspomnień do pamięci długotrwałej są "w znacznym stopniu dezaktywowane". W fazie snu REM aktywne są obszary mózgu odpowiedzialne za pamięć krótkotrwałą, ale zachowują wspomnienia jedynie na około 30 sekund.
Obszar zwany połączeniem skroniowo-ciemieniowym przetwarza informacje i emocje. To miejsce odpowiada też za stan czuwania podczas snu, co z kolei pozwala mózgowi lepiej kodować i zapamiętywać sny. Osoby, które z łatwością zapamiętują sny, mają większą aktywność w połączeniu skroniowo-ciemieniowym- wyjaśnia Medonet.
Alkohol, stres i budzik wpływają na sny
Na zdolność zapamiętywania snów wpływa wiele czynników. Alkohol zaburza naturalną strukturę snu i może ograniczać występowanie niektórych faz odpowiedzialnych za intensywne marzenia senne. Przewlekły stres z kolei zmienia aktywność mózgu oraz jakość odpoczynku. Jeśli mało śpimy, nie wchodzimy w fazę REM, tym słabiej zapamiętujemy sny. Przemęczenie, przebodźcowanie oraz wysoki poziom stresu mogą po prostu skracać fazę REM.
Śnimy przez kilka lat życia
Jedna z najbardziej niezwykłych ciekawostek dotyczy czasu spędzanego na śnieniu. Szacuje się, że człowiek może przeżyć w snach nawet około sześciu lat swojego życia. To oznacza tysiące historii, rozmów, miejsc i emocji, których nigdy nie zapamiętamy. Większość z nich znika bez śladu kilka minut po przebudzeniu. Choć tego nie zmienimy, ważne, by coraz lepiej rozumieć ten proces.
Źródło: Radio ZET / Healthline / Wikipedia / Scientific American / Science
Oceń artykuł
