18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Dieta bez glutenu

Hit z Azji w polskiej kuchni. Bez glutenu, złoto dla jelit

Makaron gryczany bez glutenu
fot. Shutterstock/Kei Shooting

Makaron gryczany może być ciekawą alternatywą dla tradycyjnego makaronu pszennego. Ma charakterystyczny, lekko orzechowy smak, a w zależności od składu może dostarczać sporo błonnika i białka roślinnego. Co ważne, makaron przygotowany wyłącznie z gryki naturalnie nie zawiera glutenu. Sprawdźmy, jakie właściwości ma makaron gryczany, czy warto włączyć go do codziennej diety i na co zwrócić uwagę podczas zakupów.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakich wartości odżywczych dostarcza makaron gryczany.
  • Czy makaron gryczany jest zdrowy.
  • Czy makaron gryczany jest bezglutenowy?
  • Co wpływa na indeks glikemiczny makaronu gryczanego?
  • Jakie potrawy można przygotować z makaronu gryczanego?

Gryczany makaron bez glutenu. Dawka polifenoli

Makaron gryczany powstaje z mąki otrzymywanej z nasion gryki. Chociaż w kuchni wykorzystuje się ją podobnie jak mąkę zbożową, sama gryka nie jest zbożem w sensie botanicznym. Zaliczana jest do tak zwanych pseudozbóż, podobnie jak komosa ryżowa i amarantus. Makaron z gryki jest szczególnie popularny w kuchniach azjatyckich. Kojarzy się przede wszystkim z japońskim makaronem soba, który podaje się zarówno na zimno, jak i na ciepło. Warto jednak wiedzieć, że nie każda soba powstaje wyłącznie z gryki. W

makaron gryczany soba
makaron gryczany soba Fot: Shutterstock/Kei Shooting

Quiz: Lektury szkolne. Test wiedzy. Kto napisał "Ferdydurke"?

Materiały prasowe
1/24 Za którą powieść Władysław Reymont dostał Nobla?

Na polskim rynku można znaleźć także makarony z mąki gryczanej przeznaczone do tradycyjnych dań obiadowych. Dostępne są między innymi świderki, rurki i spaghetti. 

Dlaczego warto jeść makaron gryczany?

Najważniejszym argumentem za włączeniem go do jadłospisu jest jego wartość odżywcza. Gryka dostarcza białka roślinnego, błonnika oraz składników mineralnych. Zawiera również związki bioaktywne, w tym polifenole, które są przedmiotem badań naukowych. Ostateczny skład gotowego makaronu zależy jednak od receptury i proporcji użytych składników.

bezglutenowy makaron z mąki gryczanej
bezglutenowy makaron z mąki gryczanej Fot: Shutterstock/Johannes Ziegler Photo

Mąka gryczana dostarcza:

  • Błonnika pokarmowego - błonnik pomaga utrzymać prawidłową pracę jelit, wspiera regularne wypróżnienia i może zwiększać uczucie sytości po posiłku.
  • Białko roślinne - białko jest niezbędne do budowy i regeneracji tkanek, a także do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Gryka dostarcza białka roślinnego o korzystnym profilu aminokwasowym na tle wielu innych produktów roślinnych.
  • Składniki mineralne - w gryce występują między innymi magnez, fosfor, mangan i miedź. Składniki te pełnią ważne funkcje w organizmie: uczestniczą w przemianach energetycznych, wspierają prawidłową pracę mięśni i układu nerwowego oraz pomagają utrzymać zdrowe kości i tkanki.
  • Związki o właściwościach antyoksydacyjnych - gryka jest źródłem polifenoli, w tym rutyny i innych związków badanych pod kątem ich aktywności antyoksydacyjnej. Antyoksydanty mogą uczestniczyć w ochronie komórek przed skutkami stresu oksydacyjnego.

Czy makaron gryczany jest bezglutenowy?

Sama gryka naturalnie nie zawiera glutenu. Jeśli makaron został wyprodukowany wyłącznie z gryki i nie doszło do zanieczyszczenia glutenem podczas produkcji, może być odpowiedni dla osób na diecie bezglutenowej. Problem polega na tym, że niektóre makarony gryczane zawierają również mąkę pszenną. Osoby z celiakią powinny zatem wybierać produkty wyraźnie oznaczone jako bezglutenowe i dokładnie czytać etykiety.

Makaron gryczany a pszenny. Który jest zdrowszy?

Odpowiedź zależy od składu konkretnych produktów. Warto rozróżnić zwykły makaron z białej mąki pszennej od makaronu pełnoziarnistego. Ten drugi również może dostarczać sporo błonnika i składników mineralnych.

Przy wyborze makaronu gryczanego najlepiej zwrócić uwagę na:

  • Skład – im prostszy i lepiej dopasowany do potrzeb, tym łatwiej ocenić produkt.
  • Zawartość błonnika – szczególnie jeśli zależy nam na większej ilości tego składnika w diecie.
  • Zawartość białka – może różnić się w zależności od rodzaju mąki i receptury.
  • Wielkość porcji – nawet wartościowy produkt dostarcza energii i powinien być dopasowany do zapotrzebowania.
  • Dodatki do posiłku – sos warzywny, strączki, ryba lub tofu mogą istotnie poprawić wartość odżywczą całego dania.

Czy makaron gryczany ma niski indeks glikemiczny?

Makaron gryczany bywa polecany osobom zainteresowanym kontrolą poziomu glukozy we krwi. Nie można jednak z góry uznać, że każdy taki produkt ma niski indeks glikemiczny. Znaczenie ma skład makaronu, sposób jego produkcji, czas gotowania i wielkość porcji.

Ważne jest również to, z czym zostanie podany. Posiłek zawierający makaron, warzywa, źródło białka i odpowiednią ilość tłuszczu będzie miał inny skład niż sama porcja makaronu z niewielką ilością dodatków.

Jak wykorzystać makaron gryczany w kuchni?

Makaron gryczany ma lekko orzechowy, wyrazisty smak, który dobrze łączy się z warzywami, grzybami i aromatycznymi sosami. Można wykorzystać go w wielu daniach, nie tylko w przepisach kuchni azjatyckiej.

Sprawdzi się między innymi w:

  • Daniach z warzywami – z brokułami, papryką, marchewką, cukinią lub szpinakiem.
  • Sałatkach makaronowych – z pomidorami, ogórkiem, jajkiem albo tofu.
  • Potrawach z grzybami – szczególnie z pieczarkami, boczniakami i grzybami leśnymi.
  • Daniach inspirowanych kuchnią azjatycką – z imbirem, czosnkiem, sezamem i warzywami.
  • Zupach – jako alternatywa dla tradycyjnego makaronu, o ile jego smak pasuje do pozostałych składników.

Źródło: Radio ZET Zdrowie, Healthline, Wikipedia, Planeta.pl, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje