Oceń
Na pierwszy rzut oka ten egzotyczny owoc przypomina zmutowaną pigwę, ale jego wnętrze kryje aromatyczny miąższ wykorzystywany do przygotowywania napojów, soków i przetworów. Kleiszcze smakowite, znane również jako bael lub bengalska pigwa, to egzotyczny owoc pochodzący z Azji Południowej. Od wieków wykorzystuje się go w kuchni indyjskiej, a także w tradycyjnej ajurwedzie. Jak smakuje ten niezwykły przysmak? Czy rzeczywiście jest zdrowy i co można z niego przygotować?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Co to jest kleiszcze smakowite i skąd pochodzi.
- Jakie cechy ma owoc kleiszcza smakowitego.
- Jakie są kulinarne zastosowania tego owocu.
- Jakie właściwości zdrowotne ma kleiszcze smakowite.
Co to za owoc kleiszcze smakowite i gdzie rośnie?
Kleiszcze smakowite (Aegle marmelos) to gatunek drzewa z rodziny rutowatych, do której należą również cytrusy. Roślina pochodzi z Półwyspu Indyjskiego i części Azji Południowo-Wschodniej. Można ją spotkać między innymi w Indiach, gdzie jej owoce mają znaczenie zarówno kulinarne, jak i kulturowe. Owoce kleiszcza smakowitego pojawiają się także w Polsce, najczęściej w formie sproszkowanej lub suszonej.
Quiz: Quiz o grzybach. Rozpoznaj grzyby jadalne i trujące
Drzewo może osiągać nawet 20 metrów wysokości. Ma charakterystyczne liście złożone z trzech listków, pachnące kwiaty oraz owoce o kulistym kształcie. Owoc kleiszcza ma twardą, zdrewniałą skorupę, która chroni znajdujący się wewnątrz miąższ. Pod tym względem różni się od jabłek, gruszek czy większości owoców dostępnych w polskich sklepach.
Kleiszcze smakowite występuje również pod innymi nazwami:
- bael – popularna nazwa angielska;
- klejowiec jadalny – inna polska nazwa gatunku;
- bengalska pigwa – określenie nawiązujące do jego pochodzenia;
- stone apple – angielska nazwa odnosząca się do twardej skorupy owocu.
Jak smakuje kleiszcze smakowite?
Dojrzały miąższ jest aromatyczny, słodkawy i może mieć konsystencję przypominającą gęsty przecier. Niektórzy porównują jego charakter do mieszanki owocowych i korzennych nut, ale trudno wskazać jeden europejski owoc, który dokładnie oddawałby jego smak. Wnętrze kleiszcza nie przypomina chrupiącego jabłka. Jest znacznie bardziej miękkie, a jego wykorzystanie w kuchni często wymaga oddzielenia miąższu od nasion i pozostałych twardszych części.
Co można zrobić z owocu bael? Nie tylko sok
Kuchnia indyjska znalazła dla kleiszcza wiele zastosowań. Miąższ można wykorzystać zarówno w słodkich napojach, jak i w przetworach.
Najpopularniejsze możliwości to:
- Sok i napoje owocowe – miąższ można wykorzystać do przygotowania aromatycznego napoju, odpowiednio rozcieńczając go wodą.
- Dżemy i konfitury – owoc nadaje się do przetworów, które pozwalają zachować jego charakterystyczny aromat.
- Desery – miąższ może być składnikiem słodkich potraw i owocowych mieszanek.
- Suszony owoc – plastry lub inne przygotowane części owocu wykorzystuje się między innymi do sporządzania naparów.
- Przetwory o tradycyjnym zastosowaniu – w regionach, w których bael jest popularny, przygotowuje się go według lokalnych receptur.
Czy kleiszcze smakowite jest zdrowe? Co zawiera ten owoc?
W badaniach nad tym gatunkiem owoców analizuje się między innymi obecność polifenoli, flawonoidów, kumaryn i tanin. Niektóre z nich wykazują aktywność antyoksydacyjną. Przeciwutleniacze to związki, które mogą uczestniczyć w neutralizowaniu reaktywnych form tlenu.
Osoby z cukrzycą powinny szczególnie uważać na suplementy i skoncentrowane ekstrakty z kleiszcza. Ich stosowanie może wiązać się z ryzykiem interakcji z lekami, a ewentualny wpływ na glikemię wymaga dalszych badań. Owoc ani preparaty z niego nie zastępują zaleconego leczenia.
Tradycyjnie wykorzystuje się go w dolegliwościach trawiennych
Kleiszcze smakowite od dawna zajmuje miejsce w ajurwedzie. Tradycyjne zastosowania obejmują między innymi dolegliwości ze strony układu pokarmowego.
Gdzie kupić kleiszcze smakowite w Polsce?
W Polsce kleiszcze smakowite nie należy do popularnych owoców dostępnych w zwykłych supermarketach. Znacznie łatwiej spotkać produkty pochodzące z Indii, takie jak suszone owoce, proszek lub gotowe preparaty. Warto szukać ich w sklepach z żywnością azjatycką, specjalistycznych sklepach internetowych oraz punktach oferujących produkty indyjskie.
Przed zakupem dobrze upewnić się, że produkt rzeczywiście zawiera Aegle marmelos. Nazwy handlowe bywają niejednoznaczne, a podobnie brzmiące określenia mogą odnosić się do innych gatunków.
W przypadku suplementów warto dodatkowo sprawdzić skład, informacje o producencie i zalecenia dotyczące stosowania. Naturalne pochodzenie nie gwarantuje bezpieczeństwa, zwłaszcza gdy preparat zawiera skoncentrowane ekstrakty.
Źródło: wikipedia, Radio ZET, Planeta.pl, Healthline
Oceń artykuł
