Oceń
Egipskie mumie nie tylko w Egipcie, niezwykła historia i odkrycie. Dawno temu mumia z Egiptu trafiła do Polski i Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławiu. Wreszcie po raz pierwszy została poddana kompleksowym badaniom naukowym. Jak informuje National Geographic, dzięki nowoczesnym technologiom udało się tę mumię „cyfrowo rozwinąć”.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak mumia z Egiptu trafiła do Wrocławia?
- Dlaczego badania egipskiej mumii są przełomowe?
- Co odkryto dzięki analizie mumii dziecka?
- Jakich metod użyto, by zbadać mumię?
Mumia z Egiptu w Polsce. Przełomowe badania i odkrycie
Mumia z Egiptu przebadana w Polsce. Skąd w ogóle wzięła się w naszym kraju? Historia zaczęła się na początku XX wieku, gdy w 1914 roku mumię do Wrocławia (wówczas Breslau) sprowadził kardynał Adolf Bertram, obejmujący akurat biskupstwo. Nie wiemy dokładnie jak wszedł w jej posiadanie, ale ustalono, że Bertram był zapalonym kolekcjonerem starożytnych artefaktów i dzieł sztuki. Do tego znał się m.in. z Wilhelmem Pelizaeusem, kolekcjonerem i sponsorem wykopalisk w Egipcie. Kardynał po nabyciu egipskiej mumii przekazał ją Muzeum Archidiecezjalnemu (powstałe w 1898 roku), gdzie została do dziś. Czasopismo Archeologia Żywa pisze, że mumia "przez długi czas pozostawała niemą, owiniętą w bandaże postacią", lecz wreszcie przyszedł czas na jej kompleksowe zbadanie. Z muzealnego eksponatu stała się osobą z biografią.
Badania egipskiej mumii w Polsce
Mumię przebadał zespół badaczy pod kierunkiem prof. Agaty Kubali z Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Marzeny Ożarek-Szilke z Międzynarodowej Fundacji Mummy Research Center z udziałem dr. Wojciecha Ejsmonda i Stanisława Szilke. Wyniki badań opublikowano na łamach czasopisma „Digital Applications in Archaeology and Cultural Heritage”. Poznaliśmy wiele zaskakujących tajemnic mumii sprzed tysięcy lat.
Dopiero w 2023 roku, na prośbę metropolity wrocławskiego arcybiskupa Józefa Kupnego, rozpoczęto pierwsze w historii systematyczne badania naukowe tej mumii. Objęły one zarówno analizę jej nowożytnych dziejów, jak i nieinwazyjne badania radiologiczne, pozwalające zajrzeć do wnętrza ciała bez naruszania jego struktury- pisze Archeologia Żywa.
Tajemnicza mumia z Egiptu w Polsce, są wyniki badań
Do tej pory nasza wiedza o tej mumii opierała się głównie na skąpych opisach katalogowych. Jak podkreśla National Geographic, po raz pierwszy w historii ta mumia została poddana systematycznym i nieinwazyjnym badaniom. M.in. przeprowadzono radiografię (RTG) w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w Lublinie. Przeprowadzono także analizę stylistyczną kartonażu chroniącego mumię, co pozwoliło ustalić, że mumia datowana jest na okres ptolemejski (lata 305–30 p.n.e.), a więc okres w historii Egiptu, gdy władali nim następcy Aleksandra Wielkiego. Udało się także ustalić, że mumia pochodzi prawdopodobnie z południa Górnego Egiptu (region Kom Ombo-Asuan). Co ciekawe, w 1973 roku biskup Wincenty Urban w katalogu zbiorów określił obiekt jako mumię chłopca z III–II wieku p.n.e, ale nie podał źródła tej informacji.
Naukowcy poza tomografią komputerową (CT), zastosowali również wizualizację 3D (Volume Rendering) oraz segmentację szkieletu (by precyzyjnie wyodrębnić obraz kości z danych tomograficznych). Dzięki użyciu aparatu rentgenowskiego DR GE Optima XR 646 oraz tomografu komputerowego Canon Aquilion Prime ST uzyskano serię dokładnych przekrojów ciała mumii, które finalnie połączono w obraz 3D. Naukowcy, bez rozwijania mumii, mogli zajrzeć do jej wnętrza.
Informacje o mumii dziecka z Wrocławia
Mumia wraz z bandażami i kartonażem ma 123 cm długości. Dobrze zachowane tkanki miękkie i rozwój uzębienia pozwoliły przeprowadzić dokładne analizy antropologiczne i ustalić, że jest to mumia dziecka, a konkretnie chłopca. Zmarł w wieku 8 lat. Balsamiści, mumifikując dziecko, usunęli chłopcu mózg przez jamę nosową (potwierdzają to zmiany w obrębie kości sitowej i przegrody nosowej). By nie doszło do procesów gnilnych zostały także usunięte narządy wewnętrzne, oprócz wątroby.
U chłopca odkryto uszkodzenia kręgów piersiowych w środkowej części kręgosłupa, które najprawdopodobniej powstały w czasach nowożytnych. Zdaniem naukowców, w ciało wprowadzono prawdopodobnie metalowy element stabilizujący. Ma to związek z praktykami ekspozycyjnymi, gdy mumie ustawiano pionowo.
Dla naukowców to szczególnie ważne badania, bo mało wiemy o obrządkach pogrzebowych dzieci w starożytnym Egipcie. Mumia dziecka rzuca nowe światło na tę sferę kultury i obyczajów Egipcjan.
Mumie egipskie nadal skrywają wiele tajemnic, które dzięki nowoczesnym technologiom i programom komputerowym możemy stopniowo odkrywać. Dotychczas mumie dzieci były rzadziej przedmiotem badań, co jednak w ostatnich latach się zmienia, dostarczając coraz więcej informacji o życiu i śmierci w starożytności. Zwłaszcza, że często praktyki mumifikacyjne w przypadku dzieci bywały trochę inne niż w przypadku dorosłych np. małe dzieci miały usuwany mózg przez otwór wielki w podstawie czaszki. To wciąż obszar intensywnych badań i otwartych pytań– podkreśla Marzena Ożarek-Szilke. (Archeologia Żywa)
Źródło: Radio ZET / National Geographic / Archeologia Żywa / Science Direct / Mummy Research
Oceń artykuł
Tu się dzieje
