Oceń
Neandertalczycy i kolejne przełomowe odkrycie archeologiczne. Jak informuje m.in. National Geographic, wykryto pierwszy przypadek zespołu Downa u neandertalczyków. Naukowcy muszą zweryfikować teraz swoją wiedzę na temat życia ludzi neandertalskich. Homo neanderthalensis nie byli tak prymitywni jak sądziliśmy? Wykazywali miłość i altruizm? Historia ewolucji człowieka odsłania swoje kolejne tajemnice.
Neandertalczycy to prymitywni brutale bez serca? Nic bardziej mylnego. Archeolodzy dokonali odkrycia, które pokazało ludzką twarz naszych przodków. Wyniki badania szczątków neandertalczyka z Hiszpanii ujawniły pierwszy przypadek zespołu Downa u neandertalczyków. Dziecko sprzed 200 tysięcy lat, nazwane przez archeologów Tina, zmarło mając 6 lat. Udało się jednak ustalić, że dorośli zapewnili Tinie troskliwą opiekę. Czego wciąż nie wiemy o neandertalczykach?
Neandertalczycy chorowali na zespół Downa. Odkrycie archeologów
Historia i wiedza na temat neandertalczyków pełna niespodzianek. Jak czytamy na łamach National Geographic i Science, skamielinę dziecka neandertalczyków odkryto w czasie wykopalisk w 1989 roku na stanowisku archeologicznym w jaskini Cova Negra w hiszpańskiej Walencji. Neandertalczycy żyli tam między 273 a 146 tysięcy lat temu. Mowa konkretnie o odkopaniu dwóch kości skroniowych, dzięki którym zrekonstruowano ucho wewnętrzne dziecka. Niby tylko dwie kości, ale rzucają nowe światło na życie naszych przodków.
Dowiedziono, że Tina cierpiała na wrodzoną patologię ucha wewnętrznego związaną najprawdopodobniej z zespołem Downa. Zdaniem archeologów, dziecko neandertalczyków nie mogło samodzielnie funkcjonować m.in. z powodu utraty słuchu i zawrotów głowy. Wymagało opieki ze strony swojej społeczności. To ważna informacja, bo archeolodzy długo byli przekonani, że z powodu anatomii mózgu u neandertalczyków słabiej rozwinięte były u nich kompetencje w zakresie nawiązywania więzi społecznych.
Prof. Mercedes Conde z Uniwersytetu w Alcalá, która jest główną autorką badania, wyjaśniła, że u neandertalczyków „do tej pory nie był znany przypadek osoby, która otrzymała pomoc, nawet jeśli nie mogła się odwdzięczyć. A to udowodniłoby istnienie prawdziwego altruizmu wśród neandertalczyków”. Na tym jednak nie koniec. Jak przypomina Gazeta Wyborcza, "cechy, które po nich odziedziczyliśmy – to nie tylko jasna skóra i oczy, ale także skłonność do niektórych chorób, w tym depresji i autyzmu". Co więcej, naukowcy odkryli, że u osób ze spektrum autyzmu częściej występują rzadkie warianty genetyczne pochodzące od neandertalczyków.
Używając tomografii mikrokomputerowej, badacze wykonali skany małego fragmentu czaszki prawej kości skroniowej. Zawierał obszar ucha wewnętrznego. W ten sposób możliwe było zrekonstruowanie trójwymiarowego modelu tego narządu do pomiarów i analizy- wyjaśnia National Geographic.
Historia neandertalczyków. Ciekawostki, ewolucja i zniknięcie naszych przodków
Człowiek neandertalski żył w plejstocenie ok. 400 000 do ok. 24 500 lat temu i jest klasyfikowany jako podgatunek człowieka rozumnego Homo sapiens neanderthalensis lub odrębny od niego gatunek Homo neanderthalensis. Jak jednak zwracają uwagę naukowcy, neandertalczycy są ważnym etapem ewolucji człowieka, lecz niemal ich przegapiliśmy. Chociaż odkrywano szczątki neandertalczyków w XIX wieku, nie uważano ich na osobny gatunek i nie zwracano na nich szczególnej uwagi. Co więcej, gdy w 1856 roku w niemieckim Neanderthalu wykopano szkielet neandertalczyka, "lekarz z Berlina Rudolf Virchow twierdził, że taka czaszka musiała należeć do zwierzęcia, tyle że cierpiącego na jakąś chorobę kości lub wrodzone zwyrodnienie". Do archeologów zaczęło docierać, że to nowy gatunek praczłowieka.
Jak wyglądali neandertalczycy? Mieli większe nosy, byli niżsi od nas i bardziej krępi. Ich czoło było pochylone, ale dość niskie. Charakteryzowali się cofniętym podbródkiem oraz grubymi wygiętymi kośćmi udowymi.
Ludzie neandertalscy żyli w małych grupach zbieracko-łowieckich. Posługiwali się narzędziami i bronią. Wiadomo również, że chowali swoich zmarłych i mieli zwyczaj pokrywania zwłok ochrą. Potrafili się organizować, by np. na terenie dzisiejszej Polski, polować na potężne nosorożce włochate i niedźwiedzie jaskiniowe, być może doprowadzając finalnie do eksterminacji pradawnych gatunków.
Czy neandertalczycy potrafili mówić? Ta kwestia wciąż nie została ostatecznie potwierdzona, chociaż "w roku 2007 odkryto u neandertalczyków obecność genu, który zbliżony jest do ludzkiego, powiązanego właśnie z umiejętnością mówienia". Co prawda anatomia musiała utrudniać im mówienie, to zdaniem badaczy, wytworzenie niektórych narzędzi wymagało od nich komunikacji.
![Archeolodzy odkryli nowy gatunek ludzi. "Człowiek Smok"](https://s.eurozet.pl/cbz/2025/12/16/0bd66936/62126-225x138-522f2d8b8e.webp "Archeolodzy odkryli nowy gatunek ludzi. "Człowiek Smok"")
Konieczne były dopiero kolejne rekonstrukcje następnych szkieletów, już z lat 50. XX wieku, by zupełnie inaczej spojrzeć na neandertalczyka. I zaczęto wtedy dostrzegać w nim cechy ludzkie
- pisze portal Ciekawostki Historyczne.
Jak wyginęli neandertalczycy? Zniknęli w czasie, kiedy pojawili się już Homo sapiens. Być może ludzie rozumni ich wyparli, a finalnie nawet wymordowali, ponieważ posługiwali się bardziej zaawansowaną bronią, w tym miotaną. Takiego brutalnego końca neandertalczyków nie potwierdzają jednak żadne dowody antropologiczne. Jak podają Ciekawostki Historyczne, bardziej prawdopodobne jest, że po prostu zostali wchłonięci przez Homo sapiens poprzez krzyżowanie się obu gatunków i introgresję (powolna wymiana puli genów). Niedawno odkryto, że krzyżowanie mogło nastąpić już 250 tysięcy lat temu. Dzięki naukowcom z Instytutu Antropologii Ewolucyjnej Maxa Plancka w Lipsku wiemy, że "niemal każdy z nas ma w sobie coś z Homo neanderthalensis".
Autorzy odkryli, że ok. 6% genomu neandertalczyków z Syberii pochodziło od tej wymarłej linii człowieka współczesnego. Uczeni przyznali, że ok. 1,5% genomu zidentyfikowano wśród ludzi żyjących obecnie w Etiopii i Kamerunie. Jednak skąd geny neandertalczyka znalazły się w Afryce, skoro te dwa gatunki krzyżowały się głównie w Eurazji?
- pisze National Geographic.
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Źródło: Radio ZET, Planeta.pl, National Geographic, Science, Ciekawostki Historyczne, CORDIS, Nature, Current Biology, Molecular Psychiatry
Quiz: Historia Polski, test wiedzy - prawda czy fałsz?
Oceń artykuł
Tu się dzieje
