Oceń
Te owady gryzą już w lasach całymi chmarami i piją krew. Przypominają latające kleszcze, a ich swędzące ugryzienia są wyjątkowo uciążliwe i powodują reakcje alergiczne. To strzyżak sarni, czyli tzw. kleszcz jeleni, znany jako łowik lub wesz jelenia. Wyjaśniamy co to za owady i czy są niebezpieczne dla zdrowia.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Co to jest strzyżak sarni i na jakich zwierzętach pasożytuje.
- Dlaczego strzyżaki są coraz częściej spotykane w polskich lasach.
- Jakie reakcje organizmu mogą wystąpić po ugryzieniu strzyżaka.
- Jak się chronić przed latającymi kleszczami podczas wizyty w lesie.
Co to jest strzyżak sarni?
Choć wiele osób nazywa go latającym kleszczem, strzyżak sarni (Lipoptena cervi, sarnie kleszcze, strzyżak jelenica) nie jest kleszczem. To owad należący do muchówek, blisko spokrewniony z gzami i muchami, który pasożytuje głównie na jeleniach, sarnach, borsukach, łosiach i innych dużych ssakach żyjących w lasach. To fakt, na pierwszy rzut oka łatwo go pomylić z kleszczem. Ma spłaszczone ciało, silne odnóża zakończone haczykami i błyskawicznie przemieszcza się po ubraniu lub włosach. Gdy znajdzie odpowiedniego żywiciela, zrzuca skrzydła i pozostaje na nim już do końca życia. Choć chętnie pije ludzką krew, jesteśmy dla sarnich kleszczy tylko etapem przed znalezieniem kolejnej ofiary.
Dlaczego strzyżaki są coraz częściej spotykane w Polsce?
Leśnicy zwracają uwagę, że w ostatnich latach strzyżaki stały się znacznie bardziej dokuczliwe dla osób odwiedzających lasy. Sprzyjają temu łagodne zimy oraz liczne populacje jeleniowatych, które są ich naturalnymi żywicielami. Największą aktywność wykazują zwykle od późnego lata do jesieni, choć przy sprzyjającej pogodzie mogą być spotykane również wcześniej. Co ważne, nie rozmnażają się na ludziach. Gdy strzyżak jeleni ugryzie żywiciela, zrzuca skrzydła i przyczepia się do skóry odnóżami z pazurkami czepnymi.
Czy strzyżak gryzie ludzi?
Tak, choć człowiek nie jest naturalnym żywicielem sarniego kleszcza. Owady mogą lądować na ubraniu, włosach lub skórze. Strzyżak sarni jest trudny do wyciągnięcia i tak jak pospolity kleszcz, ptasi kleszcz obrzeżek czy giga kleszcz afrykański, pije krew
Ich ukąszenia bywają bolesne, a u części osób wywołują:
- silny świąd,
- zaczerwienienie skóry,
- obrzęk,
- grudki utrzymujące się przez wiele dni, a nawet tygodni.
Reakcja organizmu jest indywidualna. Niektórzy niemal nie odczuwają ukąszenia, inni zmagają się z uporczywymi zmianami skórnymi. Wybroczyna po ugryzieniu "latającego kleszcza" może utrzymywać się nawet rok. Jeśli wystąpią reakcje alergiczne, mogą wystąpić powikłania takie jak silny rumień i problemy z oddychaniem.
Czy strzyżak przenosi choroby?
Badania wykazały, że strzyżaki mogą zawierać różne drobnoustroje, jednak dotychczas nie potwierdzono jednoznacznie, aby odgrywały istotną rolę w przenoszeniu chorób na ludzi. W przeciwieństwie do kleszczy nie są uznawane za ważny wektor takich chorób jak borelioza czy odkleszczowe zapalenie mózgu. Nie oznacza to jednak, że ich ukąszenia należy lekceważyć. Jeśli po kontakcie z owadem pojawi się nasilony stan zapalny, silna reakcja alergiczna lub niepokojące objawy ogólne, warto skonsultować się z lekarzem.
Jak wygląda strzyżak sarni?
Najbardziej charakterystyczne cechy to:
- długość około 5–7 mm,
- brązowe, spłaszczone ciało,
- mocne odnóża zakończone haczykami,
- skrzydła, które owad odrzuca po znalezieniu żywiciela.
Jak się chronić przed latającymi kleszczami?
Całkowite uniknięcie kontaktu ze strzyżakami nie jest możliwe, ale ryzyko można ograniczyć.
Przed wejściem do lasu warto:
- założyć jasne ubranie z długimi rękawami,
- nosić nakrycie głowy,
- używać repelentów przeciw owadom,
- po powrocie dokładnie obejrzeć ubranie i włosy.
Źródło: Radio ZET / Lasy Państwowe
Oceń artykuł
Tu się dzieje
