Oceń
Lato to czas aktywności wielu owadów, które potrafią skutecznie uprzykrzyć wypoczynek na łonie natury. Jednym z mniej znanych, ale wyjątkowo wrednych owadów jest Jusznica deszczowa (Haematopota pluvialis). Choć jej nazwa brzmi dość egzotycznie, to spotkanie z nią może być wyjątkowo nieprzyjemne – szczególnie dla tych, którzy nie znoszą ukąszeń.
Co to za owad jusznica deszczowa (Haematopota pluvialis)? Czy gryzie i przenosi choroby?
Jusznica deszczowa to muchówka z rodziny bąkowatych (Tabanidae). Często określana jako „deszczowy bąk” ze względu na swoją zwiększoną aktywność przy wilgotnej pogodzie. Potrafi skutecznie zepsuć letni spacer. Choć nie przenosi groźnych chorób u ludzi, jej ukąszenia są bolesne i mogą prowadzić do podrażnień.
Warto nauczyć się jak rozpoznawać muchy końskie i wiedzieć, jak się przed nią chronić – szczególnie, że łatwo pomylić ją z bąkiem bydlęcym. I niestety, te owady mogą przenosić bardzo groźne choroby, gdy rozcinają skórę. Tak - dosłownie ROZCINAJĄ. Po ugryzieniu przez końską muchę uzasadnione jest syknięcie z bólu "ale mnie ucięła!". Jusznica deszczowa rozcina skórę niczym brzytwą, by pić krew!
Charakterystyczne cechy jusznicy deszczowej:
- długość ciała: ok. 7–10 mm
- smukła sylwetka, dużo mniejsza niż bąk bydlęcy
- szaro-brunatne ubarwienie
- przepiękne, wzorzyste oczy – często mieniące się kolorami zieleni, żółci i czerwieni
- skrzydła z charakterystycznym marmurkowym wzorem
- Lasy Państwowe: Ciało jusznicy zaopatrzone jest w receptory podczerwieni, które umożliwiają jej namierzenie ofiary z dużej odległości. Aktywne przeważnie w ciągu dnia samice przyciągają ciepło, ruch, świecąca powierzchnia i dwutlenek węgla.
Czy jusznica deszczowa gryzie? Ugryzienie muchy końskiej
Tak, i to boleśnie. Podobnie jak inne bąkowate, jusznica deszczowa żywi się krwią kręgowców, ale tylko samice. Krew potrzebna im jest do dojrzewania jaj. Co ważne - jusznice mają mocno rozwiniętą parę żuwaczek oraz szczęki otoczonych miękką rynienką. W przeciwieństwie to innych owadów, nie znieczulają rany. W przeciwieństwie do komara, jusznica nie posiada cienkiej kłujki, lecz sztyletowate aparaty gębowe. Rozcina nimi skórę i zlizuje wypływającą krew. I co gorsza, ugryzienie muchy końskiej niesie ze sobą wyjątkowo dużo objawów i powikłań.
Ukąszenia muchy końskiej są:
- bolesne i trudne do przeoczenia
- mogą powodować miejscowy obrzęk i zaczerwienienie, które utrzymuje się nawet do dwóch tygodni.
- czasem towarzyszy im świąd, pieczenie lub reakcje alergiczne
- mogą przenosić choroby: polio, wąglika oraz objawiającą się wysoką gorączką i bólem stawów, tularemię.
Czy mucha końska przenosi choroby?
Na szczęście w Polsce jusznica deszczowa nie jest uznawana za wektora poważnych chorób u ludzi. Jednak:
- może przenosić bakterie i pasożyty między zwierzętami, np. konie i bydło
- przez otwartą ranę po ukąszeniu może dojść do wtórnego zakażenia
- u osób wrażliwych może wywoływać silniejsze reakcje alergiczne
W krajach tropikalnych niektóre bąkowate przenoszą groźne choroby, ale w Europie ryzyko to jest znacznie mniejsze.
Quiz: Pająki bez tajemnic. Test wiedzy o pająkach
Czym się różni jusznica deszczowa od bąka bydlęcego?
Choć należą do tej samej rodziny, różnice są dość wyraźne:
| Cecha | Jusznica deszczowa | Bąk bydlęcy |
|---|---|---|
| Wielkość | 7–10 mm | 20–25 mm |
| Wygląd oczu | Kolorowe, wzorzyste | Często jednolite |
| Aktywność | Lubi wilgoć, po deszczu | Aktywny w pełnym słońcu |
| Częstość kontaktu z ludźmi | Częściej atakuje ludzi | Preferuje bydło, rzadziej ludzi |
| Miejsce występowania | Lasy, bagna, łąki, pobliża wód | Pastwiska, wiejskie tereny |
| Bolesność ukąszenia | Duża | Bardzo duża |
Gdzie żeruje końska mucha?
Jusznica deszczowa występuje w całej Polsce, a także w większości krajów Europy. Najczęściej przebywa:
- w pobliżu zbiorników wodnych
- na wilgotnych łąkach i w lasach
- w pobliżu pastwisk i stadnin
Muchy końskie można spotkać od maja aż do późnej jesieni, jednak największą aktywność wykazują w lipcu i w sierpniu. Owady te najczęściej występują masowo i szczególnie dają się we znaki w okolicach zbiorników wodnych. Wilgoć i ciepło ciała są dla nich wyjątkowo przyciągające- pisze Radio ZET o końskich muchach.
Jak się chronić przed ukąszeniami muchy końskiej?
Chociaż jusznica deszczowa nie jest masowo spotykana jak komary, warto się zabezpieczyć:
- ubieraj się na jasno, unikaj czerni i granatu – ciemne kolory przyciągają
- repelenty na owady – szczególnie z DEET lub ikarydyną
- unikaj spacerów po lesie i nad wodą po opadach deszczu
- po zauważeniu owada nie machaj rękami – przyciąga go ruch i ciepło
Chcesz więcej ciekawostek o dziwnych owadach spotykanych w Polsce? Zajrzyj na naszą stronę i sprawdź inne artykuły o naturze i przyrodzie!
Radio ZET: Radio ZET , Lasy Państwowe
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
