Oceń
Najbardziej jadowite węże? Prym wśród strasznych gadów widzie wąż żararaka lancetowata (Bothrops atrox, kajsaka). Ukąszenie tego węża powoduje straszne objawy i ofiara ma małe szanse. Okazuje się jednak, że jad żararaki może zrewolucjonizować medycynę i uratować miliony ludzi.
Żararaka lancetowata. wyjątkowo straszny i jadowity wąż
Odczuwasz strach przed wężami? W takim razie podróż do Amazonii to nie przygoda dla ciebie. Wśród licznych zabójczych zwierząt jak mega drapieżne ryby, toksyczne żaby czy rekordowe anakondy, czeka na was również żararaka lancetowata (Bothrops atrox) z podrodziny grzechotników, znana także jako kajsaka. To jeden z najbardziej rozpowszechnionych i jednocześnie najbardziej niebezpiecznych węży Ameryki Południowej. Mieszka w lasach tropikalnych Brazylii, Kolumbii, Ekwadoru, Wenezueli i Peru. I choć może wyglądać jak wiele innych węży, jej ugryzienie bywa śmiertelne. I powoduje "krwawy płacz".
Żararaka lancetowata dorasta do 1,5–2 metrów długości, a jej ciało pokryte jest charakterystycznym wzorem zygzaków i ciemnych plam, co doskonale maskuje ją na tle leśnego poszycia. Właśnie dlatego wiele ofiar ukąszenia nawet nie zauważa, że nadepnęło na węża. A skutki ukąszenia się dramatyczne!
Zabójcza broń żararaki: jad węża
Jad żararaki jest hemotoksyczny – oznacza to, że niszczy tkanki, uszkadza naczynia krwionośne i powoduje poważne krwotoki wewnętrzne. Ukąszenie węża zaczyna się od intensywnego krwawienia i pojawienia się licznych bąbli na skórze, ale to dopiero początek makabry. Bez szybkiego podania surowicy, życie ofiary jest zagrożone i prawdopodobnie konieczna będzie amputacja kończyny. Jeśli żararaka wstrzyknie dużą dawkę jadu, spowoduje trwałe uszkodzenie nerek, doprowadzi do krwotoku wewnętrznego. W 2023 roku głośno było o mężczyźnie, który po ukąszeniu przez żararakę „płakał krwawymi łzami”.
To właśnie Bothrops atrox odpowiada za największą liczbę ukąszeń w całej Amazonii. Niestety, żararaki często spotykane są na plantacjach i polach uprawnych. Te węże są mistrzami kamuflażu, więc pracownicy nawet nie wiedzą, że pod nogami czyha na nich jadowity wąż.
Co gorsza, to wąż terytorialny i agresywny, zwłaszcza w porze deszczowej, kiedy staje się bardziej aktywny.
Jad żararaki w medycynie. Super klej na krwawienie
Mimo swojej złej sławy, żararaka odgrywa ważną rolę w ekosystemie. Polując na gryzonie, pomaga kontrolować ich populacje – a tym samym ogranicza rozprzestrzenianie się chorób, takich jak hantawirus czy leptospiroza. Co więcej, naukowcy z Western University w Ontario pracują nad wykorzystaniem właściwości jadu żararaki lancetowatej w medycynie, m.in. w poszukiwaniu leków koniecznych w leczeniu zakrzepicy i nadciśnienia.
Quiz: QUIZ. Co ty wiesz o wężach? Ten test cię pokona
Jak podaje Dziennik Naukowy, badając jad żararaki opracowano „superklej” na rany, oparty na batroksobinie i reteplazie (enzymy wpływające na krzepnięcie krwi), który może zatrzymać zagrażające życiu krwawienie w kilkadziesiąt sekund. Wyniki badań ukazały się na łamach pisma „Science Advances”. Być może dzięki żararace wkrótce szwy i opaski uciskowe nie będą już w medycynie potrzebne.
W porównaniu ze stosowanym obecnie przez chirurgów klejem fibrynowym, nowy środek na bazie jadu żararaki ma 10-krotnie większą siłę klejenia i jest odporny na oderwanie lub wypłukanie przy dużym krwawieniu. Czas krzepnięcia krwi jest również znacznie krótszy. W przypadku kleju fibrynowego jest to 90 sekund. Nowy środek skraca ten czas o połowę do 45 sekund- informuje Dziennik Naukowy.
Źródło: Radio ZET, Focus.pl, ScienceDirect, Dziennik Naukowy, Science Advances, Clinical Toxinology Resources, NIH
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
