Oceń
Sensacja entomologiczna w Polsce. Czarne pszczoły, czyli gatunek niedawno uznawany za wymarły, wracają do Polski. Czarną pszczołę zaobserwowano tym razem na Dolnym Śląsku. Czym jest czarna pszczoła Xylocopa violacea i dlaczego budzi aż takie emocje?
- Czarna pszczoła widziana w Polsce
- Co spowodowało powrót czarnej pszczoły do Polski
- Dlaczego czarna pszczoła była uznana za wymarłą w Polsce
- Jakie są cechy charakterystyczne czarnej pszczoły
- Które rośliny są kluczowe dla przetrwania czarnej pszczoły
Czarna pszczoła w Polsce. Wraca wymarły gatunek?
Czarna pszczoła (zadrzechnia fioletowa, Xylocopa violacea), czyli bardzo rzadki owad, została zaobserwowana na Dolnym Śląsku. Zobaczyli ją mieszkańcy Lubnowa w gminie Ziębice w jednym z przydomowych ogródków. Jak podaje TVP Wrocław, " owadowi szczególnie przypadły do gustu dzwonki, które odwiedza wyjątkowo chętnie". Entomolodzy podejrzewają, że zadrzechnia fioletowa powraca w związku z ociepleniem klimatu (to pszczoły ciepłolubne). Czy jest nadzieja na odrodzenie gatunku czarnych pszczół na terytorium Polski?
Czarna pszczoła to gatunek, który do 1935 roku obserwowany był w naszym kraju, jednak później przez bardzo długi czas go nie widziano. W 2002 roku na terenie Polski ten gatunek pszczół uznano za wymarły. Od ponad 70 lat brak jest oficjalnych danych o występowaniu tego gatunku w Polsce. W 2014 objęto czarną pszczołę częściową ochroną gatunkową. Entomolodzy podejrzewają, że zadrzechnia fioletowa powraca w związku z ociepleniem klimatu (to pszczoły ciepłolubne). Co ważne, chociaż zadrzechnia fioletowa nie produkuje miodu, jest owadem pożytecznym. W Chinach czarne pszczoły odgrywają ważną rolę w medycynie ludowej.
Quiz: Test wiedzy o Polsce. Rozpoznaj polskie miasta po zdjęciach
Informacje o czarnych pszczołach
Czarna pszczoła to pszczoła samotna i jeden z największych błonówek w Europie. Zadrzechnię charakteryzują fioletowe skrzydła i czarna owłosienie. Zazwyczaj czarne pszczoły zakładają pszczele gniazda w próchniejącym drewnie, starych pniach i konarach starych drzew. Potrafią drążyć w drewnie nawet 30-centymetrowe korytarze.
Czarna pszczoły nie są owadami niebezpiecznymi. Zadrzechnia jest zazwyczaj mocno pobudzona przed deszczem i wtedy rośnie ryzyko użądlenia. Zazwyczaj jednak to owad płochliwy. Do tego żądło mają jedynie samice czarnej pszczoły.
Dlaczego czarna pszczoła zniknęła z Polski?
Aby czarna pszczoła mogła przetrwać konieczny jest pyłek i nektar z następujących roślin: szałwia (Salvia), glicynia (Wisteria), czyściec wełnisty (Stachys byzantina), groszek pachnący (Lathyrus odoratus), żmijowiec zwyczajny (Echium vulgare), oraz kłosowiec pomarszczony (Agastache rugosa).
Ochrona starych drzewostanów i suchych drzew (nieodzownych zadrzechni do budowy gniazd) stwarza potencjalne możliwości powrotu tego gatunku w granice kraju, zwłaszcza na tereny Śląska. Do rozważenia jest też reintrodukcja zadrzechni fioletowej- pisze pisze Instytut Ochrony Przyrody PAN.
Niestety, czarna pszczoła bywa mylona z szerszeniem azjatyckim i zabijana. Podczas lotu wydaje charakterystyczny dźwięk, który może kojarzyć się właśnie z zabójczym szerszeniem. Do tego są to pszczoły olbrzymie, bo dorastają do ok. 3,5 centymetrów. Dla porównania, trzmiel łąkowy mierzy nieco ponad centymetr.
Stowarzyszenie Natura i Człowiek w 2021 roku dostało powiadomienia o 159 nowych stanowiskach zadrzechni, m.in. w Poleskim Parku Narodowym, w Bieszczadach, Wrocławiu, Miechowie i Włoszczowej. Od 2021 naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie starają się im pomóc w powrocie do naturalnych siedlisk. Zarząd Województwa Śląskiego przystąpił również do opracowania projektu pod nazwą „Wojewódzki program ochrony i rozwoju pszczelarstwa do roku 2030, który zajmie się takimi zagadnieniami jak m.in. współczesne zagrożenia dla pszczół, lokalne zasoby genetyczne pszczół i ich wykorzystanie oraz charakterystyka i wizja rozwoju pszczelarstwa na terenie województwa śląskiego.
Źródło: Instytut Ochrony Przyrody PAN, Radio ZET, Zachodniopomorski Uniwrsytet Technologiczny w Szczecinie, Planeta.pl, Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa, EPPO Global Database, IOBC-WPRS
Oceń artykuł
Tu się dzieje
