18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Odkrycie na Wyspie Wielkanocnej

Odkryli sekret słynnych posągów. Przełomowe wyniki badań

09.10.2025  13:30
Wyspa Wielkanoca, posągi i odkrycie
fot. Shutterstock / Alberto Loyo

Moai, czyli tajemnicze posągi z Wyspy Wielkanocnej, naprawdę „chodziły”? Jak wieki temu transportowano te kamienne kolosy z odległych kamieniołomów? Naukowcy dokonali niezwykłego odkrycia, które raz na zawsze obali teorie spiskowe związane z wielkimi posągami. Zaawansowana technologia? Okazuje się, że wystarczył prosty trik i trochę sprytu.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak transportowano posągi moai na Wyspie Wielkanocnej.
  • Dlaczego moai miały szerokie podstawy i wklęsłe przekroje.
  • Co wyróżnia warunki geograficzne i środowiskowe Rapa Nui.
  • Który moment w historii Rapa Nui jest kluczowy dla cywilizacji.

Wyspa Wielkanocna Tak transportowali posągi moai

Jakim cudem mieszkańcy Rapa Nui, czyli Wyspy Wielkanocnej, transportowali monolityczne posągi moai? Niektóre ważą przecież ponad 18 ton i mają ponad 6 metrów wysokości. Największy z moai – tak zwany Paro miał około 10 metrów wysokości i ważył 75 ton. Okazuje się, że zastosowano prosty trik, by przemieścić kamienne kolosy. 

Okazuje się, że nie była to sprawka magii ani pozaziemskiej technologii. Naukowcy odkryli, że setki posągów, które powstały koło 1000-1100 roku, transportowano specjalnie zaprojektowanymi drogami. I co najważniejsze, wykorzystywano w tym celu kołysanie i pewną prostą cechę konstrukcyjną.

Zespół pod kierunkiem antropologa Carla Lipo z Uniwersytetu Binghamton i Terry'ego Hunta z Uniwersytetu Arizony, opublikował wyniki badań na łamach czasopisma „Journal of Archaeological Science”. Stworzono trójwymiarowe modele posągów z Wyspy Wielkanocnej. Zbudowano też ważącą replikę posągu o wadze 4350 kilogramów. Okazało się, że posągi mają szerokie podstawy w kształcie litery „D”, wklęsłe przekroje i są pochylone do przodu. W ten sposób łatwiej było nimi nimi kołysać i poruszać je po zygzakowatej trasie.

Wyspa Wielkanocna, posągi moai
Wyspa Wielkanocna, posągi moai Fot: Mediadrumimages/Paul Zizka/Media Drum/East News

Jak wyjaśnia Carl Lipo, do takiego transportu wystarczyły jedynie liny i niewielka grupa robotników. Środek ciężkości jest tak wyważony, że kołysząc posągiem na boki przy pomocy lin, stwarza się wrażenie, jakby rzeźba szła. Naukowcy wyjaśnili, że posąg w taki sposób mogłaby przemieścić nawet jedna osoba i to jedną ręką. Tak naprawdę trudniejsze było zbudowanie dróg i szlaków do przemieszczania posągów moai.

18 badaczy zdołało, dzięki linom i kołysaniu posągiem, przetransportować olbrzymi kamień na odległość 100 metrów w zaledwie 40 minut. To znaczący postęp w stosunku do poprzednich teorii i pozwala uważać, że wyszkoleni mieszkańcy Rapa Nui mogli robić to jeszcze szybciej- wyjaśnia National Geographic.
eksperyment z repliką posągu moai
eksperyment z repliką posągu moai Fot: Carl Lipo / Binghamton Universit/Ferrari Press/East News

CZYTAJ WIĘCEJ: dlaczego cywilizacja z Wyspy Wielkanocnej zniknęła. Szokujące odkrycie

Wyspa Wielkanocna. Informacje o Rapa Nui

Wyspa Wielkanocna to prawdopodobnie najodleglejsze zamieszkane miejsce na Ziemi i jedno z ostatnich, jeśli nie ostatnie, zasiedlone przez człowieka. Najbliższy kontynent znajduje się prawie 3200 km na wschód. Wyspa o powierzchni 63 mil kwadratowych zbudowana jest w całości ze skał wulkanicznych, ale w przeciwieństwie do bujnych wysp tropikalnych, takich jak Hawaje i Tahiti, erupcje ustały setki tysięcy lat temu, a mineralne składniki odżywcze dostarczane przez lawę już dawno uległy erozji z gleby.

posągi moai na Wyspie Wielkanocnej
posągi moai na Wyspie Wielkanocnej Fot: Shutterstock/Maurizio De Mattei

Położona w strefie podzwrotnikowej wyspa jest również bardziej sucha niż jej tropikalne odpowiedniki. Otaczające wody oceaniczne gwałtownie opadają, co oznacza, że wyspiarze musieli pracować ciężej, aby odławiać stworzenia morskie, niż mieszkańcy wysp polinezyjskich otoczonych dostępnymi lagunami i rafami.Osadnicy zastosowali technikę zwaną ogrodnictwem skalnym, czyli ściółkowanie litowe, co miało im pomóc w poradzeniu sobie z ograniczonymi zasobami.

Informacje o Wyspie Wielkanocnej:

  • Lokalizacja: Położona na Oceanie Spokojnym, należy do Chile, choć znajduje się ponad 3 500 km od jego wybrzeża. To jedna z blisko 3000 wysp na otwartym oceanie, która przynależy do Chile
  • Nazwa lokalna: Rapa Nui (w języku rdzennych mieszkańców), hiszpańska nazwa to Isla de Pascua.
  • Powierzchnia: Około 163 km².
  • Ludność: Około 7 000 mieszkańców, większość mieszka w stolicy – Hanga Roa.
  • Języki: Hiszpański i rapanui ( (Vananga Rapa nui).
  • Na wyspie znajduje się ponad 900 kamiennych posągów moai – monumentalnych figur przedstawiających przodków. Największy moai ma około 10 metrów wysokości i waży 82 tony. Większość patrzy w głąb wyspy, co symbolizuje ochronę społeczności.
  • Cywilizacja rozwijała się, ale około XVII wieku zaczęła upadać z powodu wycinki lasów, przeludnienia i wojen plemiennych.
  • W XIX wieku wyspa została niemal wyludniona przez najemników i handlarzy niewolników.
  • W 1888 roku Chile formalnie anektowało wyspę.
  • Wyspa miała własne pismo – Rongorongo
    To jedno z nielicznych niezłamanie odczytanych pism na świecie – jego znaczenie nadal pozostaje tajemnicą.
  • Wyspa powstała w wyniku erupcji wulkanicznej. Główne kratery to Rano Kau, Poike i Terevaka.
  • Cała wyspa jest wpisana na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Współcześnie zagrożeniem są zmiany klimatu i masowa turystyka.

Źródło: ScienceDaily / Science Advances / Columbia Climate School /  Science Alert / PLOS ONE / University od California / Scientific American / Popular Mechanics / Cambridge University Press / Radio ZET

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje

Strona główna
dzieje się