Gęsina to mięso dostarczająca białka, żelaza i witaminy B

Gęsina to jeden z najbardziej charakterystycznych smaków polskiej tradycyjnej kuchni. Gęś jest aromatyczna, soczysta i wyjątkowo pożywna. Dostarcza pełnowartościowego białka, żelaza oraz witamin z grupy B. Czy rzeczywiście jest zdrowsza od kurczaka i indyka? Jak smakuje mięso gęsie i dlaczego Niemcy tak chętnie kupują polską gęsinę?

Polska gęsina podbija Niemcy. Dane o eksporcie

Polska jest jednym z najważniejszych producentów gęsiny w Unii Europejskiej. Jak wynika z danych Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, w 2024 roku Polska wyeksportowała około 14,4 tys. ton mięsa gęsiego. Największym odbiorcą były Niemcy, które kupiły aż 9,5 tys. ton polskiej gęsiny. Oznacza to, że na niemiecki rynek trafiło około 66 proc. całego eksportowanego wolumenu. Polskie mięso gęsie trafiało między innymi do Francji, Hongkongu, Austrii, Czech i Wielkiej Brytanii.

Gęś owsiana, czyli polski przysmak ceniony za granicą

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych produktów polskiego drobiarstwa jest Gęś Biała Kołudzka. Stanowi ponad 90 proc. krajowego pogłowia gęsi. Została wyhodowana z gęsi białej włoskiej

Szczególną odmianą produkcji jest gęś owsiana. Przez ostatnie trzy tygodnie przed ubojem ptaki otrzymują całe ziarno owsa bez ograniczeń. Takie żywienie jest elementem tradycyjnego tuczu, któremu zawdzięcza się charakterystyczne walory mięsa i tłuszczu. Gęsi utrzymywane są na paszach roślinnych, z dostępem do zielonki i w warunkach uwzględniających ich dobrostan.

Gęś to polska tradycja

Polska gęś owsiana ma zresztą długą historię. Tradycja hodowli tych ptaków sięga czasów Piastów i Jagiellonów, natomiast szczególny rozwój nastąpił w XIX wieku. Gęsi były wówczas ważnym elementem wiejskiej gospodarki. Dostarczały nie tylko mięsa, ale również tłuszczu, pierza i puchu.

Jak smakuje gęsina? Jest zupełnie inna niż kurczak i indyk

Mięso gęsi jest ciemniejsze niż kurczak i indyk, bardziej aromatyczne i wyraziste w smaku. Ma delikatnie słodkawą nutę, a odpowiednio przygotowane staje się soczyste i kruche. Pod względem kulinarnym przypomina nieco mięso czerwone, choć zalicza się do drobiu.

Gęsina świetnie komponuje się z dodatkami, które przełamują jej intensywny smak. W polskiej kuchni szczególnie popularne są:

• Jabłka - ich kwaskowatość doskonale równoważy tłustość mięsa.
• Majeranek - podkreśla charakterystyczny aromat pieczonej gęsi.
• Żurawina - dodaje owocowej kwasowości.
• Kasza gryczana - stanowi tradycyjny dodatek do pieczonej gęsi.
• Grzyby - wzbogacają smak potraw i dobrze komponują się z ciemnym mięsem.

Z gęsiny przygotowuje się również pasztety, wędliny, farsze do pierogów oraz aromatyczne rosoły. Jednym z największych przysmaków jest półgęsek, czyli odpowiednio peklowana i wędzona pierś gęsia. Cienko pokrojone plastry podaje się jako przekąskę lub dodatek do pieczywa.

Czy gęsina jest zdrowa?

Gęsina to mięso dostarczające pełnowartościowego białka, witamin i składników mineralnych. Szczególnie interesujący jest jednak jej profil tłuszczowy. Wiele osób rezygnuje z gęsiny, ponieważ uważa ją za zbyt tłustą. Rzeczywiście, mięso gęsie zawiera więcej tłuszczu niż popularny filet z kurczaka. Nie oznacza to jednak, że wszystkie zawarte w nim kwasy tłuszczowe są niekorzystne dla organizmu.

Gęsi tłuszcz

W tłuszczu gęsim występują znaczne ilości kwasów jednonienasyconych, w tym kwasu oleinowego, obecnego również w oliwie z oliwek. Znajdziemy w nim także kwasy wielonienasycone.

Wartości odżywcze gęsiny

1. Pełnowartościowe białko - mięso gęsie zawiera wszystkie aminokwasy egzogenne, których organizm nie potrafi samodzielnie wytwarzać. Białko jest niezbędne między innymi do budowy i regeneracji mięśni, produkcji enzymów oraz prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego.

2. Żelazo

Gęsina dostarcza żelaza hemowego, które organizm może stosunkowo łatwo przyswajać. Pierwiastek ten uczestniczy w produkcji hemoglobiny odpowiedzialnej za transport tlenu we krwi.

3. Witaminy z grupy B

W mięsie gęsim znajdziemy między innymi witaminę B12, B6 i niacynę. Są one ważne dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego oraz przemian energetycznych.

4. Cynk i selen

Te składniki mineralne uczestniczą w wielu procesach zachodzących w organizmie. Cynk wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego, natomiast selen jest składnikiem enzymów chroniących komórki przed stresem oksydacyjnym.

Ile kalorii ma gęsina? Warto zwrócić uwagę na tłuszcz

Kaloryczność gęsiny zależy przede wszystkim od tego, którą część ptaka wybierzemy i czy zjemy ją ze skórą. Według danych USDA FoodData Central 100 g pieczonego mięsa gęsiego bez skóry dostarcza około 238 kcal, 29 g białka i 12,7 g tłuszczu. W przypadku mięsa pieczonego razem ze skórą wartość energetyczna wzrasta do około 305 kcal na 100 g. Różnica wynika przede wszystkim z większej zawartości tłuszczu.

Gęsina na świętego Marcina. Dlaczego jemy ją 11 listopada?

Znaczenie ma także sezonowość. Największe zainteresowanie gęsiną przypada na jesień, szczególnie na okolice 11 listopada. W pozostałych miesiącach roku znacznie trudniej spotkać ją w codziennym menu. W Niemczech sytuacja wygląda inaczej. Gęś jest tam mocno zakorzeniona w tradycji kulinarnej, a pieczona gęś należy do popularnych dań podawanych podczas rodzinnych uroczystości i w okresie świątecznym.

W polskiej tradycji kulinarnej gęsina jest szczególnie związana z dniem świętego Marcina, przypadającym 11 listopada. Popularne powiedzenie „Na świętego Marcina najlepsza gęsina” nie wzięło się znikąd. Dawniej właśnie jesienią kończył się cykl hodowlany, a gęsi osiągały odpowiednią masę. Utrzymywanie dużych ptaków przez zimę było kosztowne, dlatego jesień stanowiła naturalny czas uboju.

Zwyczaj jedzenia pieczonej gęsi na świętego Marcina rozpowszechnił się szczególnie w Wielkopolsce. Z czasem stał się ważnym elementem regionalnej kultury kulinarnej.

Źródło: Planeta.pl/Animals/WebMD/Science in Poland/Listonic/Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu/Polagra/Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa