Oceń
Dlaczego neandertalczycy wyginęli, a Homo sapiens przetrwali? Historia człowieka i ewolucji odsłania swoje kolejne karty. Szczątki neandertalczyka o imieniu Thorin, znalezione przez archeologów we Francji, mogą powiedzieć nam wiele o losie neandertalczyków i ich dramacie. Jakie tajemnice skrywa genom "ostatniego neandertalczyka"?
Neandertalczycy wyginęli ok. 40 tysięcy lat temu. Tymczasem neandertalczyk Thorin, nazwany „ostatnim neandertalczykiem” (tak naprawdę był jednym z ostatnich neandertalczyków w regionie śródziemnomorskiej Francji ), został odkryty przez archeologów w 2015 roku i sporo namieszał w ewolucyjnym status quo. Szczątki Thorina, nazwanego tak na cześć krasnoluda Thorina Dębowej Tarczy z „Hobbita”, znaleziono w osadach w Grocie Mandrin. I okazuje się, że przedstawiciel gatunku poprzedzającego Homo Sapiens mógł mieć polskie korzenie. Ten jegomość, chociaż nie żyje, może udzielić nam odpowiedzi na wiele pytań o neandertalczykach i ich zagładzie... na własne życzenie?
Jak wyjaśnia National Geographic, neandertalczycy i Homo sapiens koegzystowali, na co dowodem jest obecność resztek genomu neandertalczyka w naszym DNA. Co prawda neandertalczycy wymarli ok. 40 tysięcy lat temu, ale ich historia i zniknięcie to wciąż wiele pytań bez odpowiedzi. Szczątki z Groty Mandrin rozwiążą ewolucyjną zagadkę? Dlaczego wyginęli neandertalczycy?
Quiz: Historia Polski - quiz, który pokona historyka
Ostatni neandertalczyk był Polakiem? To odkrycie zmienia historię ewolucji
Historia neandertalczyków może odsłonić swoje tajemnice dzięki Thorinowi. Badacze, korzystając z zasobów technologicznych Uniwersytetu Oksfordzkiego, wyizolowali kompletną sekwencję genomu z jego zębów. Jednocześnie pozbyli się zanieczyszczeń w DNA pochodzących od ludzi współczesnych. I takich wyników badań zapewne nikt się nie spodziewał.
Jak wynika z analizy mitochondrialnego D, „linia człowieka współczesnego oddzieliła się od neandertalczyka ponad 330 tysięcy lat przed naszą erą”. Jednak gałąź, do której przynależał neandertalczyk Thorin, jest młodsza i o pochodzeniu kaukaskim. Liczy sobie około 123 tysiące lat. Co ważne, Thorin przynależał do linii, która przez 50 tysięcy lat nie wykazywała w swoim DNA śladów dopływu genów od innych znanych i późnych neandertalczyków zamieszkujących Europę. Było tak, pomimo że „inne grupy żyły właściwie po sąsiedzku i pomimo wcześniejszych związków z neandertalczykami z Gibraltaru”.
Okazało się, że genom Thorina zawiera ślady różnicowania się tej linii neandertalskiej szacowane na 100 tysięcy lat przed naszą erą. Jednocześnie odkryto bliskie cechy wspólne w mitochondrialnym DNA, które jest dziedziczone wyłącznie po matce, z neandertalczykami ze stanowiska Stajnia w Polsce- wyjaśnia National Geographic.
Do tej pory sądzono, że neandertalczycy wyginęli ok. 40 tysięcy lat temu, a ich zagładę przypieczętowały m.in. zmiany klimatu, erupcje wulkanów lub jak niektórzy twierdzą, odwrócenia pola magnetycznego. Większość teorii o wyginięciu neandertalczyków skupia się wokół zdarzeń pochodzenia zewnętrznego. Do tego, jak pisze Kopalnia Wiedzy, okres oddzielenia się linii Thorina zbiega się z ociepleniem MIS 5, w czasie którego wystąpił interglacjał eemski (MIS 5e), a więc z ociepleniem i szybkimi zjawiskami środowiskowymi. Przyczyny ewolucyjnej porażki neandertalczyków powinniśmy raczej doszukiwać się gdzieś indziej.
Jak wynika z badań szczątków Thorina, żył w małej, odizolowanej społeczności między 42 tys. a 50 tys. lat temu. Prawdopodobnie oddzieliła się od „późnych neandertalczyków" ok. 100 tysięcy lat temu i przybyła z Gibraltaru na teren dzisiejszej Francji. I tam pozostała genetycznie odizolowana przez nawet 50 tysięcy lat. Zdaniem naukowców, to właśnie brak zróżnicowania genetycznego pogrążył neandertalczyków, którzy gorzej się adaptowali do zmian klimatu i ewoluujących patogenów. Ewolucja się dla nich zatrzymała.
W związku z brakiem wymiany wiedzy populacja nie ewoluowała, co mogło odegrać ważną rolę w wyginięciu gatunku. Badania mają być także dowodem na to, że izolacja genetyczna i małe rozmiary populacji mogły być ogólną cechą populacji neandertalskich- pisze Wprost.pl.
Naukowcy wyjaśniają tym samym dlaczego to Homo sapiens odnieśli ewolucyjny sukces i istnieją do dziś. Również żyli w małych grupach, ale wśród nich zachodził duży przypływ genów.
Co ciekawe, szczątki Thorina wciąż są wydobywane, ten proces jest wyjątkowo czasochłonny. Udało się wydobyć jednak tyle materiału, że możliwe były wspomniane badania.
Źródło: National Geographic, Cell Genomics, Live Science, Kopalnia Wiedzy, Australian Science Media Centre
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
