18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Sekret klusek śląskich

Po co dziurka w kluskach śląskich? Polacy nie wiedzą

28.11.2025  14:02
Kluski śląskie, po co dziurki
fot. Shutterstock/Anna Ewa Bieniek

Dlaczego w kluskach śląskich robi się dziurkę? Powód zaskakuje nawet doświadczonych kucharzy, którzy często nie wiedzą po co śląskie gospodynie robią to ikoniczne wgniecenie. To nie tylko tradycja i ozdoba, ale też sprytna technika kulinarna, którą do perfekcji opanowały nasze babcie i prababcie. 

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Dlaczego kluski śląskie mają charakterystyczną dziurkę.
  • Jak dziurka w kluskach śląskich wpływa na gotowanie i smak
  • Dlaczego dziurka w kluskach jest ważna

Kluski śląskie: po co właściwie robi się w nich dziurkę? Tradycja, fizyka i smak w jednym

Kluski śląskie wyglądają niepozornie, ale to ziemniaczane klejnoty koronne śląskiej kuchni. Wszyscy kochamy ten kulinarny evegreen kuchni polskiej. Delikatne, sprężyste, idealnie okrągłe i oczywiście zawsze z charakterystyczną dziurką pośrodku. Okazuje się, że właśnie te dziurki w kluskach śląskich są kluczowe. Mają większe znacznie, niż wam się wydaje.

kluski śląskie i dziurki
kluski śląskie i dziurki Fot: MONKPRESS/East News

Dziurka w kluskach śląskich jest ważna

Każda śląska gospodyni wie, że dziurka w kluskach śląskich to nie tylko ozdoba. To właśnie to wgłębienie zapisane jest w rodzinnych rytuałach, przekazywanych z pokolenia na pokolenie, od niedzielnych obiadów po wielkie święta. 

Dziurka sprawia, że ciepło wody rozkłada się równomierniej, dzięki czemu kluska gotuje się szybciej, a ciepło rozchodzi się równomiernie. Wgłębienie zwiększa powierzchnię, przez co wnętrze ziemniaczanej kulki nie będzie surowe. Co więcej, kluski z dziurką rzadziej się rozpadają, a ich struktura jest bardziej elastyczna. Nie deformują się i zachowują klasyczny, idealnie okrągły kształt.

po co kluski śląskie mają dziurki?
po co kluski śląskie mają dziurki? Fot: Shutterstock/Arkadiusz Fajer

Dziurki w kluskach śląskich mają ważną funkcję 

Kluski śląskie najlepiej smakują z sosem albo po prostu z roztopionym masłem. Dziurka w kluskach śląskich działa jak mały zbiornik smaku, który eksploduje w ustach szczęściem przy każdym kęsie.

Dzięki wgłębieniu w kluskach śląskich:

  • sos nie spływa od razu na talerz,
  • kluski smakują bardziej wyraziście,
  • każda porcja jest bardziej sycąca,
  • danie wygląda apetyczniej, co wpływa na nasze wrażenia wizualne

Jak zrobić idealne kluski śląskie? Tradycyjny przepis krok po kroku

Choć trudno o potrawę bardziej domową i intuicyjną, kluski śląskie mają swoje zasady. To jedno z tych dań, przy których liczą się proporcje, a potem wyczucie. Ale spokojnie, ten przepis jest dokładnie taki, jakiego używają śląskie gospodynie od pokoleń.

Składniki (na około 20–25 klusek)

  • 1 kg ugotowanych ziemniaków
  • około 250 g mąki ziemniaczanej (czyli 1/4 objętości ziemniaków)
  • 1 jajko (niektórzy dają samo żółtko)
tradycyjne kluski śląskie
tradycyjne kluski śląskie Fot: Shutterstock/Sergii Koval

Przygotowanie klusek śląskich — proste jak niedzielny obiad u babci

Kiedy ziemniaki są już ugotowane i jeszcze lekko ciepłe, wystarczy je przecisnąć przez praskę lub dokładnie utłuc, żeby nie zostały żadne grudki. Teraz najważniejsza część: masa ziemniaczana powinna wypełnić miskę, a ty dzielisz ją na cztery równe części. Jedną część odkładasz, a w jej miejsce wsypujesz mąkę ziemniaczaną. To złota zasada śląskiej kuchni, dzięki której kluski wychodzą zawsze idealnie elastyczne.

Do masy dodajesz jajko i sól, po czym zagniatasz ciasto. Będzie miękkie, ale zwarte. Z tego ciasta formujesz małe kuleczki, każdą wielkości dużego orzecha włoskiego. I właśnie teraz przychodzi ten najważniejszy moment: robisz palcem charakterystyczną dziurkę, która sprawia, że kluski gotują się równomiernie i idealnie łapią sos.

Kluski śląskie najlepiej smakują z ciemnym sosem pieczeniowym, roladą i modrą kapustą, ale równie dobrze poradzą sobie z masłem i podsmażoną cebulką. Dziurka robi swoje — każde zanurzenie w sosie to mały, kulinarny sukces.

Przepis na kluski śląskie jest pielęgnowany i przekazywany w rodzinach z pokolenia na pokolenie. Według niego wiele gospodyń przygotowuje tę potrawę po dziś dzień – gości ona nie tylko na niedzielnym stole, ale także na przyjęciach weselnych, chrzcinach, komuniach, czyli wszystkich ważniejszych uroczystościach rodzinnych oraz w święta. O tym, że jest to potrawa bardzo popularna na Śląsku, świadczą liczne jej poświadczenia w materiałach archiwalnych Instytutu Śląskiego w Opolu- pisze o kluskach śląskich Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
jak zrobić kluski śląskie
jak zrobić kluski śląskie Fot: Pexels/Karola G

Tradycyjne kluski

Znane są również kluski polskie (zwane też czornymi kluskami) z ziemniaków gotowanych i tartych na surowo, następnie kluski przitarte (prziciyrane), przyrządzane z tartych na surowo ziemniaków i mąki pszennej, kładzione łyżką na gotującą się wodę, kluski niemieckie, tj. z ziemniaków gotowanych i mąki pszennej oraz pranzunka, tj. potrawa z gotowanych ziemniaków rozmieszana z paroma łyżkami mąki pszennej lub ziemniaczanej prażona na ogniu

Źródło: Radio ZET / Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje

Strona główna
dzieje się