Oceń
Skąd się biorą kamienie nerkowe? Kamica nerkowa może rozwijać się przez lata bez objawów. Sprawdź, co ją powoduje i jak dieta wpływa na ryzyko kamicy nerkowej.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Skąd się biorą kamienie w nerkach
- Jak dieta wpływa na ryzyko powstawania kamieni nerkowych.
- Które produkty spożywcze mogą sprzyjać kamieniom nerkowym.
- Co należy pić, aby zmniejszyć ryzyko kamieni nerkowych.
- Dlaczego odpowiednie nawodnienie jest kluczowe w profilaktyce kamicy nerkowej.
Ten codzienny błąd w diecie sprzyja kamieniom nerkowym. Mało kto o tym wie
Kamienie nerkowe (łac. nephrolithiasis, urolithiasis) to problem, który przez długi czas może rozwijać się całkowicie bezobjawowo, by nagle zaatakować porażającym bólem. Niestety, kamica nerkowa dotyka coraz więcej osób, nawet 5-10% populacji światowej. Wiele osób dowiaduje się o kamieniach nerkowych dopiero wtedy, gdy pojawia się silny ból w okolicy pleców lub brzucha i konieczna jest pilna wizyta na Sorze. Jak uchroni się przed kamieniami nerkowymi? Proces powstawania kamieni w nerkach zaczyna się dużo wcześniej, w codziennej diecie i nawykach, które wydają się zupełnie niegroźne. Oto kilka porad jak zminimalizować ryzyko zachorowania na kamicę nerkową.
Quiz: Lektury szkolne. Test wiedzy. Kto napisał "Ferdydurke"?
Skąd się biorą kamienie nerkowe?
Kamienie nerkowe to złogi, powstają, gdy w moczu znajduje się zbyt dużo substancji, które mogą się krystalizować. Najczęściej są to wapń, szczawiany oraz kwas moczowy. Gdy ich stężenie jest wysokie, zaczynają się one łączyć, tworząc drobne kryształy, które z czasem mogą przekształcić się w większe złogi. Na początku są mikroskopijne, ale z czasem mogą rosnąć i powodować silny ból oraz problemy z oddawaniem moczu. Gdy kamień nerkowy ruszy w podróż przez układ moczowy, rozpoczyna się istne piekło. Ból ekstremalny. Kamień nerkowy ma ostre krawędzie drażniące układ moczowy. Największy do tej pory kamień moczowy osiągnął wagę blisko 2 kg i miał w najszerszym miejscu 13 cm.
Jak powstają kamienie nerkowe?
Proces nie dzieje się z dnia na dzień. Kamienie mogą tworzyć się przez miesiące, a nawet lata.
Najczęściej zaczyna się od:
- zbyt małej ilości płynów w organizmie,
- zagęszczonego moczu,
- nadmiaru soli w diecie,
- wysokiego spożycia produktów bogatych w szczawiany,
- nadmiernej ilości białka zwierzęcego.
W takich warunkach nerki nie są w stanie skutecznie wypłukiwać niektórych substancji, co sprzyja ich krystalizacji. Kamica niedająca objawów najczęściej wykrywana przypadkowo podczas USG czy RTG brzucha. Lekarz może również zlecić wykonanie dodatkowych badań, takich jak np. urografia (badanie radiologiczne z kontrastem) i tomografia komputerowa brzucha. U niektórych pacjentów zaleca się również wykonanie badania krwi i moczu, by wykryć przyczynę tworzenia się złogów.
Najpierw z niektórych nierozpuszczalnych substancji tworzą się maleńkie kryształki, tzw. piasek. Następnie te maleńkie drobinki łączą się w coraz większą masę i tworzą złogi (kamienie moczowe), których obecność prowadzi do objawów kamicy- wyjaśnia Zdrowie Radio ZET.
Co zwiększa ryzyko kamieni nerkowych?
Jednym z najważniejszych czynników jest styl życia i dieta. Współczesne nawyki mogą nieświadomie zwiększać ryzyko kamicy. Do wytrącania się złogów w nerkach mogą przyczynić się również stosowanie niektórych leków, duża zawartość szczawianów w diecie, dieta bogatobiałkowa oraz picie wysokozmineralizowanej wody.
Do najczęstszych przyczyn kamicy nerkowej należą:
- zbyt małe spożycie wody,
- dieta bogata w sól,
- częste jedzenie wysoko przetworzonej żywności,
- nadmiar mięsa w diecie,
- częste picie słodzonych napojów,
- brak równowagi w diecie roślinnej.
Dieta a kamienie nerkowe. Czego unikać?
Niektóre produkty mogą sprzyjać powstawaniu kamieni, zwłaszcza gdy są spożywane w nadmiarze.
Warto uważać na:
- duże ilości soli kuchennej,
- chipsy i żywność typu fast food,
- nadmiar czerwonego mięsa,
- napoje gazowane,
- produkty bogate w szczawiany (np. szpinak w bardzo dużych ilościach). Warto wiedzieć, że np. czarna herbata zawiera największą zawartością szczawianów, przyczyniających się do powstawania kamicy nerkowej.
Co pić, żeby zmniejszyć ryzyko kamieni nerkowych?
Najważniejszym elementem profilaktyki jest odpowiednie nawodnienie. Odpowiednia ilość płynów pomaga rozcieńczać mocz, co zmniejsza ryzyko tworzenia się kryształów.
Najlepiej sprawdza się:
- zwykła woda,
- woda mineralna niskosodowa,
- napary ziołowe bez cukru.
Atak kamieni nerkowych (kolka nerkowa)
Wiele kamieni przez długi czas nie daje żadnych objawów. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy zaczynają się przemieszczać w układzie moczowym. Kolka nerkowa i schodzący kamień to straszny ból.
Typowe objawy to:
- silny ból w boku lub plecach,
- ból promieniujący do podbrzusza,
- nudności,
- częste parcie na mocz.
Jak uniknąć kamicy nerkowej?
Profilaktyka, by uniknąć kamicy nerkowej, opiera się przede wszystkim na codziennych nawykach.
Najważniejsze zasady to:
- picie odpowiedniej ilości wody,
- ograniczenie soli,
- unikanie nadmiaru przetworzonej żywności,
- zbilansowana dieta,
- regularna aktywność fizyczna.
Uwaga, sporo kamienia trafia do organizmu wraz z wodą z kranu. Pijąc kawę, herbatę czy po prostu kranówkę, możecie wprowadzać do układu moczowego mnóstwo osadów. Warto zainwestować w choćby podstawowy filtr wody albo dzbanek filtrujący. Regularnie trzeba czyścić czajnik z kamienia i osadów.
Metody usuwania kamieni nerkowych - ESWL, URS czy operacja?
Gdy kamienie nerkowo nie powodują bólu, urolog rzadko podejmuje interwencję. Gdy jednak objawy kamicy nerkowej zaatakują, wówczas może być konieczne np. rozbijanie kamienia moczowego wewnątrz organizmu przy użyciu fali wstrząsowej (Litotrypsja, ESWL) lub wprowadza się wziernik do moczowodu, by rozdrobnić złóg (URS).
Jeśli kamienie nie przechodzą samoistnie lub powodują komplikacje, stosuje się:
- ESWL (litotrypsja pozaustrojowa) – nieinwazyjna metoda polegająca na rozbijaniu kamieni za pomocą fal dźwiękowych.
- URS (ureteroskopia) – endoskopowe usuwanie kamieni przez cewkę moczową.
- PCNL (przezskórna nefrolitotrypsja) – zabieg chirurgiczny stosowany przy dużych kamieniach.
- Operacja otwarta – obecnie rzadko stosowana, zarezerwowana dla skomplikowanych przypadków.
Źródło: Radio ZET, Przegląd Urologiczny, National Kidney Foundation
Oceń artykuł
Tu się dzieje
