Oceń
Czy szpinak jest zdrowy i jakie ma wartości odżywcze? Polacy pokochali przepisy ze szpinakiem - na śniadanie, obiad i kolację, a nawet na zielone desery - jednak nie wiedzą wszystkiego o szpinaku. Jeśli cierpicie na kamienie nerkowe, zdecydowanie powinniście unikać szpinaku w diecie.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Czy szpinak jest zdrowy?
- Jak witamina K w szpinaku wpływa na krzepliwość krwi i zdrowie kości.
- Dlaczego szczawiany w szpinaku są związane z kamieniami nerkowymi.
- Co zrobić, aby zmniejszyć ryzyko kamieni nerkowych przy spożywaniu szpinaku.
- Które sposoby przygotowania szpinaku wpływają na obniżenie szczawianów.
Czy szpinak jest zdrowy? A może sprzyja kamieniom nerkowym?
Szpinak to warzywo mające status celebryty w polskiej kuchni. Przez dekady wyrósł na symbol zdrowego jedzenia – zielony, lekki, pełen witamin, wręcz obowiązkowy w diecie każdego, kto chce zadbać o organizm. Polacy przygotowują przepisy na potrawy ze szpinakiem, a ich kulinarna fantazja wydaje się nie mieć granic. Spożywamy szpinak na surowo, gotowany czy duszony, w formie soku. Jednak szpinak ma też swoją mroczną stronę. Lekarze i dietetycy ostrzegają, że szczawiany w szpinaku mogą przyczyniać się do powstawania kamieni nerkowych. Oto cała prawda o właściwościach szpinaku oraz o przeciwskazaniach.
Szpinak a zdrowie i dieta
Szpinak faktycznie należy do najbardziej wartościowych warzyw liściastych. Już niewielka porcja dostarcza organizmowi ogromnych ilości witaminy K, która odpowiada za prawidłową krzepliwość krwi i zdrowie kości. Znajdziemy w nim także witaminę A wspierającą wzrok, witaminę C działającą jako przeciwutleniacz oraz kwas foliowy, niezwykle istotny dla układu nerwowego. Do tego dochodzą minerały – magnez, potas i żelazo – oraz liczne antyoksydanty (w tym luteina i zeaksantyna). Do tego w szpinaku znajdziemy flawonoidy i karotenoidy.
To właśnie dzięki nim szpinak kojarzy się z odpornością, lepszą kondycją serca i spowolnieniem procesów starzenia. Regularne jego spożywanie może wspierać układ krążenia, pomagać w regulacji ciśnienia krwi i działać przeciwzapalnie. Nie bez powodu trafia do diet sportowców i osób dbających o sylwetkę.
Szczawiany w szpinaku, ostrzeżenie
Szpinak jest jednym z warzyw o najwyższej zawartości szczawianów, czyli naturalnych związków roślinnych, które w organizmie mogą wiązać się z wapniem. Problem polega na tym, że taka kombinacja sprzyja powstawaniu nierozpuszczalnych kryształów. To właśnie one są podstawą najczęściej występujących kamieni nerkowych. Ryzyko dotyczy głównie osób, które mają do tego predyspozycje, przeszły już epizod kamicy nerkowej albo spożywają bardzo duże ilości produktów bogatych w szczawiany przy jednoczesnym niedostatecznym nawodnieniu.
Dla zdrowej osoby sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Organizm radzi sobie z umiarkowaną ilością szczawianów bez większego problemu, zwłaszcza jeśli dieta jest zróżnicowana. Co więcej, istnieją proste sposoby, które znacząco zmniejszają potencjalne ryzyko.
Jednym z nich jest odpowiednie łączenie produktów. Gdy szpinak spożywany jest razem z wapniem – na przykład w towarzystwie sera, jogurtu czy innych produktów mlecznych – szczawiany wiążą się już w przewodzie pokarmowym, zamiast trafiać do nerek. W praktyce oznacza to, że klasyczne dania, takie jak szpinak z fetą, są znacznie bezpieczniejsze, niż mogłoby się wydawać.
Drugim istotnym czynnikiem jest obróbka termiczna. Gotowanie szpinaku obniża zawartość szczawianów, czasem nawet o kilkadziesiąt procent. To sprawia, że zupa krem czy duszony szpinak mogą być lepszym wyborem niż surowe liście dodawane w dużych ilościach do koktajli.
No i wreszcie rzecz najprostsza, a jednocześnie najczęściej ignorowana – woda. Odpowiednie nawodnienie organizmu znacząco zmniejsza ryzyko powstawania kamieni nerkowych, niezależnie od tego, co jemy.
Jak najlepiej spożywać szpinak?
- Na surowo – np. w sałatkach – zachowuje najwięcej witaminy C.
- Gotowany lub duszony – pozwala zmniejszyć zawartość szczawianów, ale część witamin może ulec zniszczeniu.
- Z dodatkiem tłuszczu – np. oliwy – pomaga w przyswajaniu witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, K, E).
Źródło: Healthline, Radio ZET, Wikipedia
Oceń artykuł
Tu się dzieje
