Obserwuj w Google
Oceń
Co jeść zamiast masła? Sięgnij do klasyki kuchni polskiej. Gęsi tłuszcz przez lata kojarzył się przede wszystkim z zamierzchłą kuchnią babć i pieczoną gęsiną na szlacheckich dworach. Dziś gęsi tłuszcz wraca do łask. Czy można smarować nim chleb zamiast masła? I czy rzeczywiście gęsi smalec jest zdrowszy niż masło?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak gęsi tłuszcz różni się od masła pod względem kwasów tłuszczowych.
- Czy gęsi tłuszcz jest zdrowy i stabilny do smażenia.
- Dlaczego gęsi tłuszcz może być lepszą alternatywą dla masła.
- Które właściwości gęsiego tłuszczu pozwalają go stosować jak oliwę.
Gęsi tłuszcz zamiast masła
Gęsi tłuszcz nie jest nowym wynalazkiem dietetyków, chwilowym trendem czy ciekawostką z virali w social mediach. To tradycja kuchni polskiej. Od wieków Polacy wykorzystywali tłuszcz z gęsi do smażenia i pieczenia. Powstaje podczas wytapiania tłuszczu zgromadzonego przede wszystkim pod skórą gęsi. W temperaturze pokojowej ma zwartą, kremową konsystencję niczym miękkie masło. Można więc używać go nie tylko do smażenia ziemniaków czy warzyw, ale również smarować nim pieczywo. Choć gęsina to polski skarb, który aktualnie oddajemy Niemcom, warto do niej powrócić.
Quiz: Test wiedzy o jedzeniu. Kuchnia i gotowanie bez tajemnic
Czy gęsi tłuszcz jest zdrowy?
Na pierwszy rzut oka można pomyśleć, że gęsi tłuszcz niewiele różni się od innych tłuszczów zwierzęcych. W rzeczywistości jego profil kwasów tłuszczowych jest dość charakterystyczny. Według danych opartych na bazie USDA w 100 g gęsiego tłuszczu znajduje się około 99,8 g tłuszczu i 900 kcal. Zdecydowaną większość stanowią tłuszcze nienasycone: około 56,7 g to kwasy jednonienasycone, a 11 g wielonienasycone. Tłuszczów nasyconych jest około 27,7 g.
W gęsim tłuszczu szczególnie dużo jest kwasu oleinowego, czyli jednonienasyconego kwasu tłuszczowego obecnego również w oliwie z oliwek. W analizowanym składzie stanowił około 53,5 g na 100 g tłuszczu. To właśnie dlatego gęsi tłuszcz może być ciekawszą opcją niż niektóre inne tłuszcze zwierzęce.
Gęsi tłuszcz czy masło?
Czy można po prostu zamienić masło na gęsi tłuszcz? Tak, można. Ale nie oznacza to automatycznie, że każdy powinien to robić.
Pod względem profilu kwasów tłuszczowych gęsi tłuszcz wypada korzystniej od masła. Według danych British Heart Foundation gęsi tłuszcz zawiera około 28 proc. tłuszczów nasyconych, 57 proc. jednonienasyconych i 11 proc. wielonienasyconych. Dla masła wartości te wynoszą odpowiednio około 52, 21 i 3 proc.
To istotna różnica. Tłuszcze nasycone są bowiem składnikiem diety, którego nadmierne spożycie może podnosić stężenie cholesterolu LDL. American Heart Association zaleca zastępowanie części tłuszczów nasyconych tłuszczami nienasyconymi.
Czy można smarować gęsim tłuszczem chleb?
Można używać go jako smarowidła zamiast masła. Dobrze pasuje przede wszystkim do pieczywa żytniego lub razowego, zwłaszcza w połączeniu z dodatkami o wyrazistym smaku. Gęsi tłuszcz można wykorzystać również jako bazę do kanapki z pieczonym mięsem, kiszonym ogórkiem, cebulą czy świeżymi ziołami.
Trzeba jednak pamiętać, że łyżka gęsiego tłuszczu to około 12,7 g tłuszczu i około 115 kcal.
Smażenie na gęsim tłuszczu
Gęsi tłuszcz od dawna wykorzystuje się w kuchni właśnie do obróbki termicznej. Jego profil kwasów tłuszczowych, z dużym udziałem jednonienasyconych i mniejszym wielonienasyconych, sprawia, że jest stosunkowo stabilnym tłuszczem kulinarnym.
Świetnie sprawdza się przede wszystkim przy pieczeniu ziemniaków i warzyw. Niewielka ilość może nadać potrawom charakterystyczny, lekko mięsny aromat.
Co jest lepsze: gęsi tłuszcz czy oliwa?
Gęsi tłuszcz może być ciekawą alternatywą dla masła, szczególnie jeśli zależy nam na większym udziale tłuszczów jednonienasyconych. Nie ma jednak podstaw, aby stawiać go ponad oliwą z oliwek jako uniwersalny tłuszcz w zdrowej diecie. American Heart Association zaleca wybieranie przede wszystkim płynnych olejów roślinnych, takich jak oliwa czy olej rzepakowy, zamiast tłuszczów bogatych w kwasy nasycone.
Źródło: Radio ZET / Wikipedia / Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa / American Heart Association
Oceń artykuł
Tu się dzieje
