Oceń
Oliwa z oliwek od wieków jest ceniona za swoje walory smakowe i prozdrowotne właściwości. Jest podstawowym składnikiem diety śródziemnomorskiej, uznawanej za jedną z najzdrowszych na świecie. Ale czy rzeczywiście warto zastąpić nią inne tłuszcze, takie jak masło? Przyjrzyjmy się składnikom i wartościom odżywczym oliwy, jej wpływowi na zdrowie oraz porównamy ją z tradycyjnym masłem, aby pomóc w dokonaniu najlepszego wyboru.
Oliwa z oliwek zamiast masła? Najzdrowszy tłuszcz, ratuje serce
Oliwa z oliwek to jeden z najcenniejszych tłuszczów roślinnych, od 4 tysięcy stosowany w kuchni i medycynie naturalnej. Jak przypomina Medonet, "już Babilończycy regulowali jej produkcję i handel". Jej prozdrowotne właściwości wynikają z bogatego składu odżywczego oraz wysokiej zawartości nienasyconych kwasów tłuszczowych. Czy oliwa z oliwek jest zdrowa? Jak wypada w porównaniu z masłem? Odpowiadamy!
Co ciekawe, Polacy coraz częściej szukają zamienników masła. Popularność zyskuje nie tylko dobra grecka oliwa, ale np. szpik kostny, czyli tzw. masło bogów. Skupmy się jednak na oliwie i wyjaśnijmy jak bardzo zdrowym jest tłuszczem. O niektórych właściwościach na pewno nie wiedzieliście!
Właściwości odżywcze oliwy z oliwek. Lepsza od masła?
Oliwa z oliwek, szczególnie ta z pierwszego tłoczenia (extra virgin), jest naturalnym źródłem cennych składników odżywczych takich jak np. polifenole, tokoferole, fitosterole oraz inne przeciwutleniacze.
Quiz: Test wiedzy o jedzeniu. Kuchnia i gotowanie bez tajemnic
Wartości odżywcze oliwy z oliwek:
- Nienasycone kwasy tłuszczowe – głównie kwas oleinowy (omega-9), który wspiera zdrowie serca i obniża poziom złego cholesterolu (LDL), zwiększając jednocześnie dobry cholesterol (HDL). Stanowi 73 proc. całkowitej zawartości oleju.
- Polifenole – silne przeciwutleniacze o działaniu przeciwzapalnym, które mogą chronić przed chorobami układu krążenia i nowotworami. W oliwie znajdziemy ponad 30 rodzajów związków fenolowych
- Witaminy E i K – witamina E działa jako antyoksydant, opóźniając procesy starzenia, a witamina K wspiera krzepliwość krwi i zdrowie kości.
- Składniki przeciwzapalne – oleokantal, naturalny związek obecny w oliwie, ma właściwości zbliżone do ibuprofenu, pomagając w redukcji stanów zapalnych.
Oliwki są rozgniatane i oddzielane od pestek. Następnie mieszane w kontrolowanej temperaturze (nie może być ona wyższa niż 27 st. C). Podczas tego procesu oliwa oddziela się od pasty oliwnej, z której przy dalszej obróbce może być produkowane oliwa w wytłoczyn (jest ona gorszej jakości). To oczywiście bardzo uproszczony opis- Radio ZET wyjaśnia jak się produkuje oliwę.
Dzięki tym właściwościom regularne spożycie oliwy z oliwek może przyczyniać się do obniżenia ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy typu 2, a nawet chorób neurodegeneracyjnych, takich jak Alzheimer.
Istnieją cztery główne gatunki oliwy z oliwek: extra virgin, virgin, lampante (rafinowana), z wytłoczyn (najniższa jakość oliwy). Najzdrowsza i najkorzystniejsza dla organizmu będzie oliwa z oliwek extra virgin - jest produktem całkowicie naturalnym, bez żadnych dodatków. Zawiera dużo przeciwutleniaczy. W oliwie z oliwek z pierwszego tłoczenia jest też bardzo dużo kwasów omega-6 oraz omega-3 (w stosunku 10:1).
Jak oliwa z oliwek wypada w porównaniu z masłem?
Masło i oliwa z oliwek różnią się pod względem składu tłuszczowego i wpływu na zdrowie.
| Właściwość | Oliwa z oliwek (extra virgin) | Masło |
|---|---|---|
| Rodzaj tłuszczu | Przewaga nienasyconych kwasów tłuszczowych | Głównie nasycone kwasy tłuszczowe |
| Wpływ na serce | Obniża poziom złego cholesterolu (LDL) | Może zwiększać LDL i ryzyko miażdżycy |
| Zawartość witamin | Witaminy E i K | Witaminy A, D, E, K |
| Punkt dymienia | Ok. 190–210°C (do smażenia na średnim ogniu) | Ok. 150°C (łatwo się przypala) |
| Właściwości prozdrowotne | Działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne | Może mieć pozytywny wpływ na organizm w umiarkowanych ilościach |
| Kaloryczność (na 100 g) | Ok. 884 kcal | Ok. 717 kcal |
Podstawową różnicą jest dominacja zdrowych tłuszczów w oliwie z oliwek oraz obecność większej ilości nasyconych kwasów tłuszczowych w maśle. Dieta bogata w nasycone tłuszcze może prowadzić do podwyższenia poziomu złego cholesterolu i zwiększać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.
Kiedy wybrać oliwę, a kiedy masło?
- Do codziennego stosowania – oliwa z oliwek będzie lepszym wyborem, zwłaszcza jako dodatek do sałatek, sosów i dań gotowanych.
- Do smażenia – oliwa extra virgin sprawdzi się do krótkiego smażenia, ale do wysokich temperatur lepsza będzie oliwa rafinowana. Masło nie jest zalecane do długiego smażenia, ponieważ szybko się przypala.
- Do pieczenia i wypieków – masło może być lepszym wyborem w ciastach, ale w wielu przepisach można je zastąpić oliwą.
- Do zdrowej diety – oliwa wygrywa pod względem korzyści zdrowotnych, ale umiarkowane spożycie masła (np. w diecie śródziemnomorskiej) nie powinno szkodzić.
Podsumowując, oliwa z oliwek to jeden z najzdrowszych tłuszczów roślinnych, bogaty w kwasy tłuszczowe nienasycone, antyoksydanty i witaminy. W porównaniu z masłem jest korzystniejsza dla serca i ogólnego zdrowia. Masło może być spożywane w umiarkowanych ilościach, ale nie powinno stanowić głównego źródła tłuszczu w diecie. Dla osób dbających o zdrowie, oliwa z oliwek powinna być podstawowym wyborem tłuszczu w kuchni.
Źródło: Radio ZET, Healthline, Medonet
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
