Oceń
Najgroźniejsze aktywne wulkany świata i nowe badania sejsmologiczne. Podwodny wulkan Hunga Tonga-Hunga Ha'apai wybuchł w 2022 roku. Była to jedna z najsilniejszych erupcji wulkanicznych w historii. Sejsmolodzy ustalili dlaczego doszło do wybuchu. To przełom w sejsmologii i badaniach wulkanów?
Wybuch wulkanu Hunga Tonga. Mega tsunami [WIDEO]
Wybuch wulkanu, który spędzał sejsmologom sen z powiek. Podwodny wulkan Hunga Tonga-Hunga Ha'apai wybuchł 15 stycznia 2022 roku. Ta erupcja wulkaniczna na Pacyfiku, o sile równej od 4 do 18 megaton trotylu, uznawana jest za jedną z najsilniejszych w historii jaką kiedykolwiek zarejestrowano za pomocą nowoczesnego sprzętu pomiarowego. Dzisiaj wreszcie dowiedzieliśmy się jaki był powód tego naturalnego kataklizmu.
Nowoczesna technologia i rozwój sejsmologii pozwoliły dowiedzieć się więcej o mechanizmach inicjujących wybuchy wulkanów. Będzie można zapobiegać katastrofom i uratować miliony ludzi?
Wybuch wulkanu Hunga Tonga wybuchnie? Erupcja [WIDEO]
Wulkan Hunga Tonga-Hunga Ha’apai wygląda niepozornie. Znajduje się 2000 km na południe od Nowej Zelandii. To tak naprawdę dwie małe klifowe wyspy długości ok. 2 km każda, oraz płytkie podmorskie rafy usytuowane wzdłuż krawędzi kaldery podmorskiego wulkanu. Na początku stycznia 2022 roku, po grudniowej erupcji, wulkan wydawał się uspokajać. To były pozory. Dzień przed właściwą eksplozją, doszło do dużo mniejszej erupcji, która zatopiła główny otwór wulkaniczny. 15 stycznia 2022 roku rozpętał się rekordowy kataklizm.
Lawa rozgrzana do temperatury 1000 stopni Celsjusza wyciekała prosto do oceanu. Uczeni są zdania, że woda spowodowała to, że magma rozpadała się na maleńkie fragmenty, a przez to erupcja dnia następnego stała się jeszcze silniejsza- pisze National Geographic.
Jak silny był wybuch wulkanu Tonga? Erupcja spowodowała falę o wysokości 90 metrów. Uderzyła m.in. w Fidżi. Była dziesięciokrotnie większa niż podczas tsunami w Japonii w 2011 roku. Co więcej, tsunami zostało wzmocnione przez falę ciśnienia atmosferycznego eksplozji. To zjawisko znane jako meteotsunami.
Skały, popiół i gaz wydostawały się z prędkością 122 kilometrów na godzinę. Pióropusz nad wulkanem osiągnął wysokość 57 kilometrów. Co ważne, istotnie wpłynął on także na atmosferę Ziemi, przyczyniając się do powiększenia dziury ozonowej nad Antarktydą. Do atmosfery trafiło 50 milionów ton pary wodnej, powodując ochłodzenie jej warstwy. Focus.pl: "żadna wcześniejsza erupcja wulkanu w udokumentowanej historii nie wstrzyknęła do atmosfery tak dużej ilości wody i nie wpłynęła tak bardzo na podwodny ekosystem".
CZYTAJ WIĘCEJ: To najgroźniejsze wulkany na świecie. Groźniejsze od Yellowstone
Quiz: Znasz stolice państw świata? Test podróżnika
Wulkan Hunga Tonga wystrzelił do atmosfery 2 kilometry sześcienne pyłów i gazów. Zdaniem naukowców, w sumie mogły ważyć prawie 3 miliardy ton. W stolicy Tonga konieczne było usunięcie grubej warstwy popiołów wulkanicznych, co kosztowało miliony dolarów.
Tsunami spowodowane przez wybuch wulkanu Tonga spowodowało najszybsze prądy podwodne jakie kiedykolwiek udało się zarejestrować. Doszło do takiego przepływu materii na dnie Pacyfiku, silniejszego niż podczas trzęsień ziemi czy huraganów, że zostały zerwane kable telekomunikacyjne łączące Tonga z resztą świata. Dodatkowo, deformacja powierzchni oceanu zakłóciła jonosferę.
Naukowcy poza analizą skutków wybuchu, próbowali od tamtej poru ustalić jego przyczynę. Dokonali właśnie ważnego odkrycia.
Paradoksalnie to właśnie uszkodzenie tych kabli pozwoliło obliczyć prędkość przepływów wody po dnie tuż po erupcji. Naukowcy z Narodowego Centrum Oceanografii w Wielkiej Brytanii wykorzystali do tego precyzyjnie liczony czas i lokalizację miejsc, w których doszło do uszkodzenia kabli- wyjaśnia Focus.pl.
Wulkan Tonga został zbadany przez naukowców z Australian National University. Przeanalizowali zapisy sejsmiczne z tamtego okresu i zachodzące wówczas zjawiska fizyczne towarzyszące erupcji wulkanicznej. Okazało się, że wybuch wulkanu został zainicjowany prawdopodobnie przez bryłę zawierającą skompresowany gaz. Uwolniła ona energię porównywalną z pięcioma największymi eksplozjami nuklearnymi przeprowadzonymi w 2017 roku przez Koreę Północną. Współautor badania, dr Thanh-Son Pham wyjaśnia, że w ten sposób eksplozja zainicjowała pionowy wyrzut w górę.
Powszechnie uważano, że tak potężne podwodne erupcje wulkaniczne są powodowane interakcją gorącej magmy z zimną wodą morską. Według sejsmologów z Australian National University wybuch wulkanu Tonga jest najlepiej zarejestrowanym takim zdarzeniem porównaniu do podobnych erupcji z niedalekiej przeszłości- pisze Zielona Interia.
Dlaczego badania wybuchu wulkanu Hunga Tonga są tak ważne? To jeden z dwunastu wulkanów przy łuku Tofua - fragmentu łuku wulkanicznego Kermadec-Tonga. Naukowcy ostrzegają, że na dnie oceanów znajduje się wiele wulkanów, które w ogóle nie są monitorowane. I co gorsza, do erupcji może dojść w każdej chwili. Dowiadując się więcej o przepływach lawy, dynamice pyłu wulkanicznego i gazów oraz o spływach piroklasytcznych, będziemy mogli lepiej skuteczniej przewidywać erupcje wulkaniczne.
Źródło: Zielona Interia, Live Science, Focus.pl, National Geographic, Nature.com, Earthquake Research Advances, NOAA Research
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
