Oceń
Wulkan Krakatau to symbol siły, dla której nasza cywilizacja jest jak pyłek do zdmuchnięcia. Erupcja w 1883 roku była katastrofą o globalnych konsekwencjach. Czy wulkan Krakatau znowu zademonstruje swoją infernalną moc? Dziś to jeden z najaktywniejszych wulkanów na świecie.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie były skutki erupcji Krakatau w 1883 roku.
- Co spowodowało powstanie Anak Krakatau.
- Czy Anak Krakatau jest groźniejszy od wulkanu Yellowstone
- Czy wulkan Krakatau może znowu wybuchnąć
Krakatau: wulkan groźniejszy od Yellowstone
Najgroźniejsze wulkany świata? Zapomnijcie o Yellowstone. Gdy w sierpniu 1883 roku Krakatau eksplodował, świat dosłownie zadrżał w posadach. Fala dźwiękowa okrążyła kulę ziemską kilkakrotnie. Fala tsunami o wysokości 40 metrów i prędkości 700 km/h, uderzyła w wybrzeża Jawy i Sumatry, niszcząc miasta, osady i infrastrukturę. Skutki katastrofy odczuwano latami, ponieważ pył i dwutlenek siarki wyrzucone do atmosfery zmieniły klimat. Szacuje się, że w wyniku erupcji, lawin piroklastycznych i tsunami, życie straciło ponad 36-40 tysięcy osób, choć faktyczna liczba ofiar może być znacznie wyższa. Na Oceanie Indyjskim unosiły się „dryfujące wyspy złożone z wulkanicznego pumeksu, w których uwięzione były ludzkie szkielety”.
Czy globalna katastrofa może się powtórzyć? Wulkan Krakatau nadal jest aktywny i dochodzi do kolejnych erupcji Warto przypomnieć sobie historię wulkanu Krakatau, aby wyciągnąć wnioski na przyszłość.
Quiz: Geografia Polski - test wiedzy z mapy Polski - ciekawe miejsce
Tak wyglądał wybuch wulkanu Krakatau
Wulkan Krakatau ostrzegał, że szykuje się do erupcji. Silne wstrząsy sejsmiczne był odczuwalne już w 1878 roku. Dwa lata później w regionie doszło do trzęsienia ziemi, które zniszczyło większość zabudowań na zachodnim brzegu Jawy. W maju 1883 roku największy z kraterów na wyspie Krakatau (wysokość 813 metrów) zaczął uwalniać gazy i chmury popiołu. Zbocza wulkanu zaczęły pękać. Do jego wnętrza wlewała się woda, emitując chmury pary. Rybacy donosili o "pomrukach przechodzących w grzmoty". W okolicach wyspy coraz trudniej było oddychać, robiło się ciemno od pyłu.
Jak przypomina National Geographic, „26 sierpnia 1883 roku, o godzinie 12:53 czasu lokalnego, nastąpiła seria potężnych eksplozji”, a chmura dymu z wulkanu osiągnęła wysokość 27 kilometrów. Następnego dnia nastąpiły kolejne cztery eksplozje. Siłę wybuchu Krakatau oszacowano na moc 150-200 megaton (milionów ton trotylu). Dla porównania, Bomba Little Boy zrzucona na Hiroszimę miała moc wybuchu równoważną 15–16 kilotonom trotylu.
Fala uderzeniowa przemieszczała się z prędkością 1100 km/godz. i okrążyła planetę 3,5 razy. Błyski widoczne były gołym okiem na wyspach Oceanu Indyjskiego oddalonych o tysiące kilometrów. Na tym jednak nie koniec, bo nadciągnęły lawiny piroklastyczne (rozpędzony potok rozgrzanych skał, popiołów i gazów wulkanicznych), powodując fale tsunami sięgające miejscami nawet 30–40 metrów. Setki nadmorskich miast i wiosek zostało zmiecionych z powierzchni ziemi.
CIEKAWOSTKA: Jedna z serii potężnych eksplozji Krakatau uważana jest za najgłośniejszy dźwięk odnotowany w historii. W momencie wybuchu, 46 kilometrów od Krakatau przepływał statek, którego załodze pękły bębenki w uszach. Dźwięk wybuchu wulkanu, przypominający wystrzał z armaty, słychać było aż w Perth w Australii (ok. 3 100 km), a także na wyspie Rodrigues w pobliżu Mauritius (ok. 4 800 km).
Ciśnienie wytworzone przez falę akustyczną zostało odnotowane przez barografy na całym świecie. Niektóre zarejestrowały falę siedmiokrotnie, była bowiem tak potężna, że przed wygaśnięciem w ciągu kilku dni obiegła świat cztery razy w stronę antypodów Indonezji i trzy razy z powrotem- przypomina Polskie Radio.
Konsekwencje wybuchu wulkanu Krakatau
Katastrofa nie zakończyła się na samej erupcji. W powietrzu zawisło od 19 do 40 kilometrów sześciennych pyłu wulkanicznego, który dotarł aż do mezosfery. Pył wulkaniczny objął opadem 70% powierzchni Ziemi, co spowodowało globalne anomalie pogodowe trwające 5 lat. Średnia temperatura na świecie spadła o 1,2 stopnia Celsjusza. Jak podaje National Geographic, "przez 36 miesięcy po kataklizmie Słońce na półkuli północnej świeciło zielonkawym blaskiem, natomiast Księżyc przybrał niebieskawe zabarwienie. Na niższych szerokościach geograficznych w Europie pojawiły się zorze".
Narodziny Anak Krakatau: powrót potęgi spod powierzchni morza
Wyspa Krakatau, w samym środku Cieśniny Sundajskiej, między Jawą a Sumatrą, została wyjałowiona z życia. Fauna i flora na wyspie zostały całkowicie unicestwione Po wybuchu 2/3 wyspy po prostu zniknęło. W miejscu, gdzie kiedyś stał Krakatau, w latach 20. XX wieku zaczęła wynurzać się nowa wyspa. To Anak Krakatau, dosłownie „Dziecko Krakatau”. Początkowo niepozorny stożek, szybko okazał się jednym z najbardziej dynamicznie rosnących wulkanów na świecie. Z roku na rok zwiększał wysokość i bryłę, a kolejne epizody erupcyjne stopniowo budowały go na nowo.
Czy Krakatau znowu wybuchnie? Naukowcy analizują sygnały
Jak niebezpieczny jest wulkan Krakatau? Erupcje, tsunami, prognozy
Wulkan Anak Krakatau nie jest spokojnym potomkiem. Regularnie emituje popiół, gazy i lawę. W 2018 roku częściowe osunięcie się stożka do wody wywołało tragiczne tsunami, które zaskoczyło mieszkańców okolicznych wybrzeży. Zginęło 437 osób, a obrażenia odniosło ponad 14 tysięcy.
Wulkan jest aktywny i nieprzewidywalny, jednak zdaniem naukowców, nic nie wskazuje, by miała powtórzyć się katastrofa z 1883 roku. Nie oznacza to jednak, że można go bagatelizować. Przypominamy, że na wybrzeżach w promieniu 100 km od wulkanu Anak Krakatau mieszka przeszło 20 mln ludzi.
Indonezja położona jest w aktywnym sejsmicznie rejonie tzw. ognistego pierścienia otaczającego Ocean Spokojny, charakteryzującego się częstymi erupcjami wulkanów i trzęsieniami ziemi. Kraj ten nie ma systemu wczesnego ostrzegania przed tsunami, a jedynie przed trzęsieniami ziemi- ostrzega Radio ZET.
Źródło: Nature / Radio ZET / Unesco / National Geographic / Natural History Museum
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
