Berberys (Berberis), czyli tzw. kwaśnica i polska cytryna, to ciernisty krzew z rodziny berberysowatych (Berberidaceae Juss.), który od wieków jest ceniony zarówno w medycynie naturalnej, jak i kulinariach. W Polsce rośnie dziko jako berberys zwyczajny (Berberis vulgaris), który jest najbardziej rozpowszechniony jako roślina lecznicza. Spotkamy go w parkach, ogrodach, żywopłotach. Jego charakterystyczne liście osiągają intensywnie czerwono-fioletową barwę. Jego małe, czerwone owoce oraz delikatne żółte kwiaty posiadają bogactwo cennych składników odżywczych i właściwości prozdrowotnych, co czyni go niezwykle wartościowym elementem diety oraz naturalnych preparatów leczniczych. Co można zrobić z berberysu i na jakie dolegliwości pomaga?

berberys w parku, pokrój berberysu Thunberga Atropurpurea Fot: Wikimedia Commons/Prazak

Właściwości zdrowotne Berberysu.  Zdrowszy niż cytryna

Berberys jest znany przede wszystkim ze swoich właściwości przeciwbakteryjnych, przeciwwirusowych i przeciwzapalnych. Jego owoce zawierają duże ilości witaminy C (80 mg w 100 g), co wspomaga układ odpornościowy, przyspiesza regenerację organizmu i chroni przed infekcjami. Zawarte w nim alkaloidy, w tym berberyna, działają silnie antybakteryjnie i są pomocne w zwalczaniu infekcji bakteryjnych przewodu pokarmowego. Święta Hildegarda sławiła berberys jako zioło oczyszczające organizm.

Redakcja poleca

Najlepsze miejsce nad Bałtykiem. Mało znane, lepsze niż Sopot

Ten ptak sieje postrach. "Wymów jego nazwę, a rozpęta się burza"

"Dłoń Chrystusa" to najbardziej trująca roślina na świecie. Sprawdź w ogródku

Berberyna (alkaloid izochinolinowy) to jeden z głównych aktywnych składników berberysu. Jest ceniona za swoje właściwości wspomagające trawienie i metabolizm. Badania wskazują, że może przyczyniać się do obniżenia poziomu cholesterolu oraz cukru we krwi, co czyni ją cennym wsparciem w profilaktyce i leczeniu cukrzycy typu 2. Ponadto, działanie antyoksydacyjne owoców berberysu pomaga zwalczać wolne rodniki, opóźniając procesy starzenia się organizmu.

Badania na szczurach pokazują, że może pomóc w walce z depresją i pomaga w stanach obniżenia nastroju. Berberys ma działanie uspokajające, pomaga w napięciu nerwowym- pisze o berberysie Radio Zet Zdrowie.

owoce berberysu Fot: Jerzy ROMANOWSKI/East News

Kwiaty berberysu również mają swoje zastosowanie w medycynie naturalnej. Napary z kwiatów działają łagodząco na układ nerwowy i mogą być stosowane jako środek uspokajający oraz wspomagający zasypianie. Charakterystyczne owoce berberysu, przypominające jagody, zawierają alkaloidy, kwasy organiczne, cukry, pektyny, garbniki, sole mineralne.

Berberys korzystnie wpływa na układ krwionośny: obniża ciśnienie tętnicze krwi, wzmacnia ścianki naczyń krwionośnych i obniża poziom złego cholesterolu.

Quiz: Test wiedzy o zdrowiu. Quiz medyczny

1/16 Czym jest "zemsta faraona"?

Potoczne określenie na biegunkę podróżnych

Choroby skórne złapane w hotelu

Pogryzienie przez mrówki faraonki

Choroby weneryczne złapane w Egipcie

Dalej

W medycynie ludowej berberys znalazł zastosowanie jako lek m.in. na schorzenia wątroby i inne dolegliwości układu pokarmowego. W średniowieczu berberys stosowano u chorych na żółtaczkę i malarię. W Polsce lekarze medycyny ludowej wykorzystywali owoce berberysu, aby zapobiegać rozwoju szkorbutu, a odwary z jego kory i korzeni stosowano przy kolkach wątrobowych- pisze o berberysie Poradnik Zdrowie.

Berbarys. Zastosowania Kulinarne i Przepisy

Owoce berberysu mają charakterystyczny, kwaśny smak, który doskonale sprawdza się jako dodatek do dań mięsnych, sałatek oraz deserów. Suszone owoce są popularnym składnikiem w kuchni Bliskiego Wschodu, gdzie dodaje się je do pilawu, aby nadać mu wyrazistości i orzeźwiającego aromatu. Sprawdzą się świetnie jako dodatek do herbaty.

berberys w ogrodzie jesienią Fot: East News

Z owoców berberysu można przygotować:

• Konfitury i dżemy – idealne jako dodatek do pieczywa czy deserów.
• Soki i napary – doskonałe na wzmocnienie odporności, szczególnie w okresie jesienno-zimowym.
• Syropy – mające działanie wzmacniające i odświeżające.

Kwiaty berberysu z kolei można wykorzystać do przygotowania aromatycznych naparów, które działają relaksująco i wspomagają regenerację po stresującym dniu.

Redakcja poleca

Uwaga, trująca roślina w ogrodzie. Groźne nawet wąchanie

Masz te owady w domu? Wyjaśniamy czy wchodzą do ucha

Jak się pozbyć moli z kuchni? Nienawidzą tego zapachu

Berberys - zdrowe, kuchnia i leczenie

Berberys to roślina o szerokim spektrum zastosowań, zarówno zdrowotnych, jak i kulinarnych. Oto najważniejsze korzyści wynikające z jego stosowania:

• Wspomaga układ odpornościowy dzięki wysokiej zawartości witaminy C.
• Posiada silne właściwości przeciwbakteryjne i przeciwzapalne.
• Obniża poziom cholesterolu i cukru we krwi, wspierając zdrowie metaboliczne.
• Działa antyoksydacyjnie, zwalczając wolne rodniki.
• Może być stosowany jako składnik naparów relaksujących i wspomagających sen.
• Jest uniwersalnym dodatkiem kulinarnym, nadającym potrawom kwaskowatego smaku i aromatu.

berberys, krzew i owoce Fot: Adriana Sulugiuc/Shutterstock

Regularne spożywanie i stosowanie berberysu może przynieść liczne korzyści zdrowotne i smakowe, czyniąc go cennym elementem każdej kuchni i domowej apteczki. Liczne źródła ostrzegają jednak, że berberysu nie można spożywać przez dłuższy czas. Zawarta w nim berberyna odkłada się w sercu, wątrobie i trzustce. Berberysu powinny unikać osoby w ciąży.

Źródło: Radio ZET / Poradnik Zdrowie

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku