Oceń
Najbardziej trujące rośliny świata? Wcale nie tojad, starzec jakubek ani nie barszcz Sosnowskiego. Okazuje się, że rekordowo trująca roślina to rosnący w polskich ogrodach rącznik pospolity. Zawiera m.in. trujące białko znane z serialu Breaking Bad, ale też wykorzystywana jest od starożytności w medycynie. Dzięki tej roślinie zbudowano piramidy?
Rącznik pospolity (Ricinus communis) jest znany także jako rącznik kasztanowiec, rycynus lub kleszczowina, ponieważ jego nasiona przypominają opitą krwią samicę kleszcza pospolitego Ixodes ricinus. W średniowieczu, ze względu na kształt liści, rącznik nazywany był „Dłonią Chrystusa" – Palma Christi. Co najważniejsze, uważany jest za najbardziej trującą roślinę świata. Pochodzi z Afryki i Bliskiego Wschodu, ale obecnie spotykany jest niemal na całym świecie w domowych ogródkach. Rośnie także w ogrodach w Polsce jako popularna i łatwa w uprawie roślina ozdobna.
Co ciekawe, nasiona tej trującej rośliny oleistej z rodziny wilczomleczowatych (Euphorbiaceae), znajdywane są w egipskich grobowcach. I jest to roślina tak trująca, że wykorzystuje się ją do zabójstw. Jednocześnie jest ważnym surowcem leczniczym w medycynie.
Rącznik pospolity – najbardziej trująca roślina świata rośnie w twoim ogrodzie
Dlaczego rącznik pospolity jest aż tak bardzo zabójczą rośliną? Zawiera rycynę. Jest to białko bardzo toksyczne, nawet tysiąc razy bardziej niż cyjanek. W rączniku znajdziemy też rycyninę, a więc organiczny związek chemiczny będący alkaloidem pirydynowym i pochodną pirydyny. Rycyna i rycynina to zabójcze połączenie. Zjedzenie nawet jednego nasionka rącznika może doprowadzić do śmierci dorosłego człowieka już po dwóch dniach. W trzech nasionach znajdziemy ponad 0,2 g rycyny, a to już dawka śmiertelna. Co gorsza, już nawet dotyk tej rośliny może wywołać niepożądane objawy niebezpieczne dla zdrowia. Rycynę zawierają wszystkie części rośliny, chociaż największe jej stężenie występuje w nasionach.
Toksyczność rycyny jest porównywalna z jednym z najgroźniejszych gazów bojowych – sarinem. W czasie I wojny światowej opracowano pociski wypełnione talkiem nasączonym rycyną, a także badano możliwości wytwarzania aerozolu (tzw. agent W). Eksperymenty jednak zawieszono- przypomina Medonet.
Czy rosyjskie KGB używa trujących roślin takich jak rącznik pospolity, by eliminować wrogów? Zamach na życie bułgarskiego dysydenta i pisarza Georga Markowa został przeprowadzony właśnie z użyciem rycyny. Gdy stał na przystanku w Londynie został postrzelony w łydkę. Trafiono go z wiatrówki ukrytej w parasolce. Platynowa kulka z rycyną nie dała pisarzowi szans na przeżycie.
Rycynę możecie też kojarzyć z serialu „Breaking Bad”. Spokojnie, bez spoilerów, nie zdradzimy który drań otruł dziecko.
Quiz: Świat zwierząt - mega test wiedzy. Zaskakujące ciekawostki o zwierzętach
Olej rycynowy trujący? Medycyna, leczenie, kosmetyki, budowa piramid
Co ciekawe, nasiona rącznika Semen Ricini to od wieków surowiec zielarski. Wytwarzany jest z nich olej rycynowy (Oleum Ricini), działający przeczyszczająco, ponieważ podrażnia jelita. Maści z olejem rycynowym są środkiem leczniczym przy leczeniu wrzodów skóry, oparzeń, leiszmaniozy skórnej, chorób pochwy i szyjki macicy oraz okulistyce, przy złuszczającym zapaleniu powiek rogówki. Już w papirusach sprzed tysięcy lat, a także w starożytnych dziełach greckich, rzymskich i arabskich, znaleziono wzmianki o wykorzystaniu rącznika oraz oleju rycynowego w medycynie. Zdaniem historyków, poza starożytną medycyną, olej rycynowy wykorzystywano w celu zwiększenia poślizgu kamiennych bloków podczas budowy piramid.
Olej rycynowy w kosmetyce stosowany jest w produktach do pielęgnacji skóry suchej czy kosmetykach do stylizacji włosów. Olej rycynowy w przemyśle trafia do smarów maszynowych. W czasie I wojny światowej służył jako smar do silników samolotów. Jest także składnikiem barwników do tkanin.
Co ważne, w procesie tłoczenie oleju rycynowego fachowcy usuwają trujące związki. Nie radzimy korzystać z rącznika pospolitego samodzielnie, bo może się to skończyć śmiertelnym zatruciem.
Rącznik pospolity w ogrodzie. Trujące rośliny na krety i nornice
Rącznik pospolity to także popularna roślina ozdobna, również w Polsce. Ma duże, charakterystyczne liście oraz atrakcyjnie wyglądające owoce w formie kolczastej torebki. Jest to roślina łatwa w uprawie, dobra dla początkujących. Może mieć nawet 2-4 metry wysokości i dosłownie robi WIELKIE wrażenie. Co więcej, ta trująca roślina w ogrodzie odstrasza szkodniki takie jak kret, nornica i turkuć podjadek.
Wiele osób nie zdaje sobie jednak sprawy, że ma do czynienia z rośliną trującą. Wszystkie prace pielęgnacyjne przy tej roślinie należy wykonywać w rękawiczkach ochronnych. Nie uprawiajcie tej rośliny w miejscach do których dostęp mają dzieci oraz zwierzęta domowe. Należy też usuwać dojrzałe owoce zanim zaczną pękać, uwalniając trujące nasiona.
Rącznik pospolity, odmiany trującej rośliny:
- Rącznik „Impala”
- Rącznik „Zanzibariensis”
- Rącznik „Sanguineus”
- Rącznik „Carmencita”
- Rącznik „Gibsonii”
Źródło: Radio ZET, Podlaski Ogród Bogatniczny
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
