Czarna mamba to wąż potwornie jadowity, super szybki, atakuje ludzi i... wywołuje huragany? Te afrykańskie węże obrosły mitami, które warto skonfrontować z faktami. Po pierwsze, tak naprawdę czarna mamba nie jest czarna. Ma brązowy, oliwkowy lub piaskowy kolor. Skąd więc wzięła się popularna nazwa tych węży? Chodzi o wnętrze ich pysków, które rzeczywiście ma smolisty kolor. Jeśli jednak zobaczycie jak czarna mamba pokazuje wam co ma w paszczy, to macie przechlapane. Wąż Dendroaspis polylepis robi to przed atakiem.

Czarna mamba - najbardziej jadowity wąż? Fakty i mity

Jak groźna jest czarna mamba? Niektóre źródła podają, że czarna mamba to najbardziej jadowity wąż świata. Owszem, czarne mamby to bezsprzecznie węże jadowite, a do tego bardzo agresywne i nerwowe. Jak jednak zwraca uwagę National Geographic, chociaż czarnej mambie przypisuje się wiele ukąszeń ludzi, afrykańskie legendy wyolbrzymiają zabójczość tych węży. 

czarna mamba Fot: Steve Downer / ardea.com/EAST NEWS

Jad czarnej mamby to jedna z najsilniejszych naturalnych toksyn. Składa się z neurotoksyn i kardiotoksyn. Natychmiast atakuje układ nerwowy i może spowodować atak serca. Po ukąszeniu czarnej mamby pierwsze objawy to ból i pieczenie, utrata kontroli nad językiem, problemy z mówieniem, utrata wzroku, senność, a nawet paraliż. Jad tego węża potrafi zabić człowieka w 20 minut.

Jedna dawka jadu czarnej mamby (wstrzykuje ok. 20 kropel jadu) wystarczy, by uśmiercić 15 dorosłych ludzi. Niestety, na afrykańskich odludziach ukąszeni ludzie rzadko mają dostęp do surowicy i stąd tak wysokie statystyki zgonów po ukąszeniach czarnych mamb. Jak jednak podkreślają służby medyczne z Afryki, nie wszystkie ukąszenia czarnych mamb są śmiertelne. Wiele zależy od miejsca gdzie wąż wbije zęby jadowe. Czasem czarna mamba wstrzykuje tak małą dawkę jadu, że poszkodowani obywają się bez surowicy.

Redakcja poleca

Atraks - najbardziej jadowity pająk świata

Dodajmy, że czarną mambę spotkamy w Afryce, najczęściej na sawannach oraz na skalistych wzgórzach na południu i wschodzie kontynentu. To węże strachliwe i wolą ucieczkę od konfrontacji. Jeśli jednak poczują się zagrożone, unoszą głowę i ostrzegawczo pokazują zęby. Syczą i rozkładają wachlarz niczym kobra. 

Niestety, teren występowania czarnej mamby coraz częściej pokrywa się z siedliskami ludzkimi. Efekt? W 2023 roku uczennica szóstej klasy szkoły średniej w Zimbabwe została ugryziona w udo przez śmiertelnie jadowitego węża podczas lekcji. 17-letnia Melody Chiputura zmarła po 30 minutach od ukąszenia węża. Służby zwróciły uwagę, że budynek szkoły znajduje się daleko od podejrzanych siedlisk jadowitych węży, a dodatkowo dzieli go od nich autostrada.

Redakcja poleca

Wąż z legendy istnieje. "Święta żmija"

Najszybszy i najdłuższy wąż w Afryce. Czy czarna mamba to czarna magia?

Faktem jest, że czarne mamby są jednymi z najszybszych węży na świecie. Potrafią poruszać się z prędkością 12,5 mili na godzinę. Ludy afrykańskie z tego powody przypisują czarnym mambom magiczne właściwości, w tym wywoływanie wiatru, a nawet trąb powietrznych. 

Wbrew lokalnym wierzeniom, czarna mamba nie wgryza się we własny ogon, by staczać się ze wzgórza. Nie jest też super inteligentnym wężem, który planuje ataki na ludzi i stosuje zaawansowane strategie polowań. Mieszkańcy Afryki wierzą również, że ogromna czarna mamba strzeże drogi na szczyt Mariepskop.

Kolejny fakt - czarna mamba to jeden z najdłuższych jadowitych węży świata i najdłuższy wąż w Afryce. Największy schwytany okaz czarnej mamby mierzył aż 430 cm, chociaż zazwyczaj czarne mamby są dwukrotnie krótsze.

czarna mamba Fot: Shutterstock/NickEvansKZN

Redakcja poleca

Najdłuższy wąż świata. "Polują na ludzi, kolejne ataki"

Białka w jadzie węża zamiast morfiny

Jad czarnej mamby może także uratować życie człowieka i wkrótce zrewolucjonizować medycynę. Ten toksyczny koktajl zawiera dwa białka uśmierzające ból – mambalginy. Zostały wyizolowane przez francuskich naukowców z Instytutu Farmakologii Molekularnej i Komórkowej w Valbonne. Są skuteczniejsze od morfiny, ale nie mają efektów ubocznych. Stanowią jednak zaledwie 0,5 proc. wszystkich białek wchodzących w skład jadu czarnej mamby.

Badacze przeanalizowali skład 50 jadów zwierzęcych w poszukiwaniu alternatywy dla leków opioidowych (należy do nich m.in. morfina), które mogą powodować nudności i zaparcia, a także prowadzić do uzależnienia. Białka z jadu węża nie zwiększały ponadto ryzyka niewydolności oddechowej, która bywa efektem ubocznym stosowania opioidów- podaje Medonet.

Pokrewne gatunki gadów:

• mamba zielona (Dendroaspis viridis)
• mamba pospolita (Dendroaspis angusticeps)

Źródło: Radio ZET, National Geographic, Kruger National Park, Planeta.pl, Nature, Medonet

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku