18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Ciekawostki o wężach

Wąż z legendy istnieje. "Święta żmija"

21.03.2025  15:55
Żmija rogata - święty jadowity wąż. Straszne legendy o wężach
fot. Andy Hunger/East News

Uważajcie na najbardziej jadowite węże na świecie. Szczególnie wasze obawy powinna budzić żmija rogata, i to nie tylko z powodu swojego strasznego wyglądu. Czy to właśnie ten "święty wąż" zabił Kleopatrę?

Żmija rogata - święty jadowity wąż. Straszne legendy o wężach

Żmija rogata (Saharan horned viper, Cerastes cerastes) to jadowity wąż z rodziny żmijowatych. Czy jednak rzeczywiście posiada diabelskie rogi? Jak wyjaśniają herpetolodzy, tak naprawdę te węże mają kilkumilimetrowe wyrostki skórne nad oczami na trójkątnej głowie. Są jednak diabolicznie niebezpiecznie i zabójczo jadowite. Legendy mówią prawdę o tych zabójczych żmijach z piekła rodem? 

żmija rogata
żmija rogata Fot: John Cancalosi / ardea.com/EAST NEWS

Żmija rogata - święty jadowity wąż.. a może diabeł pustyni?

Żmije rogata (Cerastes cerastes), pokryta wręgowanymi łuskami, ma jedynie 60-80 centymetrów długości. Mimo rogów wygląda niepozornie? Ostrzegamy - ukąszenie przez żmiję rogatą oznacza wstrzyknięcie ok. 20.0 - 70.0 mg jadu. I ten jad, wedle legend, potrafi powalić konia.

Ugryzienie węża z gatunku Cerastes jest bardzo niebezpieczne. Jad żmii rogatej powoduje bowiem koagulopatię, czyli zaburzenia krzepnięcia krwi. Występują fibrynoliza (proces rozkładu zakrzepu, będący częścią hemostazy), trombocytopenia (zmniejszenie się liczby płytek krwi poniżej normy fizjologicznej) i mikroangiopatia (zmiany zachodzące w naczyniach krwionośnych). Konieczne jest jak najszybsze podanie surowicy, by nie tylko uniknąć śmierci, ale również późniejszych powikłań, takich jak m.in. niewydolność nerek i uszkodzenie naczyń krwionośnych.

żmija rogata (Cerastes cerastes)
żmija rogata (Cerastes cerastes) Fot: Daniel Heuclin/Bios Photo/East News

Występowanie żmij rogatych i statystyki ukąszeń

Żmije rogate spotkamy głównie na terenach pustynnych w Afryce na Saharze i na Półwyspie Arabskim. Występuje w krajach takich jak Algieria, Arabia Saudyjska, Czad, Egipt, Etiopia, Izrael, Jemen, Katar, Kuwejt, Liban, Libia, Mali, Maroko, Mauretania, Niger, Somalia, Sudan, Tunezja.

Niestety, te pustynne węże brylują w rankingach ukąszeń ludzi w Północnej Afryce i na Półwyspie Arabskim. Jak pokazują statystki, odpowiadają za szczególnie wiele ukąszeń w Arabii Saudyjskiej.

Jak poluję węże pustynne? Żmija wstrzykuje jad i...

Żmija rogata na początku życiowej drogi żywi się owadami. Gdy węże cerastes dorastają, polują na małe ssaki i gady. Podstawą diety żmij rogatych są jaszczurki. Zjadają także małe ptaki. Na ofiary czekają częściowo zakopane w piasku. Pu ukąszeniu węże z tego gatunku pozwalają ofierze uciec, aby odnaleźć ją, gdy jad już zrobi swoje.

Jak żmija rogata tropi martwe zwierzęta? Wykorzystują w tym celu narząd Jacobsona. Rozdwojony język węża zbiera cząsteczki chemiczne i transportuje je do dwóch specjalnych jamek w podniebieniu. To tam znajdują się receptory zapachów tych pustynnych węży.

Co ciekawe, te węże opanowały świetny sposób, by unikać przegrzania się od gorącego piasku pustyni. Przemieszczają się ruchem skośnym kroczącym, nie przylegają całą powierzchnią brzucha do podłoża. Dodatkowo, żmija rogata za dnia potrafi zakopać się w piasku, by przeczekać największe upały.

Żmija rogata to święte węże pustynne? Legenda o Kleopatrze

Żmije rogate przewijają się w wielu legendach. Co więcej, grecki historyk Horodot zwany Ojcem historii i Ojcem geografii, pisał, że ten gatunek węży był w Grecji i Egipcie uważany za święty. Ciała żmij rogatych były nawet balsamowane. Jak głosi legenda, Kleopatra popełniła samobójstwo dając się ukąsić przez węża. I tym wężem miała być właśnie żmija rogata na co mają wskazywać egipskie hieroglify.

Szczególnie złą sławę żmije rogate zyskały w XIX wieku, gdy Francja podbiła Algierię. Francuscy lekarze pomstowali na te węże zabijające żołnierzy, a nawet kąsające konie i wielbłądy. Jak jednak zwracają uwagę historycy, takich ugryzień wspomnieni lekarze nie potwierdzili w żadnych dokumentach i raportach.

Podgatunki: wyróżniono cztery podgatunki C. cerastes:

  • Cerastes cerastes cerastes
  • Cerastes cerastes karlhartli
  • Cerastes cerastes mutila
  • Cerastes cerastes hoofieni

Źródło: The British Herpetological Society, Planeta.pl, Oxford Academic, Radio ZET, National Institutes of Health (NIH)

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje

Strona główna
dzieje się