Oceń
Jesień to czas, gdy w domach i mieszkaniach pojawiają się nieproszeni goście ze świata owadów. Jednym z nich jest wtyk amerykański – owad, który potrafi zaskoczyć swoim wyglądem i... zapachem. Wyjaśniamy czy wtyk amerykański gryzie, czy jest groźny dla ludzi i dlaczego tak chętnie wlatuje do naszych domów?
Skąd pochodzi wtyk amerykański? Śmierdzące owady wlatują do domu
Wtyk amerykański (western conifer seed bug, Leptoglossus occidentalis), nazywany też wtykiem zachodnim, to gatunek inwazyjnego pluskwiaka z rodziny wtykowatych (Coreidae). Pochodzi z Ameryki Północnej, ale od kilku dekad skutecznie kolonizuje Europę. Dotarł do Europy pod koniec XX wieku, prawdopodobnie wraz z sadzonkami iglaków, a w Polsce oficjalnie odnotowano jego obecność w 2007 roku we Wrocławiu i w Miechowie.
Owady te są świetnymi lotnikami, a dzięki globalizacji i transportowi drewna oraz roślin ozdobnych szybko zasiedlają nowe tereny. I niestety, wlatują do domów i śmierdzą.
Jak wygląda wtyk amerykański?
Na pierwszy rzut oka wtyk amerykański może przestraszyć – osiąga 1,5 do 2 cm długości i ma smukłe ciało o brązowo-czerwonym ubarwieniu. Wydaje się latać ociężale, odbija się od lamp i ścian "pykając".
Jego charakterystyczną cechą są poszerzone tylne odnóża przypominające liście – to cecha wielu wtykowatych. Warto też zwrócić uwagę na biały pasek na skrzydłach, który ułatwia rozpoznanie gatunku.
Czy wtyk amerykański gryzie człowieka?
Wtyk amerykański nie jest niebezpieczny dla ludzi. To weganin w świecie owadów. Żywi się głównie sokami roślin iglastych, takich jak sosny, świerki i jodły.
Lepiej go nie dotykać. Nie atakuje ludzi, choć może ukłuć w sytuacji silnego stresu (np. gdy go przyciśniemy). Ukłucie jest niegroźne, ale może być nieprzyjemne – porównywalne do użądlenia komara lub pszczoły. o ważne – do tej pory oficjalnie odnotowano tylko ten jeden przypadek ugryzienia przez wtyki amerykańskie.
Dlaczego te owady wlatują do domów?
Jesienią i zimą wtyk amerykański często pojawia się w mieszkaniach. Powód jest prosty: tak jak wielkie komarnice i śmierdzące tarczówki, szuka ciepłych miejsc do przezimowania.
Owady te potrafią znaleźć nawet najmniejsze szczeliny w oknach, drzwiach czy wentylacji. Nie zakładają gniazd i nie rozmnażają się w budynkach – jedynie szukają kryjówki na zimę.
Warto wiedzieć, że owady te wydzielają charakterystyczny, intensywny zapach, który działa odstraszająco na drapieżniki. Dlatego ich miażdżenie w domu nie jest dobrym pomysłem.
Ciekawostki o wtyku amerykańskim
- Zapach obronny – wtyk wydziela intensywny zapach przypominający woń zgniłych roślin. To naturalna ochrona przed drapieżnikami, dlatego nie warto go miażdżyć.
- Ekspansja światowa – w ciągu zaledwie 30 lat owad opanował niemal całą Europę. Spotyka się go także w Azji i Ameryce Południowej.
- Wyjątkowy lotnik – potrafi przebyć kilkadziesiąt kilometrów w poszukiwaniu nowych siedlisk.
- Szkodnik leśnictwa – jego żerowanie osłabia drzewa iglaste i obniża jakość nasion.
- Jesienny intruz – największą aktywność w domach wykazuje od września do listopada.
- Rodzina wtykowatych – należy do pluskwiaków różnoskrzydłych, podobnie jak popularne pluskwy i kowale bezskrzydłe.
- Pomaga badać klimat – naukowcy monitorują ekspansję wtyka, aby śledzić wpływ zmian klimatycznych na migracje owadów.
Quiz: Pająki bez tajemnic. Test wiedzy o pająkach
Czy wtyk amerykański jest szkodnikiem?
W gospodarce leśnej jest uważany za szkodnika drzewostanów iglastych i spędzają sen z powiek leśnikom. Te inwazyjne pluskwiaki, zarówno w formie larwalnej jak i dorosłej, wysysają sok z młodych sosnowych szyszek i igieł. Mogą powodować wysuszanie i zamierania drzew. Jak ostrzega Poradnik Zdrowie, sporadycznie zdarza się, że wtyki amerykańskie „poprzez swoje kłujki naruszają rury instalacji wodnej”.
Wtyk amerykański w domu nie niszczy mebli, ubrań ani żywności – jest jedynie niechcianym gościem.
Jak pozbyć się wtyka amerykańskiego?
Choć owad ten nie jest groźny, jego obecność w domu może być uciążliwa. Oto kilka sposobów:
- Uszczelnij okna i drzwi, aby utrudnić owadom dostęp.
- Zainstaluj siatki przeciw owadom w oknach i kratkach wentylacyjnych.
- Usuń owada mechanicznie – najlepiej złap go do słoika lub na kartkę i wypuść na zewnątrz.
- Unikaj rozgniatania, bo owady te wydzielają nieprzyjemny zapach.
Źródło: Journal of Medical Entomology / Wikipedia / Radio ZET / Planeta.pl / Lasy Państwowe / Maine.gov
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
