Oceń
Toksyczne chrząszcze w Polsce. Oleica krówka (Meloe proscarabaeus) wygląda jak niepozorny owad, ale nie wolno jej dotykać. Ten dręczyciel pszczół produkuje toksynę mogącą spowodować komplikacje zdrowotne u ludzi. Podajemy najważniejsze informacje o oleicach i ostrzegamy.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Co sprawia, że oleica krówka jest groźna dla pszczół.
- Dlaczego kantarydyna wytwarzana przez oleice jest niebezpieczna.
- Jak oleice wykorzystują kantarydynę w cyklu rozwojowym.
- Które gatunki oleic najczęściej spotyka się w Polsce.
Oleica krówka czyli groźne owady w Polsce. Uwaga na toksynę
Czy w Polsce żyją niebezpieczne owady? Pewnie wymienicie kolczaka zbrojnego, mega pająka sieciarza jaskiniowego albo szerszenie azjatyckie. Może przyjdą wam na myśl afrykańskie kleszcze. Tymczasem szczególnie powinniście uważać na chrząszcze oleice. Oleica krówka jest toksyczna i jadowita? Stanowi zagrożenie dla człowieka? To prześladowca pszczół rodem z horroru, który gdy się zbliżysz, zacznie produkować żółtą ciecz. Uwaga, zawiera niebezpieczną dla zdrowia toksynę. Pamiętajmy również, że to gatunek chroniony, więc wszelkie próby zabrania oleicy z naturalnego środowiska są nielegalne.
Quiz: Test wiedzy z języka polskiego - trudne słowa, ortografia, przypadki
Oleica krówka w Polsce, ważne informacje
Oleica krówka to wyjątkowy owad żyjący w Polsce. Niektóre źródła podają, że to najgroźniejsze chrząszcze w Polsce, a ich trucizna może zabić. Po pierwsze, wyjaśnijmy, że w Polsce występuje 12 gatunków oleic (w Europie 15 gatunków), z których najczęściej spotykane są oleica krówka (Meloe proscarabaeus) i oleica fioletowa (Meloe violaceus). Wyglądają niepozornie, bo ich rozmiar nie przekracza 25 milimetrów. Oleica ma na głowie , przedpleczu i pokrywach skrzydłowych, są liczne małe dołki. Samiec ma charakterystyczne „złamane” czułki. Oleice fioletowe mają zredukowane skrzydła i miękkie niebiesko-fioletowe ciało.
Oleicę ciężko spotkać. Poza tym, to owad bardzo szybki. Bardzo rzadko zatrzymuje się w miejscu. Jeśli już uparliście się na spotkanie z oleicą, szukajcie jej blisko kwitnących roślin. Dlaczego akurat tam. Powód jest prozaiczny i brutalny.
Oleica czy chrząszcz groźny dla pszczół
Chrząszcze oleice to prześladowcy pszczół. Złożony cykl rozwojowy oleicy nazywany jest hipermetamorfozą, czyli nadprzeobrażeniem. Larwy oleicy (trójpazurkowce) zbierają się na kwiatach, gdzie czyhają na ofiary zbierające pyłek. Chwytają się pszczelich odnóży i w ten sposób trafiają do gniazda pszczół, gdzie zaczynają żerować na jajach. Gdy podrosną, żywią się nektarem, miodem i pyłkiem. Po osiągnięciu dojrzałości opuszczają gniazdo i przeobrażają się w dorosłego chrząszcza.
Toksyczne chrząszcze w Polsce
Czy oleica krówka jest niebezpieczna dla człowieka? Nie żądli. Nie gryzie. Nie ukąsi. Jednak, gdy poczuje się zagrożona, z jej porów na odnóżach zacznie wydobywać się żółta ciecz. Jej składnikiem jest kantarydyna, a więc naturalna i bardzo silna trucizna. Dawka śmiertelna dla człowieka jest około 0,03 g tej substancji.
Spokojnie, jedna oleica nie wyprodukuje dawki toksyny niebezpiecznej dla życia człowieka. Może jednak spowodować poważne podrażnienia skóry. Komplikacje zdrowotne mogą się nasilić, gdy dawka toksyny dostanie się do nosa lub ust. Nawet niewielki kontakt toksyny ze skórą może wywołać podrażnienia, a spożycie poważne zatrucie
Co ciekawe, ten toksyczny związek produkują tylko samce oraz młodsze stadia rozwoju oleic. Jak wyjaśnia Nadleśnictwo Lesko, samiczka oleicy otrzymuje kantarydynę podczas kopulacji i używa jej jako doskonałe zabezpieczenie złożonych jajeczek.
CIEKAWOSTKA: ogniczek grzebykoczułki pozyskuje truciznę z martwych osobników oleicy. W sposób sam staje się toksyczny i niebezpieczny dla przeciwników.
Aqua Tofana czyli słynna trucizna
Nadleśnictwo Ełk przypomina, że kantarydyna była wykorzystywana jako afrodyzjak. Poza bolesną erekcją i pobudzeniem układu nerwowego, jest oczywiście silnie szkodliwa. To dlatego prawdopodobnie znalazła się w składzie słynnej trucizny Aqua Tofana, zwanej również Manną św. Mikołaja z Bari stosowaną w XVII wiecznych Włoszech. Używała jej słynna trucicielka Teofania di Adamo, którą stracono w Palermo w 1633 roku.
Czy oleica krówka jest pod ochroną?
Oleica krówka jest gatunkiem chronionym. Z uwagi na zmniejszającą się liczbę naturalnych siedlisk oraz niewielką liczebność populacji, jej ochrona jest niezbędna do zachowania bioróżnorodności. Zbieranie, zabijanie lub przetrzymywanie oleicy jest w Polsce zabronione.
Źródło: Radio ZET, Lasy Państwowe, Wikipedia, Stan Wiedzy
Oceń artykuł
Tu się dzieje
