Oceń
Żywokost lekarski (Symphytum officinale) budzi kontrowersje. Medycyna ludowa opiewa go jako naturalne lekarstwo na wiele dolegliwości. Dlaczego w takim razie w Niemczech go zakazują? Choć roślina ta słynie z właściwości przeciwbólowych i regeneracyjnych, ma też mroczną stronę.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Co to za roślina żywokost lekarski?
- Na co pomaga żywokost lekarski?
- Czy żywokost lekarski jest szkodliwy?
- Na co pomaga maść z żywokostem?
- Czy herbata z żywokostem może szkodzić na wątrobę?
- Dlaczego Niemcy zakazują stosowania żywokostu?
Żywokost lekarski pomaga na stawy, ale może zaszkodzić?
Żywokost lekarski od wieków wykorzystywany jest w medycynie ludowej. Stosowano go na stłuczenia, bóle stawów, urazy i problemy ze skórą. Współczesne badania rzeczywiście wskazują, że odpowiednio przygotowane wyciągi z tej rośliny mogą łagodzić niektóre dolegliwości. Ma jednak mroczną stronę. Żywokost zawiera alkaloidy pirolizydynowe, które mogą poważnie uszkadzać wątrobę. To właśnie dlatego jego stosowanie doustne w Niemczech zostało mocno ograniczone.
Quiz: Quiz o ptakach. Rozpoznaj ptaki Polski - co to za ptak?
Żywokost lekarski - co to za roślina?
Żywokost lekarski to wieloletnia roślina z rodziny ogórecznikowatych. W Polsce można spotkać ją przede wszystkim na wilgotnych łąkach, przy rowach, rzekach i innych podmokłych terenach. Łatwo rozpoznać ją po dużych, szorstkich liściach oraz fioletowych, purpurowych, a czasami białawych kwiatach. Od stuleci żywokost był ważnym elementem tradycyjnego ziołolecznictwa. Już sama jego nazwa nawiązuje do dawnego przekonania, że roślina pomaga „żywić kości” i przyspieszać gojenie złamań.
Na co pomaga żywokost lekarski?
Najlepiej udokumentowane zastosowanie żywokostu dotyczy preparatów stosowanych na skórę. Europejska Agencja Leków wskazuje tradycyjne zastosowanie korzenia żywokostu w łagodzeniu objawów niewielkich skręceń i stłuczeń.
Preparaty zawierające odpowiednio przygotowany wyciąg z żywokostu stosuje się przede wszystkim przy:
- stłuczeniach i siniakach,
- skręceniach,
- niewielkich urazach mięśni i stawów
- dolegliwościach bólowych układu ruchu.
Właściwości żywokostu
Korzeń żywokostu zawiera między innymi alantoinę, śluzy roślinne, kwasy fenolowe oraz inne związki biologicznie aktywne. W badaniach nad odpowiednio przygotowanymi wyciągami obserwowano m.in. działanie przeciwzapalne oraz zmniejszenie bólu i obrzęku. Szczególnie interesująca jest alantoina, której przypisuje się znaczenie w procesach regeneracyjnych skóry.
Żywokost lekarski może być szkodliwy
Żywokost zawiera alkaloidy pirolizydynowe (PA). To grupa związków występujących w wielu gatunkach roślin. Część z nich ma właściwości hepatotoksyczne, czyli może uszkadzać wątrobę.
Po spożyciu niektóre alkaloidy pirolizydynowe są metabolizowane w organizmie do reaktywnych związków, które mogą uszkadzać komórki. Przy odpowiednio dużej ekspozycji związki te mogą prowadzić do poważnego uszkodzenia wątroby, a część z nich ma również działanie genotoksyczne i rakotwórcze. Z tego powodu preparaty z korzenia żywokostu nie są dopuszczane do spożywania doustnego, a jedynie do stosowania na skórę, a ich użycie powinno być krótkotrwałe i zgodne z instrukcją konkretnego produktu.
Czy można pić herbatę z żywokostu?
Doustne stosowanie żywokostu jest największym problemem. Europejska Agencja Leków wskazuje, że alkaloidy pirolizydynowe obecne w korzeniu mają toksyczne działanie na wątrobę po przyjęciu doustnym. Nie należy więc traktować suszonego korzenia czy liści żywokostu jak zwykłego zioła do herbaty. W Niemczech mocno ograniczono produkty doustne z żywokostem lekarskim, ale wciąż dostępne są maści i żele z żywokostem w składzie.
Preparaty z żywokostem
Należy stosować jedynie gotowe preparaty z żywokostem, przeznaczone do stosowania zewnętrznego, zawierające kontrolowany wyciąg z żywokostu. Należy stosować preparaty z żywokostem zgodnie z instrukcją producenta. Jeśli macie jakiekolwiek wątpliwości dotyczące wpływu żywokostu na zdrowie, albo po zastosowaniu preparatu pojawiły się niepokojące objawy, nie ufajcie internetowym artykułom. Należy skontaktować się z lekarzem.
Nie warto samodzielnie przygotowywać „leczniczych” preparatów z korzenia lub liści rośliny zebranej w ogrodzie czy na łące. Zawartość alkaloidów pirolizydynowych może się bowiem znacznie różnić między poszczególnymi próbkami.
Źródło: Radio ZET / Healthline / Zintegrowana Platforma Edukacyjna / Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA)
Oceń artykuł
Tu się dzieje
