18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Pliniusz się mylił?

Niezwykłe odkrycia w Pompejach. Archeolodzy nie wiedzą już, w co wierzyć

27.06.2025  05:45
Data erupcji Wezuwiusza - co wiemy?
fot. Park Archeologiczny w Pompejach

W Pompejach nieustannie trwają prace archeologiczne, ale sporo dzieje się także u historyków. Wciąż trwa debata dotycząca tego, kiedy miała miejsce erupcja wulkanu. Choć źródła historyczne są jednoznaczne, badacze od lat podważali ich trafność. Teraz zbliżamy się do prawdy.

  • Pliniusz Młodszy podał datę erupcji Wezuwiusza na 24 sierpnia 79 r. n.e., co sam obserwował.
  • W przeszłości część badaczy kwestionowała tę datę, sugerując jesień jako bardziej prawdopodobny termin.
  • Znaleziska z Pompejów i kalendarz rzymski nie wykluczają sierpniowej erupcji.
  • Nowoczesne analizy potwierdzają wersję Pliniusza jako najbardziej wiarygodną.

Kiedy doszło do erupcji Wezuwiusza? Historia Pompejów

Archeolodzy i historycy, którzy zajmują się Pompejami, coraz częściej skłaniają się do wersji zdarzeń, którzy przedstawił Pliniusz Młodszy, rzymski autor. To dzięki jego zapiskom wiemy, co wydarzyło się w 79 r. n.e. w Pompejach, lecz badacze od dekad podważali podaną przez niego datę. Starożytny pisarz podawał konkretną datę – 24 sierpnia, lecz archeolodzy uznali, że jest ona zbyt wczesna, a erupcja wulkanu musiała mieć miejsce na jesieni. Kto miał rację?

Badania archeologiczne w Pompejach. Co ustalili naukowcy?
Badania archeologiczne w Pompejach. Co ustalili naukowcy? Fot: Park Archeologiczny w Pompejach

Coraz częściej przyjmuje się oryginalną wersję Pliniusza. Pisał on o erupcji w dwóch listach i sam ją zaobserwował, gdy przebył w domu swojego wuja – Pliniusza Starszego. Dopiero pod koniec XVIII wieku kwestionowano jego zapiski i podawano, że erupcja Wezuwiusza mogła mieć miejsce 24 października.

Następnie w 2018 roku odkryto na pompejańskich murach napis, który datuje się na 17 października 79 roku, co dało tej teorii potwierdzenie. To nie koniec. Historyk Kasjusz Dion również podawał, że erupcja miała miejsce na jesieni. Warto jednak odnotować, że w starożytnym Rzymie kalendarzowa jesień zaczynała się już 8 sierpnia.

Quiz: Pytania z archeologii. Ile jest piramid w Gizie? Od 70% już jesteś mistrzem

domena publiczna
1/15 W którym wieku miała miejsce erupcja Wezuwiusza, która przykryła Pompeje?

Pompeje – kiedy miała miejsce erupcja wulkanu Wezuwiusz? Data

Co zobaczyć we Włoszech na wakacjach? Jednodniowe wycieczki turystyczne podczas podróży do Neapolu to choćby wyspa Capri, półwysep Sorrentyński, czy właśnie Pompeje oraz Wezuwiusz. Co roku zjeżdżają do tego regionu chmary turystów. Nic dziwnego, to miejsce bogate w historię i doznania estetyczne.

Dziś wiemy coraz więcej w sprawie daty erupcji wulkanu Wezuwiusz, który zakrył Pompeje i sprawił, że powstało tu bodaj najbardziej znane na świecie stanowisko archeologiczne. Gabriel Zuchtriegel, dyrektor parku archeologicznego w Pompejach, powiedział, że nie ma „żadnych udokumentowanych dowodów” potwierdzających teorie dotyczące późniejszych dat erupcji Wezuwiusza.

Wciąż trwa debata na temat tego, kiedy miała miejsce erupcja Wezuwiusza
Wciąż trwa debata na temat tego, kiedy miała miejsce erupcja Wezuwiusza Fot: Park Archeologiczny w Pompejach
Przez lata hipotezowano inne daty, opierając się zasadniczo na błędach i nieporozumieniach. Dopiero w drugiej połowie XX wieku współczesna filologia jasno ustaliła, że najstarsze rękopisy mają 24 sierpnia jako prawidłową datę. Nie ma alternatyw, więc albo potwierdzasz Pliniusza, albo musisz po prostu założyć, że popełnił błąd - tłumaczy Zuchtriegel.

W przeszłości znaleziska wskazywały erupcję na jesień? Jest wytłumaczenie

W badaniach analizowano także zmiany klimatu czy praktyki rolnicze w tym regionie. dyrektor parku potwierdził, że znaleziono starożytne rośliny i owoce, które obecnie pojawiają się wraz z jesienią, lecz w tamtym czasie było inaczej. „Ludzie zakładali, że natura i klimat zawsze były mniej więcej takie same, ale dziś jesteśmy bardzo świadomi, że tak nie jest” - powiedział Zuchtriegel.

W Pompejach nieustannie trwają zakrojone na szeroką skalę badania archeologiczne
W Pompejach nieustannie trwają zakrojone na szeroką skalę badania archeologiczne Fot: Park Archeologiczny w Pompejach
To może nam również powiedzieć coś o zmianach klimatu, różnorodności biologicznej i technikach ochrony w starożytnym świecie. Na przykład do dziś istnieje rodzaj kasztanowca, który dojrzewa w sierpniu, więc znalezienie kasztana w starożytnych Pompejach niekoniecznie dowodzi, że Pliniusz się mylił - dodaje Gabriel Zuchtriegel.

Źródło: Planeta.pl/The Guardian/Wikipedia/Park Archeologiczny w Pompejach

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku.

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje

Strona główna
dzieje się