18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Historia Polski, odkrycie

Odkryli skarb w Polsce. Archeolodzy: materiał z kosmosu

18.02.2025  16:19
Odkryli skarb w Polsce. Archeolodzy: materiał z kosmosu
fot. Shutterstock/Kostyantyn Skuridin - zdjęcie ilustracyjne

Polska i historyczne odkrycie. Na częstochowskich cmentarzyskach Częstochowa-Raków i Częstochowa-Mirów, archeolodzy (polsko-francuski zespół naukowców) odnaleźli zabytkowe ozdoby. Okazało się, że są wykonane z… kosmicznego materiału!

Odkryli skarb w Polsce. Archeolodzy: materiał z kosmosu

Historia Polski i niezwykłe odkrycie. Archeolodzy prowadzili badania na dwóch cmentarzyskach Częstochowa-Raków i Częstochowa-Mirów. Natrafili na 26 żelaznych artefaktów z epoki żelaza, m.in. bransolety, pierścienie na kostki, noże, groty włóczni i naszyjniki. Zabytkowe ozdoby, pochowane w grobach zarówno mężczyzn, jak i kobiet oraz dzieci, poddano analizie. Wyniki badań były wyjątkowo zaskakujące. Wykryto materiał pozaziemski.

Quiz: Historia Polski - te daty, bitwy i wydarzenia musi znać każdy

Wikimedia Commons/ German Federal Archives
1/28 Kiedy Armia Czerwona wkroczyła na teren Rzeczypospolitej Polskiej?

Warto wspomnieć, że w badaniach wzięli udział Gerta Bielińska, Maciej Kosiński oraz Magdalena Wieczorek-Szmal z Muzeum Częstochowskiego, dr Ewelina Miśta-Jakubowska z Narodowego Centrum Badań Jądrowych w Otwocku i kierowniczka Laboratorium Archeometrii w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, dr hab. inż. Jacek Tarasiuk z AGH i dr Karol Dzięgielewski z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wyniki swojej pracy opisali w artykule "Heavenly Metal for the Commoners: Meteoritic Irons from the Early Iron Age Cemeteries in Częstochowa (Poland)" ["Niebiański metal dla zwykłych ludzi: żelazo meteorytowe z cmentarzy wczesnej epoki żelaza w Częstochowie (Polska)"] na łamach prestiżowego periodyku "Journal of Archaeological Science: Reports".

Odkrycie w Częstochowie. Artefakty z kosmicznego materiału

Historia dosłownie NIE Z TEJ ZIEMI. Okazało się, że w przynajmniej czterech z ozdób wykryto obecność żelaza meteorytowego. Chodzi konkretnie o meteoryt ataksytowy. To bardzo rzadki meteoryt żelazny o wysokiej zawartości Ni, trudny do obróbki. Najczęściej pozyskiwany był na Bałkanach i w Alpach. Zdaniem badaczy, żelazo meteorytowe z częstochowskich cmentarzysk najpewniej pochodziło z jednego meteorytu, który spadł stosunkowo niedawno i pozyskano go lokalnie.

CZYTAJ WIĘCEJ: Jak powstały Tatry. Niezwykła historia gór

W epoce brązu żelazo było około dziesięć razy droższe od złota. Jednak w epoce żelaza, ten materiał nie był przedmiotem wysokiej wartości i o wysokim prestiżu. Stracił też swoje znaczenie symbolicznie. Żelazo meteorytowe stracił na wartości wraz z rozwojem technologii hutniczych, gdy coraz łatwiej wydobywano żelazo z ziemi. Żelazo z meteorytu stało się zwykłą rudą żelaza. 

Możemy wnioskować, że istnieje duże prawdopodobieństwo, że był to zaobserwowany upadek, a nie szczęśliwe znalezisko. Meteoryty żelazne mogą być duże [setki kg], ale to może być problem. Duże kawałki nie nadają się do obróbki, a małe kawałki [mniej niż jeden kg] trzeba oddzielić, co jest prawie niemożliwe przy użyciu narzędzi z epoki żelaza– wyjaśnia prof. Albert Jambon z Sorbonne Université, autor korespondencyjny artykułu opublikowanego w Journal of Archeological Science: Reports (geekweek.interia.pl)

Żelazo meteorytowe wykryto w trzech bransoletach (jedna to pierścień na kostkę) oraz w szpilce. Bansolety pochodziły z cmentarza Częstochowa-Raków. Zabytkową szpilkę archeolodzy znaleźli na cmentarzysku Częstochowa-Mirów. Historykon.pl zwraca uwagę, że „stanowisko w Częstochowie-Rakowie jest jednym z najbogatszych na świecie, jeśli chodzi o koncentrację przedmiotów wykonanych z żelaza meteorytowego, co stawia to miejsce na równi z niektórymi stanowiskami archeologicznymi w Egipcie”.

CZYTAJ WIĘCEJ: Słynny podróżnik odnaleziony. "To był horror na statku, zjedli go"

Dlaczego stosowano żelazo z rzadkiego meteorytu? Zmieszanie kosmicznego pierwiastka z ziemskim żelazem pozwoliło uzyskać dwa kolory. To jeden z najwcześniejszych przykładów takiego wzornictwa w historii Polski. Co więcej, żelazo meteorytowe zmieszano z żużlem żelazowym, by łatwiej uzyskać łatwiej przedmioty z wzorami. Zdaniem badaczy historii, mógł to być pierwszy krok do rozwoju techniki wyrobu stali damasceńskiej.

Odnalezione przedmioty zostały poddane analizom z wykorzystaniem różnych technik, w tym przenośnej analizy fluorescencji rentgenowskiej (p-XRF), skaningowej mikroskopii elektronowej (SEM) ze spektroskopią dyspersji energii (EDS) i mikrotomografią rentgenowską- wyjaśnia Geekweek Interia.

Cmentarzyska Częstochowa-Raków i Częstochowa-Mirów są oddalone od siebie o ok. 6 kilometrów. Oba należały do kultury łużyckiej i datowane są na okres halsztacki, ok. 750–600 p.n.e. 

Wszystkie przedmioty z żelaza meteorytowego znajdują się obecnie w zbiorach Muzeum Częstochowskiego. Ozdoby z cmentarzyska rakowskiego można zobaczyć na wystawie "Z mroku dziejów" w Rezerwacie Archeologicznym na Rakowie oraz na niedawno udostępnionej stałej wystawie historycznej "Częstochowa – spojrzenie w przeszłość" prezentowanej w Ratuszu.

Źródło: Radio ZET, Geeweek Interia, Phys.org, Historykon.pl, Science Direct

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje

Strona główna
dzieje się