Czy porysowane patelnie są szkodliwe dla zdrowia?

Patelnia to jeden z podstawowych elementów wyposażenia każdej kuchni. Korzystamy z niej niemal codziennie, smażąc jajka, warzywa, mięso czy naleśniki. Jednak z biegiem czasu na powierzchni patelni – szczególnie teflonowej – mogą pojawić się rysy. Czy porysowana patelnia może być szkodliwa dla zdrowia? Czy należy ją od razu wymienić? Sprawdź, zanim znów wrzucisz coś na rozgrzany tłuszcz.

Redakcja poleca

Zdrowy tłuszcz. Świat je "masło bogów", a Polacy się brzydzą

Najgorszy olej do smażenia. "Trucizna, ryzyko raka"

Na tym maśle nie wolno smażyć. "Szkodliwe, ryzyko nowotworu"

Porysowana patelnia teflonowa – zagrożenie dla zdrowia?

Teflon, czyli politetrafluoroetylen (PTFE), to popularna powłoka nieprzywierająca stosowana w patelniach i garnkach. Jej największą zaletą jest to, że potrawy nie przywierają do powierzchni, dzięki czemu można smażyć z mniejszą ilością tłuszczu.

porysowana patelnia i wpływ na zdrowie Fot: PIOTR KAMIONKA/REPORTER/East News

Zarysowana patelnia teflonowa, aluminiowy garnek bez powłoki czy przegrzane naczynie mogą nie tylko psuć smak potraw, ale też negatywnie wpływać na zdrowie- ostrzega Onet.

Problem pojawia się, gdy powłoka teflonowa ulegnie zarysowaniu. W wyniku uszkodzeń mogą uwalniać się drobne cząsteczki teflonu do jedzenia. Choć PTFE sam w sobie nie jest toksyczny, jego cząstki w przewodzie pokarmowym nie przynoszą żadnych korzyści, a w nadmiarze mogą podrażniać układ trawienny.

CZYTAJ WIĘCEJ: Czy jajko jest świeże? Ten test babci zawsze działa

Co gorsze, jeśli patelnia była niskiej jakości, pod teflonem może znajdować się aluminium, które również może przenikać do jedzenia. Długotrwałe narażenie na aluminium powiązano z chorobami neurodegeneracyjnymi, takimi jak choroba Alzheimera. Co więcej, porysowana patelnia z aluminium może zacząć oddawać do potraw jony glinu.

Co z patelniami z powłoką ceramiczną lub granitową?

Również patelnie z powłoką ceramiczną lub granitową mogą się rysować – szczególnie, jeśli używamy metalowych sztućców. Choć te materiały są z założenia bardziej trwałe i odporne, zarysowania mogą obniżać ich właściwości nieprzywierające i zwiększać ryzyko uwalniania szkodliwych substancji, szczególnie jeśli patelnia była pokryta dodatkowymi powłokami chemicznymi.

Patelnie z PFAS – ukryte zagrożenie

Wiele patelni, zwłaszcza te tańsze, zawiera związki z grupy PFAS (tzw. "wieczne chemikalia"). Są one odporne na ciepło i tłuszcze, ale niestety – również potencjalnie toksyczne. PFAS mogą zakłócać gospodarkę hormonalną, działać rakotwórczo i długo utrzymują się w organizmie człowieka.

Porysowana powierzchnia może przyspieszać migrację tych związków do żywności, zwłaszcza w wysokich temperaturach. Dlatego jeśli nie masz pewności, z czego wykonana jest Twoja patelnia – lepiej wymienić ją na bezpieczniejszy model.

porysowana patelnia rakotwórcza Fot: Pexels / RDNE Stock project

Kiedy wyrzucić patelnię?

Zaleca się wymianę patelni, gdy:

• powłoka nieprzywierająca jest widocznie porysowana lub łuszczy się,
• patelnia zmienia kolor pod wpływem temperatury lub jedzenia,
• potrawy zaczynają przywierać mimo wcześniejszej skuteczności,
• czujesz nieprzyjemny zapach podczas smażenia – może to świadczyć o rozkładzie powłoki.

Jak dbać o patelnię, by służyła dłużej?

• Używaj silikonowych lub drewnianych przyborów kuchennych – unikaj metalu.
• Nie przegrzewaj patelni – pusta patelnia na dużym ogniu szybko się niszczy.
• Myj ręcznie – zmywarka może przyspieszać zużycie powłoki.
• Przechowuj oddzielnie od innych naczyń, by uniknąć przypadkowego zarysowania.

Bezpieczna alternatywa – jaka patelnia jest zdrowa?

Jeśli chcesz uniknąć potencjalnie szkodliwych substancji:

• Wybierz patelnię stalową, żeliwną lub ceramiczną dobrej jakości.
• Unikaj tanich, nieoznakowanych produktów – szczególnie tych z rynków czy sklepów online bez certyfikatów.
• Szukaj informacji typu "bez PFAS", "PFOA free", "non-toxic" itp.

Redakcja poleca

Zdrowsze niż zwykłe masło. Można na tym smażyć

Gdzie wyrzucić olej z patelni? Polacy nie wiedzą i łamią prawo

Polacy smażą na tym oleju. Kiedyś napędzał silniki

Podsumowanie: porysowane patelnie a zdrowie

Porysowana patelnia – zwłaszcza z teflonem lub nieznanym rodzajem powłoki – może być zagrożeniem dla zdrowia. Jeśli zauważysz uszkodzenia, lepiej wymień patelnię na nową. Wybierając naczynia kuchenne, kieruj się jakością i bezpieczeństwem materiałów – to inwestycja w Twoje zdrowie i dobre samopoczucie.

źródło: Radio ZET, Onet, Healthline

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku