Obserwuj w Google
Oceń
Niezwykłe odkrycie sprzed 99 milionów lat. W Birmie (Mjanmie) odnaleziono paleontologiczny skarb w kawałku żywicy. Co z okresu kredy zachowało się w świetnym stanie w bursztynie? Paleontolodzy twierdzą, że „czegoś takiego jeszcze nigdy nie odkryto”.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Odkryli ogon jaszczurki w bursztynie.
- Czym jest inkluzja?
- Jakie znaczenie ma odkrycie ogona jaszczurki w bursztynie?
- Dlaczego drzewa zaczęły wydzielać lepką żywicę?
- Czym jest autotomia i jak działa u jaszczurek?
Odkrycie w bursztynie. Ma 99 milionów lat
Bursztyn potrafi zachować ślady życia sprzed milionów lat. W jego wnętrzu naukowcy odnajdują owady, fragmenty roślin, a nawet niewielkie kręgowce, których delikatne szczątki rzadko przetrwałyby w innych warunkach. Na łamach "Palaeontologia Electronica" możemy przeczytać o niezwykłym odkryciu w Birmie w rejonie Kachin. W bursztynie (skamieniała żywica) natrafiono na znalezisko, które rzuca nowe światło na życie tropikalnych lasów i anatomię gadów w okresie kredy. W bursztynie zachował się ogon jaszczurki sprzed 99 milionów lat. To niespotykana dotąd inkluzja (organizm w bursztynie sprzed milionów lat).
Quiz: Państwa miasta - quiz z geografii, trudne pytania
Skąd się wziął ogon jaszczurki w bursztynie?
Naukowcy wyjaśniają, że już 99 milionów lat temu drzewa musiały wykształcić mechanizm obrony przed zwierzętami. Zaczęły wydzielać lepką żywicę, która była dla owadów jak śmiertelna pułapka, która kamieniała i więziła je na wieki. We wnętrzu bursztynu mogły przetrwać szczegóły budowy zwierząt, które w zwykłych warunkach uległyby rozkładowi.
W przeciwieństwie do wielu skamieniałości zachowanych jedynie jako odciski lub rozproszone fragmenty kości, inkluzje bursztynowe mogą ujawniać szczegóły powierzchni ciała, łusek, kończyn, a czasami także delikatnych tkanek. Obok jaszczurek naukowcy znajdują w nim owady, pająki, fragmenty roślin, pióra, a czasami także ślady interakcji między organizmami. Dzięki temu naukowcy mogą analizować nie tylko to, jak wyglądały dawne zwierzęta, lecz także próbować ustalić ich miejsce na drzewie ewolucyjnym. Bursztyn jest więc czymś więcej niż piękną pamiątką po dawnych lasach. To archiwum biologiczne, w którym zachowały się fragmenty ekosystemów sprzed dziesiątek milionów lat.
Quiz: Test wiedzy o Polsce. Trudne pytania, nie tylko historia i geografia
Jaszczurka odrzuciła ogon
Naukowcy wskazują, że odnaleziony ogon gada w bursztynie to dowód na autotomię. Jaszczurki w obliczu zagrożenia ze strony drapieżnika same pozbywają się ogona. W tym celu mają wykształcone słabsze i łamliwe kręgi ogonowe oddzielone miękką tkanką łączną. Później ogon odrasta, chociaż nigdy nie w pełnej pierwotnej formie. Co ciekawe, odrzucony ogon przez jakiś czas sam się rusza, zajmując drapieżnika i dając jaszczurce czas na ucieczkę.
Odnaleziony okaz nie był łatwy do zbadania. Bursztyn ma około 18 mm szerokości, a jego nieprzezroczystość utrudniała dokładne oględziny za pomocą zwykłego mikroskopu optycznego. Ogon jaszczurki sprzed 99 milionów lat przebadano z użyciem mikrotomografii rentgenowskiej. Technika ta pozwala uzyskać serię obrazów wnętrza obiektu przy użyciu promieniowania rentgenowskiego, a następnie odtworzyć jego strukturę w trzech wymiarach. Dzięki temu można analizować szczegóły ukryte wewnątrz bursztynu bez niszczenia cennego okazu.
Wykazano pierścień tkanki mięśniowej wokół pęknięcia, który ułożony jest w rozetę. To dowód właśnie na autotomię, czyli możliwość odrzucenia ogona. Do tej pory nie wiedzieliśmy jak dawno temu jaszczurki wykształciły ten mechanizm obronny.
Badacze zwrócili także uwagę na inne uszkodzenie widoczne w środkowej części zachowanego ogona. Ich zdaniem nie jest ono śladem autotomii. Mogło powstać wskutek działania drapieżnika albo uszkodzeń, do których doszło już po śmierci zwierzęcia.
Źródło: Science, Planeta.pl, Radio ZET, Palaeontologia Electronica
Oceń artykuł
Tu się dzieje
