18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Kaszanka i polska kuchnia

Straszna wędlina z Polski. U nas tradycja, a świat się brzydzi

04.04.2025  19:06
Kaszanka. Straszna polska wędlina. Świat uważa to za obrzydliwe
fot. Shutterstock/ArtCookStudio

Kaszanka to tradycyjny wyrób wędliniarski z Polski, który turystów przyprawia o mdłości i drżenie rąk. Z czego robi się kaszankę? Z czym kaszanka smakuje najlepiej? Wyjaśniamy, wszystko co chcielibyście wiedzieć o tradycyjnej kaszance.

Kaszanka to polska tradycja, której świat się brzydzi

Kaszanka nazywana jest również "krwiątką", "kaszokiem" lub "krupniokiem" (w zależności od regionu). Wyglądem przypomina kiełbasę. Jest jednym z najstarszych i najbardziej charakterystycznych wyrobów wędliniarskich w Polsce. Chociaż budzi różnorodne skojarzenia, jest ceniona za bogaty smak, wszechstronność w kuchni oraz swoje korzenie w tradycji kulinarnej. Chociaż inna tradycyjna wędlina z Polski została wybrana za najgorszą w Europie, to właśnie kaszanka budzi przerażenie w wielu krajach. 

kaszanka
kaszanka Fot: Kosc/AGENCJA WSCHOD/REPORTER/East News

Kaszanka - polska tradycja, krupnioki i black pudding

Polak ma kaszankę w sercu. To nasze kulinarne DNA. Polacy kochają ten wyrób wędliniarski z kaszy i krwi oraz podrobów. To polski specjał robiony np. przy okazji świniobicia, smażony z cebulą, z grilla albo jedzony z ogórkami kiszonymi. Z czego robi się kaszankę i jak wpływa na zdrowie?

Kaszankę wyrabia się z kaszy i krwi oraz podrobów. Istnieje wiele rodzajów kaszanki – gryczana, jęczmienna, można również trafić na mieszaną. Jej podstawowymi przyprawami są cebula, pieprz i majeranek- pisze o kaszance Radio ZET.

Kaszanka niejedno ma imię, ale wszystkie łączy jedno - tradycja. Przypominamy, że krupnioki śląskie uzyskały w czerwcu 2016 europejski certyfikat Chronione Oznaczenie Geograficzne. W Nikiszowcu obchodzone nawet „Święto Krupnioka”. Kaszanka to również produkt wpisany na listę produktów tradycyjnych w kategorii Produkty mięsne w woj. łódzkim. I co ciekawe, kaszanka jest obecna również w kuchni ukraińskiej (Krovyanka), fińskiej (Mustamakkara), słowackiej (Jaternica lub Hurka), węgierskiej (Véres hurka) i niemieckiej (Grützwurst). Anglicy znają kaszankę jako "blood sausage" i "black pudding". Inną potrawą przypominającą kaszankę jest szewska kasza. Jest to zapiekana mieszanka mielonej śledziony i kaszy gryczanej.

kaszanka
kaszanka Fot: Kosc/AGENCJA WSCHOD/REPORTER/East News

Z czego powstaje kaszanka?

Kaszanka ma barwę od brązowej do ciemnobrązowej, niejednolita. W zależności od wielkości, jedno pętko może ważyć kilkanaście deko. W tradycyjnej kaszance w województwie łódzkim na przekroju widoczne kawałki wątroby oraz jasne cząstki kaszy.

Główne składniki kaszanki:

  • Kasza (najczęściej gryczana lub jęczmienna) – odpowiadająca za konsystencję i sytość.
  • Krew wieprzowa – nadająca jej charakterystyczny smak i barwę.
  • Podroby wieprzowe (np. wątroba, serca) – używane jako główne źródło białka i aromatu.
  • Przyprawy – takich jak majeranek, czosnek, pieprz, sól czy cebula, które podkreślają smak wyrobu.

Całość masy trafia do naturalnych jelit, które są następnie parzone lub podwędzane. Dzięki temu kaszanka nabiera odpowiedniej struktury i trwałości.

Quiz: Test wiedzy o jedzeniu. Kuchnia i gotowanie bez tajemnic

Marcin Kaminski/East News
1/23 Czym są kołduny?

Jak się robi kaszankę?

Proces produkcji kaszanki składa się z kilku etapów:

  1. Przygotowanie składników – ugotowanie kaszy oraz oczyszczenie i obróbka termiczna podrobów.
  2. Mieszanie masy – krew, kasza, podroby i przyprawy są dokładnie mieszane, by uzyskać jednolitą konsystencję.
  3. Nadziewanie jelit – gotowa masa trafia do naturalnych osłonek, co nadaje kaszance jej tradycyjny kształt.
  4. Obróbka termiczna – kaszanka jest parzona lub wędzona, dzięki czemu jest gotowa do spożycia.
tradycyjna kaszanka
tradycyjna kaszanka Fot: Robert Sobocinski/East News

Czy jedzenie kaszanki jest zdrowe?

Kaszanka, choć jest daniem sycącym i pełnym smaku, budzi pewne kontrowersje w kontekście zdrowia. Jej właściwości odżywcze zależą od jakości składników oraz metody przygotowania.

Zalety zdrowotne kaszanki:

  • Źródło żelaza – dzięki zawartości krwi wieprzowej, kaszanka jest bogata w żelazo hemowe, które jest łatwo przyswajalne przez organizm. To szczególnie korzystne dla osób z anemią.
  • Białko – podroby i kasza dostarczają pełnowartościowego białka.
  • Błonnik – obecny w kaszy, wspomaga prawidłowe funkcjonowanie układu pokarmowego.

Wady zdrowotne kaszanki:

  • Wysoka zawartość tłuszczu i soli – co może być problematyczne dla osób z chorobami układu krążenia lub nadciśnieniem.
  • Kaloryczność – spożywana w nadmiarze może przyczyniać się do nadwagi.

Kaszanka może być elementem zdrowej diety, jeśli spożywana jest z umiarem i w połączeniu z lekkimi dodatkami, jak warzywa.

z czego robi się kaszankę
z czego robi się kaszankę Fot: Kosc/AGENCJA WSCHOD/REPORTER/East News
Z uwagi na zawartość podrobów i tłuszczu, a co za tym idzie również cholesterolu, kaszanki nie powinny jeść osoby borykające się z chorobami serca oraz hipercholesterolemią. Ponieważ kaszanka cechuje się wysoką zawartością puryn, unikać jej muszą także osoby z dną moczanową- ostrzega przed kaszanką Medonet.

Co można przyrządzić z kaszanki? Przepis na kaszankę

Kaszanka to wyjątkowo wszechstronny produkt, który można przygotować na wiele sposobów. Oto kilka pomysłów:

  1. Smażona kaszanka z cebulą
    Klasyczne połączenie – wystarczy pokroić kaszankę w plastry i podsmażyć na patelni z cebulą. Można dodać majeranek i podać z pieczywem.
  2. Pieczona kaszanka w folii aluminiowej
    Idealna na grilla lub piekarnik. Kaszankę można zapiec z dodatkiem jabłek, cebuli i przypraw.
  3. Zapiekanka ziemniaczana z kaszanką
    Warstwy ziemniaków, cebuli i plastrów kaszanki ułożone w naczyniu żaroodpornym, zapieczone z odrobiną śmietany lub sera.
  4. Naleśniki z farszem z kaszanki
    Nietypowa propozycja – kaszanka zmieszana z podsmażoną cebulą jako farsz do naleśników lub pierogów.
  5. Kaszanka z kiszoną kapustą
    Podsmażona kaszanka serwowana na kiszonej kapuście to tradycyjne danie w wielu polskich domach.
  6. Pierogi z kaszanką

Podsumowując, kaszanka, choć jest prostym i tradycyjnym produktem, kryje w sobie wiele możliwości kulinarnych. Warto ją włączyć do diety jako urozmaicenie, szczególnie dla osób ceniących regionalne smaki i tradycję. Kluczem do zdrowego spożycia kaszanki jest umiar oraz odpowiednie dodatki, które podkreślą jej smak i zbalansują wartości odżywcze.

Źródło: Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Radio ZET

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje

Strona główna
dzieje się