Uważaj na wakacjach. Jadowite ryby w Europie

Oceń

Najbardziej jadowite zwierzęta świata? Australijskie węże, pająki, paraliżujące meduzy, skorpiony, szerszenie - pojawiają się w każdym takim zestawieniu. Coraz większe zagrożenie stanowi też jadowita ryba skrzydlica ognista, czyli ognica pstra. Niestety, ten gatunek ryb jest wyjątkowo inwazyjny i rozpanoszył się w Europie. Jak silny jest jad ryby skrzydlicy?

Ognica pstra, czyli skrzydlica ognista – co to za ryba? Czy jest trująca i jadowita?

Najstraszniejsze zwierzęta świata? Pewnie powiecie giga anakondy, kraby porywające ludzi, potężne warany albo trzewikodzioby. Pamiętajcie jednak, że ryby raf koralowych potrafią zachwycać kolorami, ale niektóre z nich kryją w sobie niebezpieczne tajemnice. Jedną z najbardziej charakterystycznych i intrygujących, istnym potworem morskim, jest ognica pstra – nazywana też skrzydlicą ognistą. Z jej wachlarzowatymi płetwami i hipnotyzującym wyglądem trudno ją pomylić z jakimkolwiek innym gatunkiem. Ale czy ta piękna ryba może być śmiertelnie niebezpieczna?

skrzydlica ognista Pterois volitans Fot: Sergio Hanquet/Bios Photo/East News

Czy ognica pstra jest jadowita? Sprawdź, co warto o niej wiedzieć, zanim spotkasz ją w naturze lub... na talerzu. Uwaga - skrzydlice ogniste, zwane morskimi smokami, pojawiły się już w Europie!

Redakcja poleca

Bałtyk zagrożony. "Zielony wir" to zwiastun katastrofy?

Jadowita ryba w Bałtyku. Atakuje "kolcem smoka"

Skrzydlica ognista – wygląd i pochodzenie

Skrzydlica ognista / Ognica pstra (Pterois volitans) to drapieżna ryba morska z rodziny skorpenowatych, pochodząca z Indo-Pacyfiku. Występuje naturalnie w wodach Oceanu Indyjskiego i Spokojnego, ale przez ostatnie lata rozprzestrzeniła się także w rejonie Morza Karaibskiego i zachodniego Atlantyku, gdzie uznawana jest za gatunek inwazyjny.

Charakterystyczne cechy skrzydlicy ognistej:

długie, wachlarzowate płetwy przypominające skrzydła
intensywne pasy w kolorach czerwieni, brązu i bieli
długość do 40 cm
spokojne, ale bardzo efektowne poruszanie się

Jej bajkowy wygląd nie jest przypadkowy – to część mechanizmu obronnego, który ma odstraszać drapieżniki. I faktycznie, większość ryb trzyma się od niej z daleka.

jadowita ryba ognica Fot: East News R.Dirscherl

Czy ognica pstra jest jadowita?

Tak – skrzydlica ognista jest rybą jadowitą. Jej długie kolce na grzbiecie, brzuchu i płetwach piersiowych zawierają groźny jad, który może być niebezpieczny dla człowieka. Jad skrzydlicy powoduje wyjątkowo silny ból!

Objawy po ukłuciu przez ognicę:

silny ból (porównywalny do oparzenia lub użądlenia osy)
obrzęk i zaczerwienienie skóry
nudności, zawroty głowy, a w rzadkich przypadkach nawet zaburzenia rytmu serca

U zdrowych dorosłych ludzi ukłucie zwykle nie zagraża życiu, ale może być wyjątkowo nieprzyjemne i wymagać interwencji medycznej. Dla osób uczulonych, dzieci czy osób starszych kontakt z jadem ognicy może być poważniejszy.

Mimo to – przygotowana przez doświadczonych kucharzy – może być nie tylko piękna, ale i smaczna. Jej mięso jest jadalne i uznawane za przysmak – szczególnie w krajach tropikalnych i regionach, gdzie walczy się z jej inwazyjną obecnością. Jad znajduje się tylko w kolcach, nie w mięśniach, dlatego po odpowiednim przygotowaniu jest całkowicie bezpieczna do spożycia. Mięso skrzydlicy ognistej ma delikatny smak, niską zawartość tłuszczu i jest bogate w białko. Coraz częściej pojawia się w kuchni azjatyckiej i karaibskiej.

Jad skrzydlicy ognistej zawiera w sobie neurotoksynę, która w przypadku ukłucia człowieka może doprowadzić do jego śmierci. Jest to gatunek poławiany komercyjnie. Spożywa się go po usunięciu płetw z trucizną, mięso jest bardzo delikatne- ostrzega Akwarium Gdyńskie.

Jak się chronić przed jadem skrzydlicy?

Jeśli nurkujesz lub pływasz w tropikalnych wodach, zachowaj ostrożność:

nie dotykaj żadnych ryb – nawet jeśli wyglądają atrakcyjnie i spokojnie
unikaj pływania wśród raf bez odpowiedniego przeszkolenia
noszenie kombinezonu do snorkelingu lub nurkowania może zmniejszyć ryzyko kontaktu z kolcami

W przypadku ukłucia:

Zanurz ranę w ciepłej wodzie (do 45°C) – ciepło pomaga zneutralizować toksyny.
Zgłoś się do lekarza, zwłaszcza jeśli pojawią się poważniejsze objawy.

Quiz: Pająki bez tajemnic. Test wiedzy o pająkach

1/20 Który pajęczak ma "psie uszy"?

Zyzuś tłuścioch

Kosarz króliczek (Metagryne bicolumnata)

Brązowa wdowa

Strojniś nadobny

Ryba ognica - najczęściej zadawane pytania, najważniejsze informacje:

Czy ognica pstra może zabić człowieka?

Tak, ale przypadki śmiertelne są niezwykle rzadkie.

Czy skrzydlica ognista może być trzymana w akwarium?

Tak, choć tylko przez doświadczonych akwarystów. Wymaga dużego zbiornika i ostrożnego obchodzenia się ze względu na jad.

Gdzie można spotkać ognicę?

Badania przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Wageningen w Holandii dały alarmujące wyniki. Na łamach „NeoBiota” czytamy, że skrzydlica pstra oraz skrzydlica wachlarzopłetwa dokonują wręcz inwazji na kolejne regiony Morza Śródziemnego. Samice składają od 2000 do nawet 15000 ziaren ikry i to za jednym razem. Skrzydlice pojawiły się u brzegów Turcji, na Cyprze, w Grecji i we Włoszech, a od 2016 roku są oficjalnie w Morzu Śródziemnych uważane za gatunek inwazyjny. Mają przewagę nad konkurencyjnymi gatunkami ryb. Ognica wykazuje bardzo niską podatność na pasożyty, wysoki wskaźnik rozrodczy, charakteryzuje ją szybki wzrost, a kolce jadowe chronią „smoki morskie” przed drapieżnikami. Nie mają w Europie żadnych naturalnych wrogów.

Redakcja poleca