18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Jad skolopendry

Gryzą w nocy. Jadowite, "dziecko zmarło"

11.03.2026  12:18
Skolopendra olbrzymia Scolopendra gigantea
fot. Shutterstock/Yuttana Joe

Najstraszniejsze zwierzęta świata? Wcale nie jadowite węże, wielkie pająki i potworne jaszczurki. Skolopendra olbrzymia (Scolopendra gigantea, Puerto Rican Giant Centiped) to największa znana skolopendra na świecie. Jest to jadowity drapieżnik, od którego, gdy w nocy wypełza na polowanie, trzymajcie się jak najdalej. Sposób w jaki te wielkie skolopendry polują, i jakie wybierają ofiary, to istny horror.

  • Jak wygląda skolopendra olbrzymia
  • Czy skolopendra olbrzymia jest jadowita i jakie objawy wywołuje ukąszenie.
  • Gdzie występuje skolopendra olbrzymia i w jakich warunkach życiowych można ją spotkać.
  • Ciekawostki o olbrzymich skolopendrach jak z horroru

Skolopendra olbrzymia (Scolopendra gigantea) – czy to jadowity drapieżnik? Potwór z horroru naprawdę istnieje

Przerażają was wielkie i jadowite skolopendry azjatyckie, które wchodzą do butów? Są na świecie o wiele straszniejsze istoty. Wyobraź sobie wije długie na ponad 30 centymetrów, z dziesiątkami nóg, które potrafią błyskawicznie zaatakować ofiarę i wstrzyknąć neurotoksyczny jad. Choć wygląda jak potwór z filmu grozy, to nie jest fantazja scenarzystów piszących najstraszniejsze horrory. Skolopendra olbrzymia (Scolopendra gigantea) istnieje naprawdę i należy do najbardziej imponujących drapieżnych stawonogów na świecie.

skolopendra Scolopendra gigantea
skolopendra Scolopendra gigantea Fot: Shutterstock/Scolopendra gigantea

Ten tropikalny wij (nie owad!) budzi skrajne emocje, głównie przerażenie. Ale czy naprawdę jest tak groźny, jak sugeruje jego wygląd? Czy skolopendra olbrzymia stanowi zagrożenie dla człowieka?

Największa skolopendra na świecie

Skolopendra olbrzymia uchodzi za największy gatunek skolopendry na Ziemi. Ewolucyjnie jej budowa ciała przez miliony lat zmieniła się niewiele. Zwykle ma barwę czerwono-brązową lub miedzianą, a jej nogi są jasnożółte. W połączeniu z ogromnymi rozmiarami wygląda jak stworzenie z prehistorycznej dżungli.

Dorosłe osobniki zwykle osiągają około 25–30 cm długości, jednak rekordowe okazy mogą przekraczać nawet 35–40 cm. Ciało skolopendry olbrzymiej jest spłaszczone i podzielone na ponad 20 segmentów, z których każdy ma parę odnóży. Charakterystyczną cechą są przednie odnóża przekształcone w tzw. forcipule – szczękoczułki zakończone jadowymi kolcami. To właśnie nimi skolopendra chwyta i paraliżuje swoje ofiary. A wybiera ofiary zaskakujące...

skolopendra olbrzymia
skolopendra olbrzymia Fot: Shutterstock/SUBAS CHANDRA MAHATO

Gdzie żyją największe skolopendry?

Skolopendra olbrzymia występuje głównie w tropikalnych regionach Ameryki Środkowej i Południowej. Spotyka się ją m.in. w Wenezueli, na wyspach karaibskich czy w wilgotnych lasach deszczowych Amazonii. Najczęściej ukrywa się pod kamieniami, w butwiejących pniach drzew, w norach lub szczelinach skał. Prowadzi nocny tryb życia, dlatego w dzień rzadko wchodzi w kontakt z człowiekiem. Jeśli jednak zostanie zaskoczona, potrafi bronić się agresywnie.

Czy skolopendra olbrzymia jest jadowita?

Skolopendra olbrzymia jest jadowita i wykorzystuje jad do polowania oraz obrony. Jej toksyna zawiera m.in. histaminę, serotoninę, acetylocholinę oraz enzymy proteolityczne, które pomagają szybko unieruchomić ofiarę.

Ugryzienie skolopendry może powodować:

  • silny, palący ból
  • obrzęk i zaczerwienienie
  • gorączkę i osłabienie
  • wtórne infekcje bakteryjne. 

Choć ukąszenie skolopendry jest bardzo bolesne, zazwyczaj nie zagraża życiu zdrowej osoby dorosłej. Wyjątkiem mogą być osoby uczulone na toksyny lub małe dzieci – znany jest przypadek śmiertelnego ukąszenia 4-letniego dziecka w Wenezueli.

jadowita Scolopendra gigantea
jadowita Scolopendra gigantea Fot: Shutterstock/chia how lee

Drapieżnik, który potrafi upolować nietoperza w locie

Najbardziej niezwykłe w skolopendrze olbrzymiej jest to, na jakie zwierzęta potrafi polować. Większość ludzi zakłada, że te przerażające stawonogi skolopendrokształtne żywią się głównie owadami, skorpionami i pająkami. Tymczasem wielkie skolopendry jedzą małe kręgowce takie jak jaszczurki, żaby, młode gryzonie, a nawet nietoperze. Szczególnie zasmakowały w trzech gatunkach nietoperzy: straszaka jaskiniowego (Mormoops megalophylla), nagim nietoperzu Davy’ego (Pteronotus davyi) i Leptonycteris curasoae. Dodajmy, że są to nietoperze bardzo szybkie i większe od skolopendr. Chętnie polują też na ślimaki i ryby.

Zdarza się, że Scolopendra gigantea wspina się na ściany jaskiń i chwyta nietoperze w locie, przytrzymując je licznymi odnóżami i wstrzykując jad. To jeden z najbardziej spektakularnych przykładów drapieżnictwa w świecie stawonogów.

Co ciekawe, chociaż skolopendry to potworni myśliwi rodem z horroru, są również troskliwymi matkami. Opiekują się potomstwem aż do usamodzielnienia.

Źródło: Radio ZET / Guiness World Records / American Academy of Allergy, Asthma & Immunology / Research Gate

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje

Strona główna
dzieje się