18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Badania z Cambridge

Polski ptak zachwycił zagranicznych naukowców. Jest prawie jak człowiek

16.05.2025  05:55
Odkrycie dotyczące sójki euroazjatyckiej
fot. Andy Jenner/Shutterstock

Badacze z brytyjskiego Uniwersytetu Cambridge dokonali odkrycia podczas badania sójki euroazjatyckiej (Garrulus glandarius). Chodzi o ich wyjątkową zdolność do posiadania typowo ludzkiej pamięci epizodycznej.

  • Sójka euroazjatycka posiada pamięć epizodyczną, wcześniej uznawaną za zdolność tylko ludzi.
  • Pamięć epizodyczna pozwala na przywoływanie wspomnień z kontekstem czasu, miejsca i emocji.
  • Badania wykazały, że sójki mogą zapamiętywać, gdzie schowały pożywienie, kiedy i jakiej jakości.
  • Odkrycie kwestionuje granice inteligencji zwierząt i może mieć wpływ na badania nad chorobami neurodegeneracyjnymi.

Wspaniały ptak wprawił naukowców w osłupienie. Chodzi o sójkę euroazjatycką

Niezwykłe odkrycie z brytyjskiego Uniwersytetu Cambridge. Naukowcy zbadali ptaki z gatunku sójka euroazjatycka (Garrulus glandarius), które znajdziemy w Polsce. Okazało się, że te zwierzęta posiadają tzw. pamięć epizodyczną, którą uważano za taką, którą posiadają jedynie ludzie. Czym tak dokładnie jest pamięć epizodyczna i dlaczego tak ważne jest to odkrycie?

Polski ptak zachwycił zagranicznych naukowców. Jest prawie jak człowiek
Polski ptak zachwycił zagranicznych naukowców. Jest prawie jak człowiek Fot: Luc Viatour/Wikimedia Commons

Pamięć epizodyczna to wyjątkowa zdolność mózgu do przywoływania wspomnień z pełnym kontekstem – z pamięcią czasu, miejsca i emocji, które nam wtedy towarzyszyły. W ten sposób ludzie odtwarzają doświadczenia i dotychczas sądzono, że to coś typowo ludzkiego. Uważano tak, ponieważ ten proces wymaga wysoko rozwiniętego umysłu, abstrakcyjnego myślenia i samoświadomości.

Quiz: Poznasz ptaki po zdjęciu? Tylko geniusz przetrwa 5. pytanie

Carlos Delgado/Wikimedia Commons
1/20 Zaczynamy od czegoś prostego. Co to za ptak?

Sójka euroazjatycka ma pamięć epizodyczną. Co to znaczy?

Wcześniej uznawano, że teoretycznie szympansy i psy mają możliwość odtwarzania wspomnień, lecz nigdy nie udało się tego niepodważalnie dowieść. To sójka euroazjatycka jest zwierzęciem, któremu oficjalnie można przyznać taką zdolność. Odkrycie Brytyjczyków kwestionuje długo obowiązujące przekonania naukowców i zwykłych ludzi, że tak wysokie zdolności kognitywne zarezerwowane są tylko dla gatunku wybranego – człowieka. Teraz możemy być już pewni, że niektóre zwierzęta zbliżone są do nas pod pewnym względami i nie powinniśmy spoglądać na nie z góry.

Jak bardzo rozwinięta jest sójka euroazjatycka?
Jak bardzo rozwinięta jest sójka euroazjatycka? Fot: Marek Szczepanek/Wikimedia Commons

Badania przeprowadzono na sójkach euroazjatyckich, z rodziny krukowatych, ponieważ już dawno temu zauważono, że są to ptaki bardzo inteligentne, przewyższające zdolnościami intelektualnymi niektóre ssaki naczelne. Naukowcy zbadali siedem okazów sójki i sprawdzili ich zdolność do wyszukiwania skrytek na podstawie przypadkowych informacji wizualnych. Okazało się, że nie tylko kodowały one i przechowywały w pamięci poszczególne informacje, ale umiały je skutecznie wykorzystać do wykonania zadania.

Badania z Cambridge. Co oznacza odkrycie dotyczące sójek?

Wyniki badań są jasne – sójki mają faktycznie pamięć epizodyczną i zdolność do chronologicznego porządkowania zdarzeń praktycznie na poziomie zbliżonym do człowieka. Mogą przywoływać wspomnienia i umieszczać je w odpowiednim kontekście. Będą wiedzieć, gdzie schowały pożywienie, jakiej jest jakości i kiedy powstało. Wcześniej już odkryto, że sójki euroazjatyckie potrafią korzystać z narzędzi, a nawet je same tworzyć. Jasne było więc, że mają wysoko rozwiniętą zdolność do abstrakcyjnego myślenia. Artykuł naukowy ukazał się w magazynie „PLOS One”.

Sójka zachwyciła naukowców
Sójka zachwyciła naukowców Fot: Hans-Jörg Hellwig/Wikimedia Commons

Implikacje dla nauki są następujące:

  • Kulturowe – coraz bardziej rozumiemy, jak zatarta i nieoczywista jest granica pomiędzy człowiekiem a resztą świata zwierząt.
  • Ewolucyjne – wysoko rozwinięte zdolności intelektualne sójek wskazują, że u innych gatunków również wykształciła się inteligencja, która miała dać im przewagę. To oznacza, że równocześnie do ludzi rozwijały się inne zwierzęta, które w przeciwieństwie do nas nie miały możliwości wykorzystania wszystkich skutków posiadania wysokiej inteligencji.
  • Naukowe – lepsze zrozumienie pamięci epizodycznej u sójek pozwoli na adekwatnie dokładniejsze zrozumienie tego mechanizmu u człowieka. Może to być istotne w pracach nad leczeniem chorób neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera.

Sójka euroazjatycka - co to za zwierzę? Informacje

Sójka euroazjatycka (Garrulus glandarius) to ptak z rodziny krukowatych, zamieszkujący Europę i Azję. Jest to zwierzę o wyjątkowych zdolnościach intelektualnych. Charakteryzuje się wyraźnym upierzeniem, z dominującymi odcieniami niebieskimi, brązowymi i białymi. Jest średniej wielkości ptakiem, osiągającym długość ciała 34-36 cm i rozpiętość skrzydeł 52-58 cm. Sójki preferują lasy liściaste i mieszane, ale mogą również występować w parkach i ogrodach. W ich diecie dominują orzechy, nasiona, owady oraz małe kręgowce. Sójki prowadzą życie terytorialne, a ich gniazda budowane są w koronach drzew.

Źródło: Planeta.pl/PLOS One/TwojaPogoda/Wikipedia

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku.

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje

Strona główna
dzieje się