18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Toksyczny chrząszcz w Polsce

Trujące owady w Polsce. Nie dotykaj tego chrząszcza

16.05.2025  15:14
Pryszczel lekarski, trujące chrząszcze
fot. Shutterstock/ozgur kerem bulur

Niezwykłe owady w Polsce. Na podium obligatoryjnie musi znaleźć się pryszczel lekarski. Ten niebezpieczny chrząszcz znany jest również jako „hiszpańska mucha”. Od afrodyzjaku do trucizny nie jest daleko. Te owady dosłownie żyją w toksycznych związkach.

Pryszczel lekarski - trujące owady w Polsce, hiszpańska mucha

Pryszczel lekarski (Lytta vesicatoria, majka lekarska) to chrząszcz z rodziny oleicowatych. Poznacie go od razu, bo ma zielone ubawienie z metalicznym połyskiem. W świecie owadów wygląda jak  sportowe cacko lśniące w słońcu. Nie bez powodu jednak pryszczel lekarski ma również przydomek „hiszpańska mucha”.

Kantarydyna, którą wydziela pryszczel lekarski, ma niezwykłe właściwości. Stosowana była niegdyś jako środek moczopędny i silny afrodyzjak. Może się jednak okazać to miłość na zabój. To substancja mocno drażniąca. Zbyt duża dawka zamienia się w truciznę, i to o działaniu śmiertelnym.

pryszczel lekarski czyli hiszpańska mucha
pryszczel lekarski czyli hiszpańska mucha Fot: Shutterstock/alslutsky

Toksyczność kantarydyny porównywalna jest z cyjankiem i strychniną. Dawka śmiertelna wynosi powyżej 1,5 g.

Pryszczele lekarskie żyją w toksycznych związkach... dosłownie! Samiec pryszczela lekarskiego (tylko one produkują kantarydynę) podczas zbliżenia przekazuje samicy małą dawkę trucizny. Pokryte są złożone przez nią jajeczka, co zabezpiecza je przed zjedzeniem przez drapieżniki.

CZYTAJ WIĘCEJ: Ptasie kleszcze wchodzą do domów. Sprawdź balkon!

Pryszczel lekarski - trucizna, afrodyzjak i dawna medycyna

Pryszczel lekarski od wieków znany jest medycynie ludowej. Dawniej sposobem na wszystko było upuszczanie krwi. Aby wypływały płynniej z pacjenta, stosowano m.in. wezykatorie czyli plastry sporządzone z kantarydyny. Jak podaje Muzeum w Tomaszowie Mazowieckim, w XIX wieku stosowano miksturę składającą się z wosku, smalcu i sproszkowanych pryszczeli lekarskich. Na ciele chorego pojawiały się pęcherze, które zdaniem ówczesnych medyków, „wyciągały chorobę”.

chrząszcz pryszczel lekarski
chrząszcz pryszczel lekarski Fot: Shutterstock/Alex Kazinskyi

M.in. w starożytnym Rzymie z pryszczeli lekarskich i kantarydyny wytwarzano afrodyzjak. Często jednak apetyt na miłość był zbyt wielki, a przedawkowanie kończyło się stanami zapalnymi w obrębie narządów układu moczowo-płciowego. 

Ciekawostka – larwy pryszczela pasożytują w gniazdach pszczół. Larwa pryszczela czeka na pszczołę na kwiatach, przyczepia się do niej i tak na gapę dostaje się do gniazda. Dorosłe pryszczele, podczas masowych pojawów, niszczą jesiony, klony i topole.

Źródło: Radio ZET, Muzeum w Tomaszowie Mazowieckim

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje

Strona główna
dzieje się