Oceń
Ziemniaki od lat należą do najczęściej jedzonych produktów w Polsce, ale niewiele osób wie, że ich właściwości zmieniają się po kilku godzinach w lodówce. Naukowcy badają zjawisko zwane retrogradacją skrobi, dzięki któremu schłodzone ziemniaki zawierają więcej tzw. skrobi opornej. Jak skrobia oporna wpływa na zdrowie i proces trawienia? Czy warto schłodzić ugotowane ziemniaki przed ich zjedzeniem?
Z tego artykułu dowiesz się:
- dlaczego schłodzone ziemniaki różnią się od świeżo ugotowanych,
- czym jest skrobia oporna i jak wpływa na organizm,
- czy schłodzenie ziemniaków zmienia ich kaloryczność,
- czy można je później bezpiecznie odgrzać,
- kto może szczególnie skorzystać z takiego sposobu przygotowania.
Większość osób je ziemniaki od razu po ugotowaniu. Badania pokazują, że warto zrobić inaczej
Większość osób stawia na stole gorące ziemniaki prosto z garnka. Tymczasem po ostygnięciu i kilku godzinach spędzonych w lodówce zachodzi proces, którego nie widać gołym okiem. Część zawartej w ziemniakach skrobi ulega retrogradacji. Oznacza to, że zmienia swoją strukturę i przekształca się w tzw. skrobię oporną. Nie jest ona trawiona w jelicie cienkim w taki sam sposób jak zwykła skrobia. Zamiast tego trafia do jelita grubego, gdzie staje się pożywką dla korzystnych bakterii. To właśnie dlatego naukowcy od lat interesują się schłodzonymi ziemniakami i innymi produktami bogatymi w skrobię, takimi jak ryż czy makaron.
Czym jest skrobia oporna?
Choć nazwa może brzmieć skomplikowanie, działanie skrobi opornej jest stosunkowo proste. Organizm nie rozkłada jej całkowicie podczas trawienia. Dzięki temu przypomina ona błonnik pokarmowy.
Badania sugerują, że skrobia oporna może:
- wspierać rozwój korzystnych bakterii jelitowych,
- zwiększać uczucie sytości,
- sprzyjać produkcji krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, ważnych dla zdrowia jelit,
- ograniczać gwałtowny wzrost poziomu glukozy we krwi po posiłku.
To nie oznacza jednak, że schłodzone ziemniaki są "superproduktem" i całkowicie zastępują zdrową dietę. Korzyści zależą od całego sposobu odżywiania i wielkości porcji.
Czy schłodzone ziemniaki mają mniej kalorii?
To jeden z najczęściej powtarzanych mitów.
Schłodzenie ziemniaków nie sprawia, że nagle stają się niskokaloryczne. Nadal dostarczają zbliżoną ilość energii. Zmienia się natomiast sposób, w jaki część zawartej w nich skrobi jest trawiona. Zwiększenie ilości skrobi opornej może wpływać na niższą odpowiedź glikemiczną po posiłku, ale nie oznacza, że można jeść schłodzone ziemniaki bez ograniczeń.
Czy można ponownie podgrzać ziemniaki?
To dobra wiadomość dla osób, które nie przepadają za zimnymi ziemniakami. Według badań część skrobi opornej pozostaje nawet po delikatnym podgrzaniu. Oznacza to, że nie trzeba jeść ziemniaków prosto z lodówki, aby skorzystać z tego efektu. Najlepiej jednak unikać wielokrotnego podgrzewania tych samych produktów. Kluczowe jest także właściwe przechowywanie: ugotowane ziemniaki powinny jak najszybciej ostygnąć i trafić do lodówki, a nie pozostawać przez wiele godzin w temperaturze pokojowej.
Kto może szczególnie skorzystać na jedzeniu zimnych ziemniaków?
Dietetycy zwracają uwagę, że taki sposób przygotowania ziemniaków może być zdrowy dla osób:
- dbających o zdrowie jelit,
- chcących zwiększyć ilość błonnika w diecie,
- kontrolujących poziom glukozy we krwi (zgodnie z zaleceniami lekarza lub dietetyka),
- starających się dłużej utrzymać uczucie sytości po posiłku.
Nie jest to jednak metoda leczenia ani sposób na szybkie odchudzanie.
Nie tylko ziemniaki. Podobny efekt dotyczy także ryżu i makaronu
Proces retrogradacji zachodzi również w innych produktach bogatych w skrobię. Po ugotowaniu i schłodzeniu więcej skrobi opornej może pojawić się także w:
- ryżu,
- makaronie,
- niektórych płatkach zbożowych,
- roślinach strączkowych.
CIEKAWOSTKA: statystyczny Polak zjada od 90 do 100 kg ziemniaków rocznie. W Europie najwięcej ziemniaków jedzą Białorusini. Najwięcej ziemniaków na świecie zjadają Hindusi i Chińczycy.
Źródło: Healthline, Radio ZET / Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej
Oceń artykuł
Tu się dzieje
