Oceń
Sławosz Uznański-Wiśniewski przebywa w kosmosie, trwa misja Misja Axiom 4. ESA zapowiada przeprowadzenie ważnych eksperymentów w warunkach mikrograwitacji. Po co w kosmos poleciały z polskim astronautą niesporczaki? Czym w ogóle są niesporczaki? Wyjaśniamy, najważniejsze informacje o niesporczakach w kosmosie. Od nich może zależeć przyszłość lotów na Marsa!
Sławosz Uznański-Wiśniewski i niesporczaki w kosmosie. Ważny eksperyment
Sławosz Uznański-Wiśniewski w ramach misji Axiom 4 poleciał w kosmos i zadokował do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Polak spędzi w kosmosie 14 dni. Oprócz jedzenia astro pierogów w kosmosie, czeka go też ciężka praca. W warunkach mikrograwitacji zostanie przeprowadzonych ok. 60 eksperymentów naukowych. 13 z nich przygotowali polscy naukowcy. Polak wykona też 30 pokazów edukacyjnych i popularnonaukowych. Szczecińska astrofizyk prof. Ewa Szuszkiewicz, koordynatorka projektu Yeast TradigradeGene ("Zanim polecimy na Marsa. Czy niesporczaki mogą pomóc w ochronie innych organizmów w przestrzeni kosmicznej?”), wyjaśniła mediom, że zostaną przeprowadzone także eksperymenty z udziałem niesporczaków. To od tych mikroskopijnych istot zależy przyszłość ludzi w kosmosie?
Zaczyna się epoka intensywnej eksploracji kosmosu. Budowane będą bazy na Księżycu, a wkrótce odbędzie się lot na Marsa - nawet wiadomo kto poleci na Czerwoną Planetę jako pierwszy. Elon Musk zapowiada nawet budowę miasta na Marsie. W związku z tym naukowcy chcą zbadać, czy "drożdże wzbogacone białkiem niesporczaków będą mogły zaspokoić część naszych potrzeb dotyczących żywności, paliwa". Eksperyment z genami niesporczaków na ISS, przygotowany przez naukowców UAM w Poznaniu, przyniesie przełom w eksploracji kosmosu dzięki tym małym twardzielom?
Czym są niesporczaki? Niezniszczalne organizmy, przetrwają wybuch atomowy
Czym są niesporczaki (Tardigrada)? To tzw. "małe wodne niedźwiadki" - mikroskopijne bezkręgowce, których najwięksi przedstawiciele dorastają do ok. 1 mm. Są to pierwotne organizmy pierwouste, u których w rozwoju embrionalnym, tak jak u tasiemców, pierścienic, glist i nicieni, nie wytwarza się wtórny otwór gębowy.
CZYTAJ WIĘCEJ: Elon Musk chce zniszczyć Międzynarodową Stację Kosmiczną
Przede wszystkim, niesporczaki są zadziwiająco odporne na ekstremalne warunki, takie jak gotowanie, zamrażanie czy ekspozycja na próżnię kosmiczną. To jedne z najbardziej odpornych organizmów na świecie - niemal niezniszczalne! Wytrzymają bez wody i tlenu. Wytrzymają ekstremalne promieniowanie. Wytrzymają nie tylko gotowanie w temperaturze 150 stopni Celsjusza, ale przetrwają też, gdy temperatura osiągnie zero absolutne.
W 2007 roku niesporczaki brały udział w misji FOTON-M3. Wystawiono je na działanie próżni kosmicznej przez 10 dni, a później sprowadzono je na Ziemię. Twardziele przetrwały!
Niesporczak żyje krótko - od kilku miesięcy do 2-3 lat. A gdy ma jakimś cudem problemy z przetrwaniem, może w stanie "odrętwienia" (anabioza, niemal śmierć kliniczna) przetrwać kilkadziesiąt lat, nawet bez wody.
Nie gotują się i nie giną w takim żarze. Te niewielkie organizmy wytrzymują zresztą znacznie więcej np. mordercze ciśnienie, uderzenie z ogromną prędkością (zderzenie z przeszkodą przy szybkości 2621 km/h przeżywa 100 proc. z nich) czy promieniowanie, nawet wybuch jądrowy i życie w próżni, również kosmicznej. Wiadomo, że przeżywają po przejściu przez układ pokarmowy innego zwierzęcia, chociażby ślimaka- pisze o niesporczakach Zielona Interia.
Chcąc eksplorować kosmos i lecieć na Marsa musimy poznać sekret odporności niesporczaków. To dlatego na ISS ze Sławoszem Uznańskim-Wiśniewskim wysłano drożdże genetycznie zmodyfikowane w wyniku włączenia w ich genom genu niesporczaka. Chodzi gen odpowiedzialny za syntezę białka mitochondrialnego nazywanego AOX i wiązanego z odpornością niesporczaków na ekstremalne warunki środowiskowe.
Zostanie zbadany wpływ AOX niesporczaka na przeżywalność komórek drożdży w warunkach mikrograwitacji panujących na ISS. Naukowcy wyniki badań wykorzystają, by stworzyć genetycznie zmodyfikowane drożdże jako biofabryki na Marsie i na Księżycu oraz w trakcie innych długich podróży kosmicznych.
CIEKAWOSTKA: 11 kwietnia 2019 r. izraelska sonda "Beresheet" rozbiła się nad północnymi krańcami morza księżycowego Mare Serenitatis na Księżycu. Miała na pokładzie niesporczaki. Zdaniem naukowców, przetrwały katastrofę i beztrosko żyją sobie na Księżycu.
Poznajemy procesy, które zachodzą w organizmach w warunkach niekorzystnych, takich jak mikrograwitacja, promieniowanie jonizujące, które właśnie na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej panują i które będą nam towarzyszyć podczas lotu na Marsa- mówi szczecińska astrofizyk o eksperymentach w ramach misji Axiom 4. (Radio Szczecin)
Ciekawostki o niesporczakach:
-
Przetrwają niemal wszystko
Niesporczaki wytrzymują:- temperatury od -272°C do 150°C,
- promieniowanie znacznie wyższe niż śmiertelna dawka dla człowieka,
- ciśnienie kilkaset razy większe niż na dnie Rowu Mariańskiego, nawet ciśnienie 6000 atmosfer!
- próżnię kosmiczną i pełne nasłonecznienie!
-
Były w kosmosie
W 2007 r. niesporczaki poleciały na orbitę na pokładzie satelity ESA. Przetrwały warunki otwartego kosmosu i... w doskonałej formie wróciły na Ziemię żywe! -
Mogą „zastopować czas”
Gdy warunki środowiska są ekstremalne, wchodzą w stan anabiozy – zwijają się, wysychają i niemal całkowicie zatrzymują procesy życiowe. W tym stanie mogą przetrwać nawet 100 lat bez wody! -
Są mikroskopijne, ale świetnie zbudowane
Mają od 0,05 mm do 1,2 mm, a mimo to posiadają:- odbyt, mózg, oczy, układ trawienny i nerwowy,
- osiem nóg zakończonych pazurkami – jak miniaturowe niedźwiadki.
-
Mają super-DNA
Ich DNA jest chronione przez specjalne białko Dsup (damage suppressor), które minimalizuje uszkodzenia wywołane promieniowaniem czy odwodnieniem. -
Nie są robakami ani owadami
Tworzą własny typ w systematyce biologicznej – to Tardigrada, blisko spokrewnione z pazurnicami i stawonogami. -
Potrafią przetrwać bez wody
Niesporczaki mogą wyschnąć niemal do zera – tracąc 99% wody z organizmu – i po latach w obecności wilgoci znów się "obudzić" i znów się rozmnażać. -
Mogą podróżować po świecie... z wiatrem
Są tak lekkie, że mogą przemieszczać się z wiatrem, kurzem, ptasimi piórami – i kolonizować niemal każde środowisko, od lodowców po pustynie.
Źródło: Zielona Interia / Radio ZET / Nauka w Polsce / Europejska Agencja Kosmiczna / Radio Szczecin / Uniwersyteckie.pl / Business Insider Polska / Nature Communications / PLOS One
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
