18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Zatrucie rybą

Tej ryby zakazują kolejne kraje. Nad Bałykiem to hit

04.06.2026  08:22
Ryby maślane (butterfish)
fot. MARIUSZ GRZELAK/REPORTER/East News

Jakie ryby najlepiej jeść nad Bałtykiem? Królują dorsz, łosoś, flądra i ryby maślane. O tych ostatnich niestety Polakom brakuje wiedzy. Co to są za ryby i czy są zdrowe? A może to właśnie "butterfish" powodują zatrucia pokarmowe? Dlaczego w niektórych krajach tych ryb się zakazuje?

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Czym charakteryzuje się mięso ryby maślanej.
  • Dlaczego ryby maślane mogą powodować problemy żołądkowe.
  • Kto powinien unikać spożywania ryb maślanych.
  • Czy ryba maślana jest zdrowa i jakie ma wartości odżywcze.

Czy ryby maślane są zdrowe? Uwaga nad Bałtykiem, ryzyko zatrucia

Ryby maślane, tzw. butterfish, od lat budzą skrajne emocje. Jedni uwielbiają ich delikatny smak i miękkie mięso, inni ostrzegają przed nieprzyjemnymi skutkami ubocznymi po spożyciu. Zastanawialiście się jednak kiedyś czy ryby maślane są zdrowe? Coraz częściej mówi się o tym, że powodują zatrucia i problemy żołądkowe. Co więcej, choć ryby maślane są cenione przez smakoszy, w niektórych krajach ich sprzedaż jest ograniczana ze względu na specyficzne właściwości tłuszczów obecnych w mięsie. Co warto wiedzieć przed zamówieniem ryby maślanej w smażalni nad Bałtykiem? 

ryba maślana, eskolar
ryba maślana, eskolar Fot: Shutterstock/Maks Tarkivskyi

Nie bez powodu kraje takie jak Włochy i Japonia, zakazały sprzedaży eskolara i kostropaka. Chociaż w wielu krajach są na „czarnej liście”, to są importowane do Polski i cieszą się coraz większą popularnością. Najczęściej jemy je w formie wędzonej oraz w sushi.

Czym właściwie jest ryba maślana?

Pod nazwą „ryba maślana” sprzedawane są najczęściej różne gatunki ryb morskich, przede wszystkim eskolar (Lepidocybium flavobrunneum) oraz kostropak (Ruvettus pretiosus). To ryby niemal bez ości, o zawartości tłuszczu przekraczającej nawet 20%. Ich mięso zawiera duże ilości woskowych estrów tłuszczowych, których organizm człowieka nie trawi w pełni. To właśnie te związki odpowiadają za charakterystyczną, maślaną konsystencję mięsa. Jednocześnie mogą powodować problemy żołądkowo-jelitowe u części osób.

Czy ryba maślana jest zdrowa?

Mimo kontrowersji ryba maślana zawiera wiele cennych składników odżywczych. Jest źródłem pełnowartościowego białka, selenu, fosforu oraz witamin z grupy B. Zawiera również kwasy tłuszczowe omega-3, które wspierają pracę serca, mózgu i układu krążenia.

Do najważniejszych zalet ryby maślanej należą:

  • wysoka zawartość białka,
  • obecność kwasów omega-3,
  • niska zawartość węglowodanów,
  • duża sytość po spożyciu,
  • bogactwo składników mineralnych.
ryba maślana
ryba maślana Fot: Shutterstock/JuliaLavleis

Pod względem wartości odżywczych ryba maślana może być wartościowym elementem diety. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy spożywana jest w dużych ilościach. Niestety, ryby maślane mają skłonność do przyswajania rtęci. Są to również ryby kaloryczne. Eskolar zawiera około 260 kalorii w 100 gramach, a więc dwukrotnie więcej niż w przypadku tuńczyka. Ryb maślanych powinny unikać kobiety w ciąży, osoby starsze oraz osoby z wrażliwym układem trawiennym. Co gorsza, częste jedzenie ryb maślanych prowadzi do przeciążenia wątroby.

Czy ryba maślana może zaszkodzić?

Tak. U części osób spożycie większej ilości ryby maślanej może wywołać nieprzyjemne objawy ze strony układu pokarmowego.

Najczęściej wymieniane skutki uboczne po zjedzeniu ryby maślanej to:

  • biegunka,
  • bóle brzucha,
  • nudności,
  • skurcze jelit,
  • tłuste stolce.

Objawy pojawiają się zwykle kilka godzin po spożyciu. Nie są związane z zatruciem bakteryjnym ani obecnością toksyn. To efekt wspomnianych estrów woskowych, które przechodzą przez przewód pokarmowy praktycznie niestrawione. Z tego powodu eksperci zalecają umiarkowane spożywanie ryby maślanej, szczególnie osobom z wrażliwym układem trawiennym. Wiele źródeł sugeruje, że porcja wynosząca około 100–150 gramów jest zwykle dobrze tolerowana przez większość zdrowych osób. Spożywanie znacznie większych ilości zwiększa ryzyko wystąpienia problemów trawiennych.

sashimi z ryby maślanej
sashimi z ryby maślanej Fot: Shutterstock/PattPaulStudio

 Zjedzenie ryb maślanych mogą prowadzić do problemów trawiennych  takich jak:

  • Steatorea (biegunka oleista): Niestrawione estry woskowe są wydalane z organizmu w postaci tłustych plam w kale. Objaw ten, choć niegroźny, może być uciążliwy i powodować dyskomfort.
  • Bóle brzucha i wzdęcia: U niektórych osób po spożyciu dużych ilości ryb maślanych

Czy można zatruć się rybą maślaną?

W klasycznym znaczeniu zatrucie rybą maślaną występuje rzadko. Jeśli produkt jest świeży i prawidłowo przechowywany, nie stanowi większego zagrożenia mikrobiologicznego niż inne ryby morskie. Problem polega na tym, że wiele osób myli reakcję organizmu na niestrawne tłuszcze z zatruciem pokarmowym. Objawy mogą być podobne, jednak mechanizm jest zupełnie inny. W praktyce większość przypadków zgłaszanych jako „zatrucie rybą maślaną” wynika z naturalnych właściwości tej ryby, a nie zepsucia produktu.

Kto powinien uważać na rybę maślaną?

Szczególną ostrożność powinny zachować:

  • osoby z chorobami przewodu pokarmowego,
  • osoby cierpiące na zespół jelita drażliwego,
  • dzieci,
  • seniorzy,
  • kobiety w ciąży.

Quiz: Test wiedzy o jedzeniu. Kuchnia i gotowanie bez tajemnic

Marcin Kaminski/East News
1/23 Czym są kołduny?

Ryba maślana - najważniejsze informacje w skrócie

  • Czy ryba maślana jest zdrowa? Tak, zawiera białko, minerały i kwasy omega-3.
  • Czy ryba maślana może zaszkodzić? Tak, zwłaszcza po spożyciu większych ilości.
  • Czy można się nią zatruć? Prawdziwe zatrucie zdarza się rzadko, ale mogą wystąpić silne dolegliwości jelitowe.
  • Czy warto ją jeść? Tak, ale z umiarem i świadomością możliwych skutków ubocznych.

Źródło: Radio ZET , NOAA

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje

Strona główna
dzieje się