Oceń
Tatar to klasyka polskiej kuchni i rarytas dla smakoszy, ale czy jedzenie surowego mięsa jest bezpieczne? Wyjaśniamy jakie ryzyko niesie ze sobą jedzenie mięsa bez obróbki termicznej. Grożą wam nie tylko tasiemiec, tasiemczyca i bąblowica!
Tatar – przysmak czy zagrożenie? Sprawdź, jakie ryzyko dla zdrowia niesie jedzenie surowego mięsa
Tatar, czyli potrawa z surowego mięsa, od lat ma swoich wiernych fanów w Polsce. Najczęściej przygotowywany z wysokiej jakości wołowiny, ewentualnie z dziczyzny, podawany z żółtkiem jajka, cebulą, ogórkiem i przyprawami, uchodzi za rarytas w wielu restauracjach i domach. To hit na weselach do alkoholu, klasyka kulinarna na urodzinach i imieninach. Polacy kochają jedzenie tatara, który był kultowym daniem już w PRL.
Jednak czy wiemy, jakie ryzyko zdrowotne może wiązać się z jego spożywaniem? Czy jedzenie tatara jest bezpieczne? Oto, co warto wiedzieć, zanim sięgniesz po kolejną porcję. Przedstawiamy najważniejsze informacje o ryzyku związanym z konsumowaniem tatara.
Tatar, krwisty stek, befsztyk tatarski, carpaccio - dania z surowego mięsa mogą nieść za sobą poważne konsekwencje zdrowotne.
Surowe mięso, tatar – co może się w nim kryć?
Tatar to potrawa na zimno, przygotowywana bez żadnej obróbki cieplnej, co oznacza, że nie zabijamy bakterii ani pasożytów, które mogą znajdować się w mięsie. To właśnie surowość stanowi największe zagrożenie. Przykładowo, w 2024 roku, w wyniku działań urzędowych Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w surowym mięsie w sklepach wykryto Escherichia coli wytwarzające toksynę Shiga (STEC). Portal Spożywczy ostrzega: zakażenie bakterią STEC może prowadzić do krwotocznego zapalenia okrężnicy lub znacznie rzadziej, bezkrwawej biegunki. Może również wystąpić znaczne pogorszenie stanu zdrowia objawiające się, jako zespół hemolityczno-mocznicowy (ang. hemolytic-uremic syndrome, HUS) lub jeszcze rzadziej jako zakrzepowa plamica małopłytkowa.
Tatar, surowe mięso. Najczęstsze zagrożenia biologiczne to:
- Salmonella – bakteria często występująca w surowym mięsie i jajkach. Może powodować silne zatrucia pokarmowe.
- Listeria monocytogenes – bakteria szczególnie niebezpieczna dla kobiet w ciąży, osób starszych i z obniżoną odpornością.
- Escherichia coli (E. coli) – niektóre szczepy tej bakterii mogą prowadzić do poważnych zakażeń układu pokarmowego.
- Toksoplazmoza – choroba pasożytnicza, szczególnie groźna dla kobiet w ciąży i osób z osłabionym układem odpornościowym.
- Włośnica (trichinelloza) – choroba pasożytnicza wywoływana przez spożycie mięsa zakażonego larwami włośnia krętego, częstsza w mięsie wieprzowym, ale nie tylko.
- Jedzenie surowego mięsa może spowodować zainfekowanie tasiemcem
- Yersinia enterocolitica – ta groźna bakteria kryje się m.in. w surowej wieprzowinie. Jak ostrzega Poradnik Zdrowie, powoduje m.in. biegunkę, bóle brzucha przypominające zapalenie wyrostka robaczkowego, gorączkę i wymioty. Może prowadzić do reaktywnego zapalenia stawów
- Bakteria Clostridium perfringens, gdy zaatakuje organizm, prowadzi m.in. do wodnistych biegunek, wzdęć i bólu brzucha. Jest to zakażenie groźne szczególnie dla osób starszych.
Kto powinien szczególnie unikać tatara i surowego mięsa?
Nie każdy organizm jest gotowy na kontakt z potencjalnie niebezpiecznym mikroświatem surowego mięsa. Oto grupy osób, które powinny zrezygnować z jedzenia tatara:
- kobiety w ciąży (ze względu na ryzyko toksoplazmozy i listeriozy),
- dzieci i niemowlęta,
- osoby starsze,
- osoby z obniżoną odpornością (np. po przeszczepach, w trakcie chemioterapii, z chorobami autoimmunologicznymi),
- osoby z chorobami przewodu pokarmowego.
Jak bezpiecznie jeść tatara? Praktyczne porady
Jeśli nie wyobrażasz sobie życia bez tatara, możesz zminimalizować ryzyko dzięki kilku prostym zasadom:
- Kupuj mięso tylko w zaufanych sklepach mięsnych lub u rzeźnika, który dba o jakość i świeżość produktów. Najlepiej, jeśli mięso zostanie zmielone na miejscu, tuż przed przygotowaniem.
- Jeśli do tatara dodajesz surowe jajko, upewnij się, że pochodzi ono ze sprawdzonego źródła i było odpowiednio przechowywane. Wykonaj TEST NA ŚWIEŻOŚĆ JAJEK
- Nigdy nie przechowuj gotowego tatara przez kilka godzin – surowe mięso szybko się psuje. Najlepiej zjeść go od razu po przyrządzeniu.
- Umyj dokładnie ręce, narzędzia i powierzchnie robocze, które miały kontakt z surowym mięsem.
- Jeśli nie masz pewności co do pochodzenia mięsa w restauracji lub sklepie – lepiej odpuścić. Nie każdy lokal gastronomiczny przestrzega najwyższych standardów higieny.
Czy warto jeść tatara?
Tatar może być bezpieczny, ale tylko wtedy, gdy przygotujemy go z najwyższej jakości składników i zachowamy ścisłą higienę. Mimo wszystko, dla wielu osób – zwłaszcza tych z grup ryzyka – spożywanie tatara wiąże się z poważnym zagrożeniem zdrowotnym.
Jeśli zależy Ci na zdrowiu, warto rozważyć alternatywy, np. tatar z pieczonych buraków, wędzonego łososia czy wegańskie wersje tej potrawy. Pamiętaj: nawet największy przysmak nie jest wart ryzyka zatrucia.
Źródło: Zdrowie Radio ZET, WHO, Healthline / Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH / GIS (Główny Inspektorat Sanitarny) / WHO (Światowa Organizacja Zdrowia) / Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
