Oceń
Czym są tłuszcze trans? Wyjaśniamy w jakich produktach jest najwięcej tłuszczów trans i jak bardzo są szkodliwe. Choć kolejne kraje ich zakazują, a badania potwierdziły, że powodują śmiertelne choroby, to w Polsce wciąż jemy je masowo.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak tłuszcze trans wpływają na zdrowie serca i układ krążenia.
- Czym są tłuszcze trans i jak powstają.
- Gdzie najczęściej można znaleźć tłuszcze trans w produktach spożywczych.
- Dlaczego tłuszcze trans są uznawane za szkodliwe dla zdrowia psychicznego.
Tłuszcze trans w jedzeniu. W czym są?
Tłuszcze trans jeszcze kilkanaście lat temu były symbolem nowoczesnej żywności. Wydłużały trwałość produktów, poprawiały smak, nadawały chrupkość frytkom, kremową konsystencję czekoladom oraz sprawiały że ser w burgerach lepiej się topi. Dziś wiadomo już, że tłuszcze trans należą do najbardziej szkodliwych składników współczesnej diety. Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że spożywanie tłuszczów trans odpowiada za ponad 500 tysięcy zgonów rocznie z powodu chorób serca i naczyń krwionośnych. Lekarze porównują ich wpływ na organizm do „powolnego trucia organizmu każdego dnia”. Oto prawda o tłuszczach trans bez cenzury.
Mimo restrykcyjnych regulacji i zakazu stosowania w kolejnych krajach, tłuszcze trans wciąż trafiają codziennie na talerze milionów ludzi. Problem polega na tym, że wiele osób nadal nie wie, czym dokładnie są tłuszcze trans, gdzie się ukrywają i dlaczego nawet niewielkie ilości mogą dramatycznie zwiększać ryzyko chorób serca, cukrzycy, miażdżycy, udaru czy zaburzeń neurologicznych.
Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Czym są tłuszcze trans?
Tłuszcze trans powstają np. podczas smażenia w wysokiej temperaturze. To szczególny rodzaj nienasyconych kwasów tłuszczowych, których struktura chemiczna została zmieniona podczas procesu uwodorniania olejów roślinnych. W praktyce oznacza to, że płynny olej zamienia się w bardziej stały tłuszcz, odporny na wysoką temperaturę i długie przechowywanie. To właśnie dlatego przemysł spożywczy przez dekady uwielbiał tłuszcze trans. Były tanie, wydajne i pozwalały produkować żywność o długim terminie przydatności. Problem pojawił się wtedy, gdy naukowcy zaczęli analizować ich wpływ na zdrowie człowieka.
Czy tłuszcze trans są szkodliwe i rakotwórcze?
Badania wykazały, że tłuszcze trans działają wyjątkowo agresywnie na organizm. Nie tylko podnoszą poziom „złego” cholesterolu LDL, ale jednocześnie obniżają poziom „dobrego” HDL. To połączenie uznawane jest za jeden z najbardziej niebezpiecznych mechanizmów prowadzących do miażdżycy i chorób układu krążenia.
Jak ostrzega Radio ZET, są uznanym czynnikiem powstawania nowotworów złośliwych (zwłaszcza raka piersi, jelita grubego i prostaty). Kwasy tłuszczowe trans, mogą zwiększać stężenie białka C-reaktywnego, insulinooporność, otyłość trzewną, procesy zapalne i ryzyko powstania zespołu metabolicznego.
Gdzie znajdują się tłuszcze trans?
Największym źródłem tłuszczów trans przez lata były produkty wysoko przetworzone. Choć wiele krajów ograniczyło ich stosowanie, nadal można je znaleźć w części żywności dostępnej w sklepach i gastronomii.
Najczęściej tłuszcze trans występują w:
- twardych margarynach,
- fast foodach,
- frytkach smażonych wielokrotnie na tym samym oleju,
- ciastkach i wyrobach cukierniczych,
- tanich kremach czekoladowych,
- chipsach i słonych przekąskach,
- gotowych daniach instant,
- drożdżówkach i produktach piekarniczych,
- popcornie do mikrofali,
- mrożonych pizzach.
Szczególnie niebezpieczne są produkty zawierające na etykiecie określenia takie jak „częściowo utwardzone oleje roślinne” lub „częściowo uwodornione tłuszcze”. To właśnie one najczęściej oznaczają obecność przemysłowych tłuszczów trans.
Jak tłuszcze trans niszczą organizm?
Wpływ tłuszczów trans na zdrowie jest znacznie poważniejszy, niż sądzono jeszcze kilkanaście lat temu. Naukowcy odkryli, że oddziałują praktycznie na cały organizm. Tłuszcze trans nasilają przewlekłe stany zapalne w organizmie. Organizm reaguje na tłuszcze trans podobnie jak na substancje toksyczne. Aktywuje mechanizmy obronne, które z czasem zaczynają uszkadzać tkanki i narządy.
Regularne spożywanie tłuszczów trans:
- zwiększa ryzyko zawału,
- przyspiesza rozwój miażdżycy,
- uszkadza ściany naczyń krwionośnych,
- zwiększa ryzyko udaru,
- podnosi ciśnienie tętnicze.
Lekarze podkreślają, że nie istnieje bezpieczna dawka przemysłowych tłuszczów trans. Nawet niewielkie ilości spożywane regularnie mogą zwiększać ryzyko chorób serca.
Tłuszcze trans mogą wpływać na mózg i psychikę
Coraz więcej badań wskazuje, że tłuszcze trans mogą oddziaływać także na układ nerwowy. Naukowcy obserwują związek między dietą bogatą w wysoko przetworzoną żywność a większym ryzykiem depresji, problemów z pamięcią i pogorszenia funkcji poznawczych.
Powód może być związany z nasilaniem stanów zapalnych oraz zaburzeniem pracy neuronów. Mózg jest jednym z najbardziej „tłuszczowych” organów w organizmie, dlatego jakość spożywanych tłuszczów ma ogromne znaczenie dla jego funkcjonowania.
Tłuszcze trans a cukrzyca i otyłość
Badania sugerują również, że tłuszcze trans mogą zwiększać insulinooporność, czyli stan poprzedzający cukrzycę typu 2. Jednocześnie produkty bogate w te tłuszcze są zwykle wysoko kaloryczne i silnie przetworzone, co sprzyja nadwadze i otyłości.
Źródło: Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) / Radio ZET / Wikipedia / Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej / Zdrowie PAP
Oceń artykuł
Tu się dzieje
