Oceń
Czytając etykiety produktów spożywczych, można poczuć się jak na lekcji chemii – E100, E202, E330… i wreszcie E129. Brzmi tajemniczo, ale ten numer kryje za sobą konkretną substancję, której używa się od lat w przemyśle spożywczym. Co to właściwie jest, po co dodaje się E129 do jedzenia i czy mamy się czego obawiać?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Co to jest E129 i w jakich produktach się znajduje.
- Dlaczego E129 budzi kontrowersje w kwestii bezpieczeństwa.
- Gdzie E129 jest zakazany lub ograniczany.
- Jakie są naturalne alternatywy dla E129.
E129 – co to za dodatek w składzie? Czym jest ten czerwony barwnik?
E129 to czerwony barwnik syntetyczny, znany też pod nazwą Czerwień Allura. Wzbogaca kolor produktów takich jak napoje gazowane, żelki, lizaki, galaretki, ciasta, płatki śniadaniowe, a nawet leki, napoje alkoholowe, jogurty, dżemy i kosmetyki.
To barwnik azowy, czyli taki, który powstaje z połączenia związków azowych, oczywiście sztucznie w laboratorium. Dzięki temu żywność ma bardzo intensywny odcień czerwieni i dużą trwałość – nie blaknie pod wpływem światła czy temperatury.
Gdzie można znaleźć E129?
Lista produktów zawierających E129 jest długa. Spotkasz go m.in. w:
- kolorowych napojach (szczególnie typu oranżady, napoje energetyczne),
- słodyczach – żelki, cukierki, lizaki,
- lodach i deserach mlecznych,
- płatkach śniadaniowych,
- przyprawach i sosach (np. słodko-kwaśnych lub barbecue),
- a także w niektórych lekach i suplementach diety (np. syropy dla dzieci).
Czasem występuje też pod nazwą FD&C Red No. 40 – zwłaszcza w produktach amerykańskich.
Czy E129 jest bezpieczny dla zdrowia?
Tu zaczyna się kontrowersyjna część tej historii. Oficjalnie, E129 jest dopuszczony do stosowania w Unii Europejskiej i uznany przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) za bezpieczny w określonych ilościach. Dzienna dopuszczalna dawka to 7 mg na każdy kilogram masy ciała. Bardzo łatwo tę dawkę przekroczyć.
Potencjalna szkodliwość E129
Choć E129 jest dopuszczony do użytku, coraz więcej badań zwraca uwagę na jego negatywny wpływ na zdrowie, zwłaszcza u dzieci. W badaniach klinicznych obserwowano, że spożycie czerwieni Allura może nasilać nadpobudliwość i utrudniać skupienie uwagi u najmłodszych. U osób z astmą lub nietolerancją histaminy barwnik ten bywa przyczyną reakcji alergicznych – takich jak wysypka, świąd skóry czy napady kaszlu. Długotrwałe spożywanie produktów z E129 może również osłabiać barierę śluzową jelit, co sprzyja stanom zapalnym, wzdęciom i problemom z wchłanianiem składników odżywczych.
To barwnik trwały i nie chodzi jedynie o kolor. Długo utrzymuje się w organizmie zaburzając mikrobiom jelitowy. To niebezpieczne dla dzieci, bo ich mikroflora jelitowa dopiero się kształtuje.
Z tego powodu dietetycy i pediatrzy zalecają ograniczenie lub całkowite wyeliminowanie E129 z diety dzieci, zwłaszcza tych z alergiami, astmą lub chorobami układu pokarmowego. Właśnie dlatego na produktach zawierających E129 (i inne barwniki azowe) musi widnieć ostrzeżenie:
„Może mieć szkodliwy wpływ na aktywność i skupienie uwagi u dzieci”.
Gdzie E129 jest zakazany?
Choć w UE i Polsce E129 jest dozwolony, nie wszystkie kraje patrzą na niego przychylnie.
- Wielka Brytania zaleca ograniczenie jego stosowania, a wiele firm dobrowolnie zastąpiło go barwnikami naturalnymi.
- Norwegia przez wiele lat miała zakaz sprzedaży produktów z E129 (zniesiony po dostosowaniu do przepisów UE).
- W Stanach Zjednoczonych barwnik jest dopuszczony, ale również krytykowany przez organizacje konsumenckie – część producentów (np. firm dziecięcych przekąsek) rezygnuje z niego dobrowolnie.
Czy warto unikać E129?
Nie trzeba wpadać w panikę – niewielkie ilości E129 nie powinny zaszkodzić zdrowemu dorosłemu człowiekowi. Ale jeśli dbasz o dietę, masz małe dzieci lub chcesz ograniczyć sztuczne dodatki, warto wybierać produkty barwione naturalnie – np. sokiem z buraka, papryki czy marchwi. Na szczęście coraz więcej firm odchodzi od syntetycznych barwników, bo konsumenci coraz częściej czytają etykiety.
Quiz: Test wiedzy o jedzeniu. Kuchnia i gotowanie bez tajemnic
E129, najważniejsze informacje
| Pytanie | Odpowiedź |
|---|---|
| Co to jest E129? | Czerwony barwnik syntetyczny (Allura Red AC) |
| Czy jest dopuszczony w Polsce i UE? | Tak |
| Czy może być szkodliwy? | W dużych ilościach może powodować nadpobudliwość i alergie |
| Czy jest zakazany gdzieś na świecie? | Tak – był zakazany m.in. w Norwegii, ograniczany w Wielkiej Brytanii |
| Czym go zastąpić? | Naturalnymi barwnikami – np. sokiem z buraka, papryki, marchwi |
E129 nie jest trucizną, ale też nie jest potrzebny naszemu organizmowi. To czysto wizualny dodatek – ma sprawić, że jedzenie wygląda bardziej „apetycznie”. Jeśli chcesz ograniczyć sztuczne barwniki w swojej diecie, po prostu czytaj etykiety – im krótszy skład, tym lepiej.
Źródło: Radio ZET / Healthline
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
