Uwaga na te chipsy w sylwestra. Groźny tłuszcz

Oceń

Skład chipsów bez cenzury. Czy wiesz, co naprawdę kryje się w paczce twoich ulubionych chipsów? Z pozoru to tylko ziemniaki i sól, ale skład niektórych czipsów może przyprawić o zawrót głowy. Wzmacniacze smaku, tłuszcze trans i akrylamid to tylko początek. Sprawdziliśmy, co tak naprawdę jesz, gdy sięgasz po chipsy, i które z nich są najmniej szkodliwe.

Z tego artykułu dowiesz się:

Co kryje się w składzie chipsów i jak to wpływa na zdrowie.
Dlaczego wzmacniacze smaku w chipsach mogą uzależniać.
Które substancje w chipsach mogą być niebezpieczne.
Jakie są zdrowsze alternatywy dla tradycyjnych chipsów.

Chipsy niezdrowe? Skład chipsów. Nie tylko tłuszcz, kalorie i sól

Kiedy otwierasz paczkę chipsów, prawdopodobnie myślisz o smaku, a nie o składzie. Tymczasem producenci czipsów na pewno nie myślą o twoim zdrowiu. To, co kryje się za złocistymi plasterkami ziemniaków, może zaskoczyć nawet najbardziej zagorzałych fanów tej słonej przekąski. Czy naprawdę chipsy to tylko „chemia i tłuszcz”? Sprawdzamy skład chipsów bez cenzury. Ostrzegamy co naprawdę znajduje się w środku każdej paczki czipsów jak bardzo może to wpływać na nasze zdrowie. Czy chipsy mogą być rakotwórcze?

Redakcja poleca

Szokujące mięso w Niemczech. "Jakbyś jadł przyjaciela"

Plastry ciemnej, mięsnej wędliny na białym tle, o jednolitej fakturze i wyglądzie.

To mięso zawiera najlepsze białko. Polacy dają psom

Polacy kochają to mięso, a świat się brzydzi. "Polski skarb"

chipsy to nie tylko tłuszcz Fot: Pexels / Tim Samuel

Biorąc pod uwagę jaki jest skład popularnych chipsów i jakie powodują choroby, na paczkach powinny znaleźć się zdjęcia oraz ostrzeżenia jak na papierosach. Za chwilę dowiesz się o rzeczach, które producenci chipsów woleliby przemilczeć.

Z czego naprawdę robi się chipsy?

Na etykiecie większości popularnych marek znajdziesz kilka podstawowych składników:

Ziemniaki lub mąka ziemniaczana (chociaż niektóre chipsy to rozdrobnione suszone płatki ziemniaczane z mąką, tłuszczem i zagęstnikami). Ziemniaki są zdrowe, ale proces przerabiania na chipsy pozbawia je pozytywnych wartości.
Olej roślinny (najczęściej olej palmowy, słonecznikowy lub rzepakowy)
Sól
Aromaty i przyprawy

Brzmi niewinnie, prawda? Ale diabeł tkwi w szczegółach – a raczej w dodatkach, których nie zawsze zauważamy.

skład chipsów Fot: Liudmyla Chuhunova / Shutterstock

Co jeszcze kryje paczka chipsów?

Wzmacniacze smaku – głównie glutaminian sodu (E621), guanylan sodu (E627) i inozynian sodu (E631).
Te substancje mają sprawić, że nie skończysz na jednej garści. Nie są toksyczne w małych ilościach, ale pobudzają ośrodek przyjemności w mózgu – działają podobnie jak cukier czy używki.
Rakotwórcze węglowodory aromatycznych olejów mineralnych (MOAH), estry glicydowych kwasów tłuszczowych oraz glikoalkaloidy.
Aromaty i barwniki – wiele z nich to syntetyczne związki chemiczne. Choć dopuszczone do obrotu, mogą wywoływać reakcje alergiczne lub bóle głowy u osób wrażliwych.
Tłuszcze trans – To jedne z najbardziej niebezpiecznych tłuszczów dla układu krążenia. Zapychają żyły, podnoszą zły cholesterol i powodują powstawanie blaszki miażdżycowej. Rośnie drastycznie ryzyko miażdżycy, udaru, zawału oraz innych chorób układu sercowo-naczyniowego. Mogą być również odpowiedzialne za podtrzymywanie przewlekłych procesów zapalnych w organizmie i obniżanie odporności.
Cukier - w 100 g produktu znajdziemy ok. 2/3 łyżeczki.
Akrylamid – jest neurotoksyczny, powstaje podczas smażenia w wysokiej temperaturze. Badania wykazały, że ma działanie rakotwórcze. Im chipsy są bardziej przypalone, tym więcej akrylamidu zawierają.
Laboratorium Öko-Test w niedawnym teście wykryło w chipsach zakazany pestycyd chloroprofam

Ile tłuszczu naprawdę mają chipsy?

Średnio 30–40% masy paczki chipsów to tłuszcz. Dodatkowo, tłuszcz w chipsach często jest utleniony z powodu wielokrotnego podgrzewania oleju. Takie produkty nasilają stany zapalne w organizmie i przyspieszają starzenie komórek. Co gorsza, często chipsy smażone są na zabójczym dla zdrowia oleju palmowym najgorszej jakości.

Obecne w chipsach glicerydy kwasów tłuszczowych w organizmie przekształcają się w glicydol, który jest rakotwórczy i mutagenny. Chipsy niejednokrotnie zawierają podwyższony poziom glikoalkaloidów, jak np. solanina lub chakonina, które wywołują biegunkę, mdłości i wymioty.

wpływ chipsów na zdrowie Fot: Pexels / Alena Shekhovtcova

Czy chipsy uzależniają?

Tak – i nie tylko przez smak. Połączenie tłuszczu, soli i węglowodanów prostych pobudza układ nagrody w mózgu. To dlatego „jedna paczka” szybko zamienia się w dwie. Badania sugerują, że reakcja mózgu po zjedzeniu chipsów przypomina tę, jaką wywołuje cukier lub alkohol – szybki wyrzut dopaminy i chwilowe uczucie przyjemności. Do tego sól przyczynia się do wysokiego ciśnienia, prowadzi do niewydolności serca oraz choroby niedokrwiennej nerek.

Ile kalorii mają chipsy?

Paczka popularnych w Polsce chipsów dostarczy nam 500-550 kcal/100 g. Dodajmy, że są to bezwartościowe puste kalorie, od których rośnie brzuch.

A może są chipsy mniej szkodliwe?

Coraz więcej firm stawia na tzw. „chipsy fit”: pieczone, z soczewicy, buraków czy jarmużu. To lepszy wybór, jeśli faktycznie zawierają mniej tłuszczu i sól w umiarkowanej ilości. Warto jednak sprawdzić skład – niektóre „zdrowe chipsy” też są pełne aromatów i wzmacniaczy smaku, tylko z inną etykietą marketingową. Okazuje się, że w chipsach ekologicznych producenci często przekraczają normy szkodliwych składników zalecane przez Unię Europejską. Co więcej, Food and Drug Administration ostrzega, że mogą być znacznie bardziej szkodliwe, m.in. ze względu na proces utwardzania tłuszczów.

Quiz: Test wiedzy o jedzeniu. Kuchnia i gotowanie bez tajemnic

1/23 Czym są kołduny?

Pierogi

Kopytka

Kluski na parze

Pyzy

Chipsy szkodliwe dla zdrowia psychicznego

Uwaga - jedzenie chipsów wpływa także na zdrowie psychiczne. Naukowcy z Aston University w Birmingham wykazali, że częste spożywanie chipsów ziemniaczanych (2-3 razy w tygodniu) zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania na depresję i może wywoływać stany lękowe oraz problemy z pamięcią. Chipsy zaburzają także zdolności kognitywne (poznawcze).

Co zamiast chipsów? Zdrowe przekąski

Jeśli trudno Ci zrezygnować z chrupania, spróbuj:

Pieczonych plasterków ziemniaka z oliwą i przyprawami (domowa wersja chipsów),
Prażonej ciecierzycy lub soczewicy,
Warzyw korzeniowych z pieca – bataty, marchew, buraki są świetną alternatywą.