Oceń
Giewont - najważniejsze informacje o najpopularniejszym szczycie w Tatrach, który widzimy z Zakopanego. Jednak droga na Giewont to nie tylko wysokość, szlaki, łańcuchy i krzyż na szczycie. To przede wszystkim niezwykłe górskie legendy, a konkretnie legenda o śpiącym rycerzu spod Giewontu.
Giewont to najpopularniejszy szczyt w Tatrach, a właściwie to masyw górski o wysokości 1895 m n.p.m. Położony jest między Doliną Bystrej, Doliną Kondratową, Doliną Małej Łąki i Doliną Strążyską. Jest doskonale widoczny z Zakopanego.
Szlaki na Giewont są dwa – od strony północnej (szlak stromy, łańcuchy) i południowej (łagodniejsze podejście). Giewont znajduje się w północnej grani Kopy Kondrackiej. Masyw Giewontu to Wielki Giewont (1895 m), Mały Giewont (1739 m) i Długi Giewont (1868 m). Przede wszystkim Giewont budzi wyobraźnię ze względu na słynną legendę.
Giewont i legenda o śpiącym rycerzu – skąd się wzięła?
Jaka jest geneza słynnej legendy o śpiącym rycerzu spod Giewontu? Jak wyjaśnia Portal Tatrzański, dawno temu żył w Tatrach pewien juhas wypasający owce pod Giewontem. Pewnego dnia wspiął się wysoko na strzeliste turnie Giewontu i odkrył intrygującą szczelinę w skałach. Wszedł do środka i odkrył jaskinię, która „bajecznymi widokami zapraszała do dalszej podróży”. Jaskinia w Tatrach okazała się prawdziwym labiryntem. Juhas miał usłyszeć tam dźwięki przypominające „leniwe rżenie koni”.
Wreszcie dostrzegł wielką salę, a w niej płonące ognisko, przy którym z głowami wspartymi o miecze spali zakuci w ciężkie zbroje rycerze. W pobliżu spokojnie odpoczywały konie, czekające na sygnał od swoich właścicieli. Chłopiec przeląkł się bardzo i rzucił się do ucieczki. Był jednak tak przejęty, że potknął się o wielki kamień, czyniąc przy tym ogromny hałas. Zbudziło to ze snu jednego z rycerzy- pisze Portal Tatrzański.
Śpiący rycerz miał wyznać juhasowi, że spał w jaskini setki lat. Miał obudzić się dopiero, gdy Polska znajdzie się w niebezpieczeństwie i wówczas chwyci za miecz, by bronić Tatr i ojczyzny. Oczywiście juhas opowiedział o swojej przygodzie, a wieść o śpiącym rycerzu pod Giewontem poniosła się niczym echo w górach. Co ważne, kształt Giewontu ma przypominać właśnie sylwetkę śpiącego rycerza.
Quiz: Tatry i Zakopane - mega quiz o górach
Motyw pozostających w śnie bohaterów, którzy zbudzą się, gdy nadejdzie czas walki o wielkie wartości towarzyszy ludzkości od dawna. Znany był starożytnym Grekom (sen Tytanów), Rzymianom, Żydom (prorok Eliasz nie umarł, lecz śpi) i pierwszym chrześcijanom. Jeszcze większej siły nabrał w okresie średniowiecza, szczególnie sprzyjającym kultowi różnorakich legend. Wierzono w śpiącego w Odenburgu Karola Wielkiego (wskrzesiciela cesarstwa) czy wreszcie idealnego rycerza Rolanda- przypomina portal Tatromaniak.
Górskie legendy w Tatrach
Tatry to oczywiście wiele legend i górskich opowieści. Gazeta.pl przypomina opowieść o dzielnym Giewoncie. Traktuje ona o starych dziejach i smoku, który ożenił się z Magurom. Mieli sześciu synów: Hawrań, Murań, Garłucha, Krywań, Wołoszyn i najmłodszy Giewont, oraz córki - Winica, Zolto, Osobita, Niebiesko, Skrajna, Pośrednia i Zadnio. I właśnie Giewont chciał zostać rycerzem, co gdy dorósł osiągnął. Broniąc swojej siostry przed zalotnikami, został zaczarowany i zapadł w sen.
A Zima litościwą babą była. Ze żałości otuliła rycerza białą chustą ze śnieżnych płatów. I tak sobie rycerz Giewont cichutko śpi i spoziro na Zakopane - głosi tatrzańska legenda, przetoczona przez serwis ezakopane.pl.
Warto wspomnieć, że w 1899 roku w książeczce Andrzeja Stopki- Nazimka „Rycerze śpiący w Tatrach. Fantazye na tle podań ludowych” występuje Giewont-młodzieniec w trzech różnych odmianach legendy. W jednej z nich Giewont jest najmłodszym synem Gerlacha i Świnicy, wybranym na przywódcę „zaśnionego wojska”. Zginął i został zamieniony w kamień, który jest szczytem góry.
Jaskinie w Tatrach - Jaskinia Śpiących Rycerzy
Warto przypomnieć, że na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego znajduje się Jaskinia Śpiących Rycerzy Niżnia (Dziura, Kozia) ze słynną Salą Śpiących Rycerzy zamieszkałą przez nietoperze. Znajdziemy ją konkretnie w zboczu Małego Giewontu w Dolinie Małej Łąki w Tatrach Zachodnich. Główne wejście do niej znajduje się pod progiem Żlebu Śpiących Rycerzy na wysokości 1398 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 250 metrów i jest głęboka na 46 metrów. Może łączyć się z Jaskinią Śpiących Rycerzy Wyżnią.
Antropomorfizacja Giewontu występuje także dość często w poezji końca XIX i początku XX wieku (m.in. u Adama Asnyka, Jana Kasprowicza, Wacława Wolskiego), a także np. w satyrycznym tekście prozą Rozmowa gór Władysława Orkana. W żadnym z tych utworów nie ma jednak nawiązań do konkretnej legendy mówiącej o Giewoncie-człowieku- wyjaśnia Magazyn Podkowiański.
Źródło: Jaskinie Polski, Tatromaniak, Radio ZET, Portal Tatrzański, Zakopane.pl, Ezakopane.pl
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
