Oceń
Przepis na grzyby na obiad? Pieczarki ci się znudziły? Niech więc zainteresuje cię kuchnia azjatycka i grzyby shiitake. To świetna alternatywa nie tylko dla pieczarek. Jedząc te grzyby zrozumiesz również czym jest smak umami.
Shiitake – co to za grzyby, jak smakują, czy są zdrowe i co można z nich zrobić? Porównanie z pieczarkami
Grzyby shiitake (Lentinula edodes) od wieków są cenione w kuchni azjatyckiej, a w ostatnich latach zdobywają coraz większą popularność także w Polsce. Polska nazwa shiitake to twardnik japoński bądź twardziak jadalny. Choć dla wielu osób nadal to grzyby egzotyczne, coraz częściej można je znaleźć w supermarketach, sklepach ekologicznych i na lokalnych targach. Czym właściwie są grzyby shiitake, jak smakują, czy warto je włączyć do diety i czym różnią się od popularnych pieczarek i boczniaków?
Shiitake to coś więcej niż modny grzyb – to zdrowy, smaczny i uniwersalny składnik, który warto mieć w kuchni.
Czym są grzyby shiitake?
Shiitake to grzyby pochodzące z Azji Wschodniej, szczególnie z Chin i Japonii, gdzie od wieków uprawiane są zarówno jako produkt spożywczy, jak i roślina lecznicza. Nazwa "shiitake" pochodzi z języka japońskiego – „shii” to nazwa drzewa (Castanopsis), na którym naturalnie rosną, a „take” oznacza grzyba.
Obecnie shiitake uprawia się komercyjnie na całym świecie, głównie na pniach drzew lub w specjalnie przygotowanych substratach. Ich kapelusze mają ciemnobrązowy kolor i charakterystyczną, lekko łuskowatą powierzchnię.
Jak smakują grzyby shiitake?
Shiitake wyróżniają się intensywnym, „mięsistym” smakiem określanym jako umami – piąty smak, który dodaje głębi potrawom. W porównaniu do pieczarek mają bardziej wyrazisty aromat i konsystencję. Po ugotowaniu stają się elastyczne, jędrne i lekko orzechowe.
Ich bogaty smak sprawia, że świetnie sprawdzają się jako zamiennik mięsa w kuchni wegetariańskiej i wegańskiej.
Czy grzyby shiitake są zdrowe?
Tak – i to bardzo. Grzyby shiitake są źródłem wielu cennych składników odżywczych:
- Białko roślinne – idealne dla osób na diecie roślinnej.
- Witaminy z grupy B – zwłaszcza B2, B3, B5 i B6, które wspierają metabolizm i układ nerwowy.
- Minerały – m.in. selen, cynk, mangan, miedź i żelazo.
- Ergosterol – prekursor witaminy D, który pod wpływem światła może się przekształcić w jej aktywną formę.
- Lentinan – beta-glukan o działaniu immunostymulującym, który może wspierać odporność.
Badania wskazują, że regularne spożywanie grzybów shiitake może wspomagać układ odpornościowy, obniżać poziom cholesterolu, działać przeciwzapalnie, a nawet wspomagać organizm w walce z nowotworami.
Shiitake są niskokaloryczne, zawierają duże ilości błonnika, a także witamin z grupy B i niektórych minerałów. Cenione za właściwości przeciwbakteryjne, przeciwzapalne i przeciwrakowe. Według japońskich naukowców grzyby shiitake zawierają antynowotworowy polisacharyd o nazwie lentinan- podaje Radio ZET.
Uwaga: Spożycie dużej ilości surowych grzybów shiitake może u niektórych osób wywołać reakcję skórną zwaną "dermografizmem shiitake". Dlatego zaleca się ich obróbkę termiczną.
Co można zrobić z grzybów shiitake?
Shiitake to niezwykle uniwersalne grzyby, które można wykorzystać w wielu daniach:
- Zupy i buliony – zwłaszcza azjatyckie, np. ramen, miso czy pho.
- Sosy – idealne do makaronów i ryżu.
- Stir-fry i dania z woka – z warzywami i sosem sojowym.
- Farsze – do pierogów, naleśników lub sushi.
- Pasty do kanapek – zblendowane z czosnkiem i oliwą.
- Grillowanie i pieczenie – świetne jako przystawka lub dodatek do dań głównych.
Dostępne są zarówno świeże, jak i suszone shiitake. Suszone mają jeszcze intensywniejszy smak i aromat, ale wymagają wcześniejszego namoczenia.
Shiitake a pieczarki – porównanie
| Cecha | Shiitake | Pieczarki (Agaricus bisporus) |
|---|---|---|
| Pochodzenie | Azja | Europa |
| Smak | Intensywny, umami, lekko orzechowy | Delikatny, lekko ziemisty |
| Tekstura | Mięsista, elastyczna | Delikatna, miękka |
| Zastosowanie | Kuchnia azjatycka, kuchnia wege, dania aromatyczne | Uniwersalne, kuchnia europejska |
| Wartości odżywcze | Wyższa zawartość beta-glukanów i minerałów | Mniej intensywny profil odżywczy |
| Cena | Zazwyczaj wyższa | Tanie i łatwo dostępne |
Źródło: Radio ZET, Healthline
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
