Oceń
Przerażają was jadowite pająki? Mamy dla was złą wiadomość - istnieje pająk groźniejszy niż czarna wdowa, ptasznik czy wałęsak brazylijski. Pająk atraks (Atrax robustus) to najbardziej jadowity pająk na świecie.
Pająk lejkowaty atraks (Atrax robustus) – jak bardzo jest jadowity?
Pająk lejkowaty atraks (Atrax robustus), znany także jako ptasznik australijski i podkopnik, to jeden z najbardziej jadowitych pająków na Ziemi. Killer i rekordzista! Ten gatunek, znany również jako Sydney funnel-web spider, budzi grozę nawet wśród doświadczonych badaczy przyrody. Jego jad jest tak silny, że przez wiele lat uchodził za śmiertelny dla człowieka. Nie bez powodu pająki atraksy trafiły nawet do Księgi Rekordów Guinnessa i uznano je za bardziej jadowite niż wałęsaki brazylijskie.
Co to za pająk, gdzie można go spotkać i czy rzeczywiście jest tak groźny, jak mówią legendy? Historia pająka atraksa to dowód na to, że natura potrafi stworzyć drapieżnika doskonałego – a jednocześnie nauczyć nas pokory wobec siły przyrody.
Skąd pochodzi pająk lejkowaty Atrax robustus?
Pająk atraks występuje w rejonie Sydney i wschodniego wybrzeża Australii. Uwielbia wilgotne środowisko, dlatego często spotyka się go w lasach, ogrodach. Niestety, czasem wchodzi do domów i piwnic.
Swoją nazwę zawdzięcza charakterystycznej sieci w kształcie lejka, w której czai się na ofiarę. Pajęczyna prowadzi do ukrytej nory, skąd pająk błyskawicznie wyskakuje, aby pochwycić zdobycz.
Jak wygląda pająk Atrax robustus?
- Długość ciała: samce ok. 2,5 cm, samice do 3,5 cm. Warto jednak wspomnieć, że rekordowy słynny pająk Hercules został znaleziony ok. 80 km na północ od Sydney i mierzył 7,9 cm od końca tylnego odnóża do końca przedniego odnóża.
- Kolor: ciemny, niemal czarny lub brązowo-granatowy, z błyszczącym odwłokiem.
- Kły jadowe: 2-centymetrowe kły jadowe i wyjątkowo silne – przebijają nawet skórę paznokcia!
- Budowa ciała: masywna, z mocno owłosionymi nogami i solidnym karapaksem.
Wygląd Atrax robustus nie pozostawia złudzeń – to drapieżnik w czystej postaci.
Quiz: Pająki bez tajemnic. Test wiedzy o pająkach
Jak bardzo jadowity jest pająk lejkowaty?
Jad pająka atraksa zawiera atraksotoksynę, neurotoksynę działającą na układ nerwowy. W porównaniu do czarnej wdowy i wałęsaka brazylijskiego, atraks wyróżnia się szybkim działaniem jadu i większą śmiertelnością w przypadku braku leczenia. Objawy po ukąszeniu przez tego pająka:
- silny ból w miejscu ukąszenia,
- pocenie się, drgawki i skurcze mięśni,
- trudności w oddychaniu,
- przyspieszenie akcji serca,
- w skrajnych przypadkach – utratę przytomności.
Ciekawostka: samice ptaszników australijskich nie produkują neurotoksyny i są znacznie mniej jadowite. Jak wykazano w badaniach, osobniki żeńskie są około 5 razy mniej jadowite niż męskie.
Porównanie atraksa z innymi groźnymi pająkami
| Cecha | Atraks (Atrax robustus) | Czarna wdowa (Latrodectus spp.) | Wałęsak brazylijski (Phoneutria spp.) |
|---|---|---|---|
| Rozmiar | 4–5 cm (ciało) | 1–1,5 cm (ciało) | 4–5 cm (ciało) |
| Toksyczność jadu | Neurotoksyny (atraksotoksyna); śmiertelne bez leczenia | Neurotoksyny (latrotoksyna); śmiertelne bardzo rzadko | Neurotoksyny (pnk-toxyny); możliwe zgony u dzieci i starszych |
| Objawy ukąszenia | Silne neurotoksyczne, szybka progresja | Skurcze mięśni, ból, rzadko zagrożenie życia | Silny ból, zaburzenia neurologiczne, możliwy priapizm |
| Występowanie | Australia (wschodnie rejony) | Globalnie w klimatach umiarkowanych i ciepłych | Ameryka Południowa i Środkowa |
| Śmiertelność bez leczenia | 10–15% (przed wprowadzeniem antidotum) | <1% (rzadkie przypadki zgonów) | 2–5% (w zależności od dostępu do leczenia) |
Czy pająk Atrax robustus może zabić człowieka?
Tak, jad tego pająka może być śmiertelny, jeśli nie poda się odpowiedniego antidotum. Bez leczenia, zgon może nastąpić nawet w ciągu kilku godzin. Na szczęście w Australii system ratownictwa działa sprawnie, a surowica jest powszechnie dostępna. Przed wprowadzeniem antidotum w 1981 roku, wiele ukąszeń kończyło się tragicznie.
Jak unikać spotkania z pająkiem Atrax robustus?
- Nie wkładaj rąk do nor i szczelin w ziemi lub między kamieniami.
- Uważaj w ogrodach i parkach na wschodnim wybrzeżu Australii.
- W domach zachowuj ostrożność w piwnicach, garażach i przy stosach drewna.
- Noś rękawice podczas prac ogrodowych.
Dlaczego Atrax robustus jest tak wyjątkowym pająkiem?
- To najbardziej jadowity pająk Australii i jeden z najbardziej jadowitych na świecie.
- Jego ukąszenie może być groźne nawet dla dużych ssaków.
- Ma imponującą strategię polowania i niezwykle skuteczny jad.
Ciekawostka: jak przypomina National Geographic, w 2022 r. australijski rząd zakazał emisji jednego z odcinków popularnej bajki „Świnka Peppa”. W odcinku „Pan Kościste Nóżki”(„Mister Skinnylegs”) Peppa bała się pająka, z którym później się zaprzyjaźniła. Władze Australii zakazały emisji odcinka, by dzieci nie bagatelizowały niebezpiecznych pająków takich jak właśnie ptasznik australijski.
Źródło: Australian Museum, Planeta.pl, Radio ZET, National Geographic, Focus.pl, ITIS- Integrated Taxonomic Information System
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
