Agrest wraca do łask. Sprawdź jego wartości odżywcze, witaminy, wpływ na jelita, serce i odporność

Jeszcze nie tak dawno agrest (porzeczka agrest, Ribes uva-crispa) był niemal obowiązkowym elementem polskiego ogrodu. Były to wyjątkowo popularne owoce w Polsce, w ogrodach i na działkach. Krzewy uginały się pod ciężarem zielonych, żółtych lub czerwonych owoców, a domowe kompoty i dżemy z agrestu były podstawą diety Polaków. Dziś sytuacja wygląda inaczej. Na sklepowych półkach królują borówki amerykańskie, maliny i egzotyczne owoce określane mianem superfoods. Agrest zniknął z codziennej diety Polaków.

To zaskakujące, bo pod względem wartości odżywczych ten niepozorny owoc wcale nie ustępuje wielu współczesnym gwiazdom zdrowego odżywiania. Coraz więcej badań wskazuje, że zawarte w agreście polifenole, błonnik i witamina C mogą wspierać organizm na wielu poziomach. Niektórzy naukowcy sugerują nawet, że regularne spożywanie owoców takich jak agrest może pomagać ograniczać skutki stresu oksydacyjnego, który uznawany jest za jeden z czynników związanych ze starzeniem organizmu.

Owoc, który niemal zniknął z polskich ogrodów

Historia agrestu w Europie sięga setek lat. Krzewy uprawiano już w średniowiecznych klasztorach, a później stały się popularne niemal w całej Europie. W Polsce agrest przez długi czas był jednym z najczęściej spotykanych owoców przydomowych.

Dlaczego agrest stracił popularność? Powodów jest kilka. Wraz z rozwojem nowoczesnego sadownictwa na rynku pojawiły się owoce łatwiejsze w produkcji i sprzedaży. Borówka amerykańska stała się symbolem zdrowego stylu życia. Dodatkowo wiele osób pamięta agrest przede wszystkim jako bardzo kwaśny owoc, a przecież wolimy owoce słodkie. W rzeczywistości dojrzały agrest może być słodki, aromatyczny i niezwykle bogaty w związki bioaktywne.

Wartości odżywcze agrestu mogą zaskakiwać

W 100 gramach świeżego agrestu znajduje się około 40–45 kcal. Oznacza to, że jest owocem stosunkowo niskokalorycznym. Jego niska kaloryczność sprawia, że doskonale sprawdza się jako przekąska między posiłkami.

Jednocześnie dostarcza:

• błonnika pokarmowego,
• witaminy C,
• witaminy A,
• witaminy E,
• witamin z grupy B,
• potasu,
• manganu,
• magnezu,
• miedzi.

Szczególnie interesująca jest zawartość błonnika w agreście. W czasach, gdy dieta wielu osób opiera się na wysoko przetworzonej żywności, dodatkowe źródło błonnika może mieć ogromne znaczenie dla zdrowia przewodu pokarmowego.

Co dzieje się z organizmem po zjedzeniu agrestu?

Najbardziej spektakularne procesy zachodzą w jelitach. Błonnik zawarty w agreście staje się pożywką dla korzystnych bakterii zamieszkujących przewód pokarmowy. To właśnie dlatego naukowcy coraz częściej zwracają uwagę na rolę owoców bogatych w związki roślinne w utrzymaniu prawidłowego mikrobiomu.

Zdrowe jelita to nie tylko lepsze trawienie. Coraz więcej badań wskazuje, że mikrobiom może wpływać także na odporność, metabolizm, a nawet samopoczucie.

Agrest a odporność

Witamina C od dawna kojarzona jest z układem immunologicznym. Chociaż agrest nie jest rekordzistą pod względem zawartości witaminy C, nadal stanowi wartościowe źródło tego składnika.

Regularne spożywanie owoców bogatych w witaminę C pomaga organizmowi chronić komórki przed działaniem wolnych rodników i wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego.

Agrest a serce

Jednym z najciekawszych aspektów działania agrestu jest jego potencjalny wpływ na zdrowie układu krążenia. Błonnik może wspierać utrzymanie prawidłowego poziomu cholesterolu, natomiast potas pomaga regulować ciśnienie tętnicze. Dodatkowo obecne w agreście polifenole wykazują właściwości przeciwutleniające.

To właśnie stres oksydacyjny jest uznawany za jeden z mechanizmów związanych z rozwojem wielu chorób cywilizacyjnych.

Siła przeciwutleniaczy ukryta w małych owocach

Gdy słyszymy słowo „antyoksydanty”, większość osób myśli o borówkach. Tymczasem agrest również zawiera znaczące ilości związków przeciwutleniających.

Do najważniejszych należą:

• flawonoidy,
• kwasy fenolowe,
• antocyjany (zwłaszcza w czerwonych odmianach),
• witamina C.

Związki te pomagają neutralizować wolne rodniki powstające każdego dnia pod wpływem procesów metabolicznych, zanieczyszczeń środowiska czy promieniowania UV.

Czy agrest jest zdrowszy od borówki?

Borówka amerykańska dostarcza większych ilości niektórych antocyjanów, natomiast agrest może pochwalić się wyższą zawartością witaminy C oraz bardzo korzystnym profilem błonnika. W praktyce oba owoce są wartościowe, a najlepszym rozwiązaniem jest różnorodność.

Agrest kontra truskawki i maliny

W porównaniu z truskawkami agrest zwykle zawiera podobną ilość kalorii, ale więcej błonnika. W zestawieniu z malinami przegrywa pod względem całkowitej zawartości błonnika, jednak nadal pozostaje bardzo dobrym źródłem składników wspierających zdrowie jelit.

Kto szczególnie powinien jeść agrest?

Agrest może być cennym elementem diety:

• osób dbających o masę ciała,
• seniorów,
• osób z dietą ubogą w błonnik,
• osób aktywnych fizycznie,
• osób chcących zwiększyć spożycie antyoksydantów.

Agrest. Czy istnieją przeciwwskazania?

Dla większości zdrowych osób agrest jest bezpieczny. Ostrożność powinny zachować osoby cierpiące na ostre schorzenia przewodu pokarmowego lub mające indywidualną nadwrażliwość na kwaśne owoce. W takich przypadkach warto obserwować reakcję organizmu i konsultować dietę ze specjalistą.

Źródło: Healthline, Radio ZET, WebMD, Wikipedia