18+

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.

Copyright 2009-2019, Eurozet Sp. z o. o.

Jadowite węże, jad węża

Wąż, którego boją się naukowcy. Jad ma straszne działanie

12.03.2025  11:16
Dysfolid, boomslang, jadowity wąż
fot. Shutterstock/Eugene Troskie

Najbardziej jadowite węże? Zapewne wymienicie takie niebezpieczne gady jak kobra, tajpan, żararaka, grzechotnik czy kobra. Tymczasem jeden z najgroźniejszych węży świata to dysfolid, czyli wąż drzewny. Jak zabójczy jad ma wąż „boomslang”? Dlaczego budzi aż taki strach w Afryce?

Dysfolid. Wąż, którego boją się naukowcy. Jad ma straszne działanie

Dysfolid to wyjątkowo jadowity wąż, znany również jako boomslang (Dispholidus typus). Należy do rodziny węży połozowatych (Colubridae), zamieszkujący głównie obszary Afryki subsaharyjskiej. Choć dysfolidy wyglądają niepozornie, są to węże urocze i kolorowe, to jedne z najbardziej jadowitych węży na świecie. Jad dysfolida budzi respekt nawet wśród specjalistów od herpetologii. I to właśnie słynny herpetolog zginął, by zbadać toksyny w jadzie tego węża.

Boomslang charakteryzuje się smukłą budową ciała. Wąż dysfolid osiąga długość od 1 do 2 metrów. Występuje w różnorodnych kolorach, zależnie od płci i regionu, od zielonego i brązowego po oliwkowy. Często spotykany jest na drzewach, czemu zawdzięcza swoją nazwę. Dysfolid preferuje otwarte lasy, sawanny i zarośla, gdzie skutecznie kamufluje się w otoczeniu. Spotkamy go m.in w Mozambiku, Bostwanie i Namibii. Oczywiście odradzamy szukanie tych węży i spotkanie z nimi - to wyjątkowo niebezpieczne gady.

Dysfolidy to mistrzowie kamuflażu. Węże na drzewach wyglądają jak wiszące pnącza kołysane wiatrem. W ten sposób dysfolidy polują z zasadzki. Zjadają m.in. jaszczurki, żaby, małe ssaki, a nawet ptaki. Co ciekawe, te węże mają w zwyczaju trzymać ofiary w szczękach i poruszać nimi, by wsączyć jak najwięcej jadu. Gdy ofiara węża wyda ostatnie tchnienie, wówczas jest połykana w całości.

Dysfolid: potwornie jadowity wąż, hemotoksyczny jad

Dysfolid/boomslang posiada jad o silnym działaniu hemotoksycznym. Atakuje układ krwionośny, powodując rozkład krwinek czerwonych i zaburzenia krzepnięcia krwi. Objawy zatrucia obejmują krwawienia wewnętrzne, krwotok z nosa, dziąseł, a w zaawansowanych przypadkach również krwawienia do organów wewnętrznych.

wąż dysfolid, boomslang
wąż dysfolid, boomslang Fot: Chris Harvey / ardea.com/EAST NEWS

Chociaż boomslang stosunkowo rzadko atakuje ludzi, jego ugryzienie może być śmiertelne. Dawka śmiertelna jadu to zaledwie 1,7 mg/kg masy ciała (LD50), co czyni go niezwykle groźnym. Ratunkiem po ukąszeniu węża jest podanie surowicy. Na szczęście, chociaż jad dysfolida jest silny, to działa dość powoli.

Quiz: Trudne słowa w języku polskim. Test wiedzy, którego boją się nauczyciele

Pexels/Yan Krukau
1/22 Czy są impoderabilia?

Skąd tyle wiemy o jadzie dysfolida? Karl Schmidt z Field Museum w Chicago poświęcił życie, by na własnej skórze sprawdzić jak silny jest jad dysfolida. W 1957 roku naukowiec i jeden z najwybitniejszych herpetologów XX wieku, został ukąszony w lewego kciuka przez węża. Miał ponoć odmówić pomocy medycznej i surowicy. Przez kilka godzin notował jak wyglądają objawy po ukąszeniu jadowitego węża. Zmarł z powodu wykrwawienia i niewydolności wielonarządowej.

CZYTAJ WIĘCEJ: Jadowita żaba. Bardziej zabójcza niż jadowite węże

Na szczęście zdarzają się przypadki, gdy nawet przy ugryzieniu wąż nie wstrzykuje trucizny do organizmu ofiary. Jest to związane z konstrukcją paszczy i zębami, które są w niej głęboko schowane. Jeśli zatem gad trafi na twardą powierzchnię ubrania i nie będzie w stanie wbić zębów, to odpuści i ucieknie- pisze o dysfolidach Polsat News.

Dysfolid - porównanie z grzechotnikiem i tajpanem

Grzechotnik (np. grzechotnik teksaski)

Grzechotniki, należące do rodziny żmijowatych (Viperidae), również dysponują potężnym jadem, jednak jego działanie różni się od jadu dysfolida. Jad grzechotników ma głównie działanie cytotoksyczne i hemotoksyczne, powodując niszczenie tkanek i zakrzepy. LD50 dla grzechotnika teksaskiego wynosi około 2–3 mg/kg, co plasuje go poniżej boomslanga pod względem toksyczności. Grzechotniki są jednak bardziej agresywne i częściej dochodzi do ukąszeń człowieka.

boomslang, wąż dysfolid
boomslang, wąż dysfolid Fot: Shutterstock/Md_Tahmid_Hasan

Tajpan Pustynny (najbardziej jadowity wąż na świecie)

Tajpan pustynny (Oxyuranus microlepidotus), należący do rodziny zdradnicowatych (Elapidae), ma jad o działaniu neurotoksycznym, co odróżnia go od boomslanga i grzechotnika. LD50 dla tajpana wynosi zaledwie 0,025 mg/kg, co czyni jego jad 68 razy bardziej toksycznym niż jad dysfolida. Neurotoksyny tajpana mogą powodować paraliż, niewydolność oddechową i śmierć w ciągu kilku godzin, jeśli nie zastosuje się odpowiedniej surowicy. Na szczęście boomslang atakuje głównie w obronie własnej, a jego ukąszenia są rzadko spotykane. Niemniej jednak, brak szybkiej interwencji medycznej po ukąszeniu boomslanga może prowadzić do śmierci.

Chociaż jad dysfolida jest niezwykle toksyczny, ryzyko ukąszenia przez tego węża jest mniejsze w porównaniu do grzechotnika czy tajpana, głównie ze względu na jego skryty i nieagresywny charakter. 

Podsumowując, dysfolid to przykład węża, którego niewielkie rozmiary i łagodny temperament mogą zmylić obserwatora. Jego jad jest jednak jednym z najgroźniejszych wśród węży tylnogłowowych i stanowi poważne zagrożenie w przypadku ukąszenia. W porównaniu do grzechotnika i tajpana, dysfolid wyróżnia się wyjątkową hemotoksycznością jadu, ale mniejszą liczbą incydentów ukąszeń. Niezależnie od różnic, każdy z tych węży zasługuje na szacunek i ostrożność.

Źródło: Radio ZET, African Snakebite Institute / Field Museum / Polsat News / How Stuff Works

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku

TERAZ W RADIU ZET
Włącz radio
TERAZ GRAMY

logo Tu się dzieje

Strona główna
dzieje się