Oceń
Spędzacie urlop nad wodą? Weekend na Mazurach? Lato w Polsce to czas kąpieli w jeziorach, rzekach i stawach. Zapewne myślicie, że największy problem to kleszcze, komary albo osy. Nadleśnictwo Lipusz ostrzega – nad wodą grasują krwiożercze pijawki. Czy są niebezpieczne i przenoszą choroby?
Pijawki nad wodą. Czy ugryzienie jest groźne dla zdrowia?
Lato w Polsce, czas na urlop. Polacy planują odpoczynek nad wodą, głównie na Mazurach. Pewnie kupiliście już środki na komary. Naczytaliście się o kleszczach, także kleszczach afrykańskich i kleszczach latających. Wiecie już wszystko o jadowitych pająkach w Polsce, osach, czarnych pszczołach, jadowitych wężach w Polsce i nadciągającej pladze szerszeni azjatyckich. Jedno zagrożenie przegapiliście. Nadleśnictwo Lipusz ostrzega, by nad wodą uważać na pijawki.
Budowa pijawki. Potwory jak z horroru?
Trzeba przyznać, pijawki to istoty jak z kina grozy. Mają „usta jak mikser do smoothie”, a w nich trzy pary szczęk rozmieszczone w układzie promienistym, a w każdej z par znajduje się między 60 a 100 ostrych zębów mikroskopijnej wielkości. Nadleśnictwo Lipusz: „Nie krzycz. To nie pomoże. Ona nie zna litości. Nie interesuje jej, że masz plany na wieczór. Jej plan to TY. Przyssała się jak twój były do Netflixa z twoim hasłem” Czy pijawki w polskich wodach są naprawdę groźne? Sprawdzamy fakty.
Ugryzienie pijawki nie boli, bo ma w ślinie anestezję. Znieczula miejsce ugryzienia, wypija krew (używa silnie umięśnionej gardzieli i przełyku do ssania), a następnie po uczcie odpada. Co ciekawe, w ślinie pijawki znajduje się również hirudyna (silny koagulant zapobiegający krzepnięciu krwi) oraz hialuronidaza (enzym rozkładający kwas hialuronowy w tkankach).
Gdy pijawka odpada od rany, może ona krwawić nawet kilka godzin. Miejsce ugryzienia pijawki charakteryzuje się obrzękiem, zaczerwienieniem i swędzeniem. I zazwyczaj po ugryzieniu pijawki pozostanie niewielka blizna. Jeśli macie pecha, czeka was także reakcja alergiczna, infekcja bakteryjna oraz zakażenie chorobami pasożytniczymi.
Potencjalne ryzyko:
- Infekcja bakteryjna, jeśli rana nie zostanie odpowiednio oczyszczona.
- Reakcja alergiczna – bardzo rzadka, ale możliwa.
- Blizna lub przebarwienie – rzadko, przy silnym drapaniu lub nadkażeniu.
Wyobraź sobie: leżysz sobie spokojnie nad jeziorkiem, słońce pieści skórę, śpiewają ptaszki... aż tu nagle czujesz, że coś śliskiego, zimnego i zbyt pewnego siebie pełznie ci po nodze. Spoglądasz — a tam ona. Królowa Grozy. Miniaturowy Dracula. PIJAWKA
- ostrzega Nadleśnictwo Lipusz.
Czym są pijawki i gdzie można je spotkać?
Pijawki to bezkręgowce z gromady pierścienic, żyjące głównie w słodkowodnych zbiornikach – jeziorach, stawach, starorzeczach, a czasem nawet w rowach melioracyjnych. W Polsce występuje kilkanaście gatunków pijawek, z czego tylko kilka może zainteresować człowieka – i to raczej nie ze złych powodów.
Najczęściej spotykane nad wodą pijawki w Polsce to:
- Pijawka lekarska (Hirudo medicinalis) – kiedyś szeroko stosowana w medycynie, dziś rzadka i chroniona. Co ważne - okazy pijawki medycznej są specjalnie wyselekcjonowane i odizolowane od działania patogenów!
- Pijawka końska (Haemopis sanguisuga) – duża, ciemna pijawka, która żywi się drobnymi bezkręgowcami, a nie ludzką krwią. To pijawka drapieżna, aktywnie polująca m.in. na małe ryby, ślimaki i inne pijawki.
- Pijawka rybia (Piscicola geometra) – pasożyt ryb, nieszkodliwa dla człowieka.
Co zrobić, gdy przyssała się pijawka?
Uwaga – przyssanej pijawki nie odrywamy na siłę. Trzeba zrobić to delikatnie, a ranę oczyścić i zdezynfekować.
Bez paniki – to nie scena z horroru. Oto bezpieczny sposób na usunięcie pijawki:
- Nie odrywaj jej na siłę! Możesz uszkodzić skórę lub zostawić szczątki pijawki w ranie.
- Posyp miejsce solą, octem lub alkoholem – pijawka sama się odklei. W razie obaw lub wątpliwości skonsultuj się z lekarzem.
- Oczyść ranę wodą z mydłem i zdezynfekuj.
- Zabezpiecz plasterkiem i obserwuj przez kilka dni.
Leczenie pijawki to nie mit, a fakt historyczny. Pijawki lekarskie w medycynie stosowane są od wieków. Obecnie Hirudoterapia, czyli leczenie pijawkami, przeżywa renesans w medycynie alternatywnej. Zanim poddacie się takim zabiegom, warto skonsultować się z lekarzem i poznać listę przeciwwskazań.
Jak uniknąć kontaktu z pijawkami?
Jeśli chcesz cieszyć się kąpielą w naturze, ale unikasz nieprzyjemnych niespodzianek, oto kilka prostych zasad:
- Unikaj stojącej, mulistej wody – pijawki najczęściej bytują w ciepłych, zamulonych zbiornikach.
- Kąp się w ruchomej wodzie (np. rzece) – mniejsze ryzyko obecności pijawek.
- Nie stój długo w jednym miejscu – ruch odstrasza pijawki.
- Noś buty do wody – chronią nie tylko przed pijawkami, ale też przed ostrymi przedmiotami na dnie.
Czy trzeba bać się pijawek w Polsce?
Nie, pijawki w Polsce nie są powodem do paniki. Są elementem naturalnego ekosystemu, a ich kontakt z człowiekiem jest sporadyczny. Poza tym, pijawka to nie żarłoczny wampir - jednorazowo może wessać od 10 do 15 ml krwi.
Pijawki – najważniejsze informacje, obalamy mity
Czy wszystkie pijawki piją krew?
Nie. Większość gatunków żywi się bezkręgowcami lub resztkami organicznymi.
Czy pijawki mogą przenosić choroby?
Nie stwierdzono, by pijawki w Polsce były nosicielami groźnych chorób dla człowieka.
Czy pijawka może wpełznąć do ciała (np. przez nos lub ucho)?
To mit. Takie przypadki dotyczą tropikalnych gatunków i są ekstremalnie rzadkie
Źródło: Radio ZET, WP Turystka, Nadleśnictwo Lipusz / Wigierski Park Narodowy / Medonet
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
