Oceń
Jad kiełbasiany – czym jest toksyna botulinowa? Czy jest śmiertelnie trujący? Skąd się bierze bakteria Clostridium botulinum w jedzeniu i czy występuje tylko w mięsie? Przedstawiamy najważniejsze informacje o jadzie kiełbasianym.
Jad kiełbasiany nie tylko w mięsie. Trucizna, ostrzeżenie
Jad kiełbasiany, czyli toksyna botulinowa, to jedna z najsilniejszych znanych toksyn biologicznych. Jest wytwarzana przez gram-dodatnie beztlenowe bakterie Clostridium botulinum (pałeczka jadu kiełbasianego). Może powodować ciężkie zatrucia pokarmowe, zwane botulizmem. I co gorsza, może pojawić się w twojej lodówce. I uwaga, to mit, że jad kiełbasiany jest tylko w mięsie.
Czy jad kiełbasiany jest trujący? Tak, uważany za najbardziej śmiercionośną (letalną) toksynę spośród dotychczas poznanych, której dawka śmiertelna wynosi tylko 1–3 ng na kilogram masy ciała (nanogram to 0,001 miligrama, 10-12 kilograma). Co gorsza, zazwyczaj nie da się zauważyć jego obecności w jedzeniu. Jak zawraca uwagę Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna we Wrocławiu, "niekiedy występuje wzdęcie puszki poprzez wytwarzany przez laseczki jadu kiełbasianego gaz oraz charakterystyczny syk przy otwieraniu lub zapach zjełczałego tłuszczu".
CZYTAJ WIĘCEJ: Tu w Europie jedzą gnijące mięso. "Przysmak"
Jak działa jad kiełbasiany? Objawy zatrucia jadem kiełbasianym
Pierwsze objawy zatrucia jadem kiełbasianym (w przypadku botulizmu pokarmowego) zwykle pojawiają się po 12-36 godzinach (najdłużej do 14 dni) od spożycia skażonej toksyną żywność. Toksyna botulinowa blokuje przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, hamując uwalnianie acetylocholiny – neuroprzekaźnika odpowiedzialnego za skurcze mięśni. Efektem jest porażenie mięśni, które w ciężkich przypadkach może prowadzić do niewydolności oddechowej.
Objawy zatrucia jadem kiełbasianym:
- złe samopoczucie,
- zawroty i ból głowy,
- trudności w mówieniu (niewyraźna mowa, suchość w ustach),
- zaburzenia połykania (objawy porażenia opuszkowego),
- zaburzenia widzenia (podwójne widzenie, nieostre)
- opadanie powiek, poszerzenie źrenic,
- zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego ( nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka),
- symetryczne porażenie wiotkie mięśni szkieletowych, postępujące od górnych partii mięśni do dołu,
- osłabienie rąk i nóg,
- trudności z oddawaniem moczu,
- porażenie mięśni oddechowych (duszność).
Quiz: Test wiedzy o jedzeniu. Kuchnia i gotowanie bez tajemnic
Źródła zatrucia jadem kiełbasianym - nie tylko zepsute mięso i kiełbasa
Jad kiełbasiany tylko w mięsie i to w kiełbasie? To MIT. Określenie „botulizm” pochodzi od łacińskiego słowa „botulus”, czyli kiełbasa. Stosowano je w XIX wieku, gdy kiełbasy były głównym źródłem zatrucia pokarmowego jadem kiełbasianym. Wyróżniamy również botulizm przyranny (bakteria dostaje się do organizmu przez ranę) oraz botulizm noworodkowy, który rozwija się u niemowląt i małych dzieci poniżej 12. miesiąca życia, zazwyczaj po spożyciu miodu, który zawiera w swoim składzie przetrwalniki jadu kiełbasianego.
CZYTAJ WIĘCEJ: groźne pasożyty w sushi. "Stracił rękę"
Laseczki jadu kiełbasianego występują powszechnie w glebie. W niekorzystnych warunkach bakterie te tworzą zarodniki-przetrwalniki, które pozwalają im przetrwać w stanie uśpienia aż do wystąpienia warunków, w których ponownie mogą się rozwijać- wyjaśnia Radio Zet Zdrowie.
Źródła jadu kiełbasianego w lodówce. Jad kiełbasiany może występować w:
- domowych przetworach (np. konserwach mięsnych, warzywnych, rybnych),
- wędlinach,
- owocach morza
- przetwory z warzyw i owoców,
- produktach pakowanych próżniowo, jeśli nie były odpowiednio przygotowane.
Cząsteczka toksyny przypomina nieco LEM - lądownik księżycowy statku kosmicznego Apollo. Składa się z toksyny właściwej i dwóch niezależnych białek o przestrzennej strukturze przypominającej podwozie lądownika. Naukowy nazwali je białkami dokującymi. Przy ich pomocy cząsteczka toksyny przyczepia się do węglowodanów, znajdujących się na powierzchni jelita i tą drogą jest wchłaniana do krwi- ostrzega Medonet.
Zastosowanie jadu kiełbasianego w medycynie i kosmetyce
Choć toksyna botulinowa jest bardzo niebezpieczna, w kontrolowanych dawkach stosuje się ją w:
- leczeniu chorób neurologicznych (np. dystonii, migreny),
- medycynie estetycznej (np. botoks – wygładzanie zmarszczek),
- leczeniu nadpotliwości.
Jad kiełbasiany. Jak uniknąć botulizmu? Porady
Aby uniknąć zatrucia, należy przestrzegać zasad higieny i prawidłowo przygotowywać oraz przechowywać żywność. Obróbka termiczna zmniejsza ryzyko zatrucia. Gotowanie żywności konserwowanej przez 10 min. lub jej podgrzewanie przez 30 min. w 80 stopniach Celsjusza dodatkowo ogranicza ryzyko zatrucia jadem kiełbasianym. Należy jednak pamiętać, że przetrwalniki bakterii jadu kiełbasianego są bardzo wytrzymałe i odporne na wysoką temperaturę. Jeśli jedzenie ma np. podejrzanie kwaśny zapach, a puszka jest spuchnięta, najlepiej po prostu nie ryzykować i nie spożywać.
Przypominamy, że rocznie w Polsce dochodzi do ok. 20 – 30 przypadków zatrucia jadem kiełbasianym. Co ważne - najczęstszą przyczyna zatruć pokarmowych jest zanieczyszczenie żywności a nie tylko sama żywność.
Źródło: Medonet / Radio ZET / Wojewódzka Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna we Wrocławiu / Medonet
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Polub naszą stronę na Facebooku
Oceń artykuł
Tu się dzieje
